Με αφορμή την Ημέρα των Anzac (Anzac Day), η οποία τιμάται αύριο, 25 Απριλίου, η Έφη Στεριοπούλου (Effie Steriopoulos), στο ακόλουθο κείμενό της επιχειρεί να αναδείξει πώς το έργο του Jim Claven, μέσα από την έρευνά του, έφερε στο φως τη λιγότερο γνωστή αλλά καθοριστική ελληνική διάσταση της ιστορίας των Anzac, καθώς και τους βαθιούς ιστορικούς και ανθρώπινους δεσμούς που συνδέουν την Αυστραλία με την Ελλάδα, μέσα από την εκστρατεία της Καλλίπολης και τον κομβικό ρόλο της Λήμνου. Σταθμός στην πορεία του υπήρξε η συμμετοχή του ως συμβούλου ιστορικού στο πολυεκατομμυρίων δολαρίων πρόγραμμα της αυστραλιανής κυβέρνησης για το Lemnos Remembrance Trail — μία πρωτοβουλία που στοχεύει να μετατρέψει το νησί σε μια «ζωντανή ιστορική εμπειρία», όπως ο ίδιος σημειώνει. «Η Λήμνος είναι μοναδική, γιατί δεν έχει υπερεκτεθεί στην τουριστική ανάπτυξη. Μπορείς να σταθείς σε έναν χώρο και, με τη βοήθεια μιας φωτογραφίας ή μιας ιστορίας, να κάνεις μία νοερή απεικόνιση των όσων συνέβησαν εκεί το 1915», αναφέρει χαρακτηριστικά. Η σύνδεση ανάμεσα στους τόπους, το αρχειακό υλικό και τις προσωπικές μαρτυρίες προσφέρει στον επισκέπτη ένα βιωματικό, σχεδόν καθηλωτικό ταξίδι μνήμης. Η ΚΟΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Jim Claven δεν επιθυμεί αυτές οι ιστορίες να παραμένουν «εγκλωβισμένες στα αρχεία». Μέσα από μνημειακές πλάκες, δημόσιες ομιλίες, εκδόσεις και δράσεις με τις τοπικές κοινότητες, επιχειρεί να φέρει την ιστορία στο παρόν. Παράλληλα, έχει συμβάλει στην επανασύνδεση οικογενειών με αφηγήσεις που είχαν χαθεί στον χρόνο. Ο ίδιος φέρει την πεποίθηση της αξίας της «κοινής ιστορίας», ιδιαίτερα για την ελληνική διασπορά στην Αυστραλία. «Η ελληνική σύνδεση με τους Anzac προσφέρει κάτι πραγματικά ουσιαστικό. Για τους Αυστραλούς ελληνικής καταγωγής, λειτουργεί ως γέφυρα, αναδεικνύοντας ότι αυτή δεν είναι μόνο μια αυστραλιανή ιστορία, αλλά και μια ελληνική». Καθώς το ενδιαφέρον ενισχύεται, το έργο του Claven αποτελεί μια τεκμηριωμένη και ιδιαίτερα ευανάγνωστη συμβολή στην κατανόηση των κοινών μας ιστοριών. Παράλληλα, λειτουργεί ως ακόμη μία γέφυρα ανάμεσα στην Αυστραλία και την Ελλάδα — ένας σύνδεσμος με ένα κοινό παρελθόν που είχε σχεδόν χαθεί στη λήθη, μέχρι που ο ίδιος το επανέφερε στο προσκήνιο. Η συμβολή του έχει αναγνωριστεί, καθώς τιμήθηκε με το Μετάλλιο του Τάγματος της Αυστραλίας. Η θυσία — η σφαγή των νέων σε έναν αυτοκρατορικό και συγκυριακό πόλεμο — δεν μπορεί και δεν πρέπει να παραμεληθεί. Όπως δεν πρέπει να παραμεληθούν ούτε οι ρόλοι της Αυστραλίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας, ως νέων και αναδυόμενων εθνών, βυθισμένων στο αίμα, αν μη τι άλλο για να βοηθήσει στην αποφυγή παρόμοιων σφαγών. Κι όμως, βρισκόμαστε ξανά εδώ. Το βιβλίο του Jim Claven, «Lemnos & Gallipoli Revealed: A Pictorial History of the ANZACs in the Aegean, 1915–16», διατίθεται σε βιβλιοπωλεία, ενώ είναι επίσης διαθέσιμο και μέσω διαδικτυακών πλατφορμών πώλησης. *Η Έφη Στεριοπούλου είναι ανώτερη λέκτορας στο William Angliss Institute στη Μελβούρνη της Αυστραλίας και συνεργάτιδα του «Νέου Κόσμου».
Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο Παροικια – Neos Kosmos .