Λιγότερο απο 1 λεπτό
Διάρκεια άρθρου:
Λεπτά
Για το Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντό, το έργο του Ντελακρουά είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα σημαντικό έργο τέχνης. «Κάθε μουσείο έχει τη δική του Τζοκόντα· για εμάς είναι αυτός ο πίνακας», λέει η Μπαρτελεμί. Πραγματικά πρόκειται για ένα από τα μεγάλα αριστουργήματα του Ντελακρουά. Το έργο αποκτήθηκε το 1852, στο πλαίσιο μιας μικρής έκθεσης που οργανώθηκε από την Εταιρεία Φίλων των Τεχνών του Μπορντό.
Ενα έργο – δήλωση
Ο πίνακας δεν παρουσιάστηκε στην τότε ετήσια εικαστική έκθεση (Salon) του Παρισιού, αλλά σε μια ιδιωτική παρισινή γκαλερί με σκοπό τη συγκέντρωση χρημάτων για τους εξεγερμένους Ελληνες. Ο Ντελακρουά ήδη τότε βρισκόταν στην πρωτοπορία ενός νέου καλλιτεχνικού πνεύματος: του ρομαντισμού. «Πρόκειται για ένα εμβληματικό ρομαντικό έργο. Είναι μια δήλωση εκ μέρους του ζωγράφου: εκφράζει την πολιτική του ευαισθησία αλλά και την καλλιτεχνική του ανάγκη για ελευθερία», εξηγεί η Μπαρτελεμί. «Με αυτή την έννοια, αποτελεί ένα μανιφέστο του ρομαντισμού».
Ο ρομαντισμός, όπως τον ενσαρκώνει ο Ντελακρουά, είναι η έκφραση του «εγώ», του προσωπικού συναισθήματος, η απελευθέρωση από τα δεσμά της ακαδημαϊκής ιστορικής ζωγραφικής, της μυθολογίας και της Βίβλου. «Είναι η επιθυμία να εκπροσωπήσει την εποχή του. Η ελληνική αναζήτηση της ανεξαρτησίας απηχεί παράλληλα τη δική του αναζήτηση ελευθερίας ως καλλιτέχνη. Η αλληγορική γυναικεία μορφή της Ελλάδας, γονατισμένη πάνω στα ερείπια, είναι ταυτόχρονα θύμα και σύμβολο, πόνος και αξιοπρέπεια», αναφέρει η διευθύντρι
Το έργο αυτό υπήρξε επίσης πρότυπο για ένα άλλο, ακόμη πιο διάσημο αριστούργημα του Ευγένιου Ντελακρουά, που αποτελεί σύμβολο της Γαλλικής Δημοκρατίας. «Ο πίνακας “Η Ελευθερία οδηγεί τον Λαό” είναι η εμβληματική εικόνα των γαλλικών δημοκρατικών αξιών», λέει η κ. Μπαρτελεμί, «αλλά το έργο “Η Ελλάδα πάνω στα ερείπια του Μεσολογγίου” είναι εκεί, στην αρχή αυτού του έργου, ως πρόπλασμα της εικονογραφίας της ελευθερίας». Στις αρχές Απριλίου, λοιπόν, ένα έργο τέχνης που γεννήθηκε από τη φαντασία ενός Γάλλου ρομαντικού ζωγράφου για μια συγκλονιστική στιγμή του ελληνικού Αγώνα της Ανεξαρτησίας επιστρέφει –έστω και για λίγο– στον τόπο που το ενέπνευσε. Για τους Ελληνες, είναι ένα δώρο μνήμης και τιμής. Για το Μπορντό, είναι μια πράξη εμπιστοσύνης και συγκίνησης, αφού ο πίνακας είναι στενά συνδεδεμένος με την ίδια την πόλη, μέσω ενός λιγότερο γνωστού στοιχείου της βιογραφίας του.
«Ο πατέρας του Ευγένιου Ντελακρουά υπήρξε νομάρχης της Ζιρόντ και είναι θαμμένος στο Μπορντό, όπως και ο μεγαλύτερος αδελφός του που ήταν στρατιωτικός. Η νομαρχία στεγαζόταν τότε στο κτίριο που σήμερα βρίσκεται το δημαρχείο, μέσα στον κήπο του οποίου φιλοξενείται το μουσείο.
Ο Ντελακρουά πέρασε τα τρία ή τέσσερα πρώτα χρόνια της ζωής του στο Μπορντό. Μπορούμε να φανταστούμε ότι επισκέφθηκε το μουσείο με τους γονείς του και έτρεξε στον κήπο όπου σήμερα στεγαζόμαστε», σημειώνει η διευθύντρια. Ο ίδιος ο ζωγράφος, όταν έμαθε ότι η πόλη αγόρασε τον πίνακα, έστειλε επιστολή ευχαριστίας στον δήμαρχο, εκφράζοντας τη συγκίνησή του που το έργο του θα έμενε σε μια πόλη με την οποία ένιωθε τόσο δεμένος.
Σπάνιο σχέδιο
Το μουσείο διαθέτει επίσης μια σπάνια προπαρασκευαστική μελέτη για τον πίνακα, ένα σχέδιο που αποκτήθηκε πρόσφατα χάρη στους Φίλους του Μουσείου, η οποία όμως θα παραμείνει στο γαλλικό μουσείο. «Τα σχέδια είναι πολύ εύθραυστα, δεν πρέπει να εκτίθενται στο φως για πολύ καιρό», εξηγεί η Σοφί Μπαρτελεμί. «Αυτή τη στιγμή εκτίθεται δίπλα στον πίνακα, αλλά στο τέλος του μήνα θα επιστρέψει στις αποθήκες.
Στο σχέδιο βλέπουμε μια γυναίκα όλη σε κίνηση, με τα μαλλιά ανακατεμένα, πολύ πιο ρομαντική, σχεδόν μανιασμένη, που συστρέφεται και κινείται προς όλες τις κατευθύνσεις. Στον πίνακα, αντίθετα, έχουμε μια μνημειακή, σχεδόν γλυπτική αλληγορία, μια γυναίκα πιο συγκρατημένη, ιερατική, που ενσαρκώνει μια ιδέα, μια αξία. Είναι πολύ ενδιαφέρον να βλέπει κανείς πώς ο Ντελακρουά, όσο προχωρούσε, εξελίσσει την αρχική του σύλληψη».
Πηγή: Β. Κατεχάκη, Καθημερινή, Μ. Βασιλειάδου, Καθημερινή
