Πώς διαμορφώνεται η σχέση τουριστών ανά κάτοικο και τι αποκαλύπτει για τις αντοχές των υποδομών
Τουρίστες ανά κάτοικο: ο δείκτης που «καίει»
Με μόνιμο πληθυσμό περίπου 10–11 εκατ. κατοίκων, η Ελλάδα υποδέχεται ετησίως κατά μέσο όρο 3,5 τουρίστες ανά κάτοικο (στοιχεία του 2024), έναν από τους υψηλότερους δείκτες παγκοσμίως, αν όχι τον υψηλότερο.
Η Ελλάδα, που με βάση τα στοιχεία του 2024 βρίσκεται στην δέκατη θέση παγκοσμίως με βάση τον αριθμό των διεθνών τουριστικών αφίξεων
Εξαιρουμένων ορισμένων «λιλιπούτειων» κρατών, όπως η Ανδόρα ή το Σαν Μαρίνο, καθώς και χωρών με πολύ μικρό πληθυσμό όπως η Κροατία, το Μαυροβούνιο ή η Ισλανδία, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πλέον επιβαρυμένες τουριστικά χώρες διεθνώς. Η μόνη χώρα με αξιόλογο πληθυσμό που εμφανίζει περίπου ανάλογο δείκτη με την χώρα μας είναι η Αυστρία (3,4).
Η Ελλάδα, που με βάση τα στοιχεία του 2024 βρίσκεται στην δέκατη θέση παγκοσμίως με βάση τον αριθμό των διεθνών τουριστικών αφίξεων, συνιστά παγκόσμια ιδιαιτερότητα, καθώς οι υπόλοιπες εννέα χώρες της σχετικής κατάταξης έχουν πολύ χαμηλή αναλογία τουριστών ανά κάτοικο. Ενδεικτικά, η Γαλλία, η χώρα με τους περισσότερους επισκέπτες στον κόσμο (107 εκατ. το 2024) έχει δείκτη 1,5 τουρίστες ανά κάτοικο, η Ισπανία 1,8 και η Γερμανία μόλις 0,4.
Ο μέσος όρος, ωστόσο, αποκρύπτει τεράστιες περιφερειακές ανισότητες. Η εικόνα ανά περιφέρεια με βάση τα στοιχεία επισκέψεων σε κάθε περιοχή (ΙΝΣΕΤΕ, 2024) και του πληθυσμού (2021) έχει ως εξής:
Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου: 21,3 τουρίστες ανά κάτοικο (7 εκατ. επισκέψεις σε πληθυσμό 327.820)
Ιόνια Νησιά: 16,6
Κρήτη: 8,8
Κεντρική Μακεδονία: 3,7
Αττική: 2,1
Ήπειρος: 5,3
Ανατολική Μακεδονία & Θράκη: 2,13
Πελοπόννησος: 1,36
Βόρειο Αιγαίο: 1,06
Δείκτη κάτω του 1 έχουν μόνο οι περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας (0,81), Θεσσαλίας (0,91), Δυτικής Ελλάδας (0,87) και Στερεάς Ελλάδας (0,97).
Υπερτουρισμός, εποχικότητα, υποδομές: H δύσκολη άσκηση
Σε ορισμένα νησιά η εικόνα γίνεται ακραία τους θερινούς μήνες. Ενδεικτική ήταν η αναφορά του Guardian για τη Ζάκυνθο το περασμένο καλοκαίρι, όταν ανέφερε ότι η αναλογία επισκεπτών προς κατοίκους υπερβαίνει ακόμη και το 150:1.
Είναι κρίσιμο η στρατηγική προώθησης του τουρισμού να συνοδευτεί από ενίσχυση υποδομών βάσει της επιβάρυνσης κάθε προορισμού
Η έντονη εποχικότητα, με το μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης να συμπυκνώνεται σε 6–8 εβδομάδες, θέτει υπό ασφυκτική πίεση τα δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, διαχείρισης απορριμμάτων και τις υγειονομικές υπηρεσίες, σύμφωνα με μελέτη της Εθνικής Τράπεζας.
Η άσκηση πόσες επενδύσεις πρέπει να γίνουν για να βελτιωθούν οι υποδομές που θα καλύπτουν όμως κυρίως εποχικές ανάγκες είναι πολύ δύσκολη. Ωστόσο όπως αναφέρεται σε μελέτη της Εθνικής Τράπεζας που δημοσιεύθηκε προχθές, είναι κρίσιμο η στρατηγική προώθησης του τουρισμού «να συνοδευτεί από ενίσχυση υποδομών βάσει της επιβάρυνσης κάθε προορισμού».
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι λοιπόν αν η Ελλάδα μπορεί να προσελκύσει περισσότερους τουρίστες – αυτό φαίνεται δεδομένο. Το ερώτημα είναι αν οι υποδομές, οι τοπικές κοινωνίες και το περιβάλλον μπορούν να αντέξουν αυτά τα μεγέθη
Οι επενδύσεις σε βασικές υποδομές (π.χ. ενέργεια, ύδρευση, δρόμοι) δεν ακολούθησαν τη δυναμική των τουριστικών επενδύσεων (ξενοδοχεία, αεροπορικές) υπό την πίεση της κρίσης.
Ο δείκτης τουρίστας ανά κάτοικο θα διευρυνθεί περαιτέρω στο μέλλον καθώς σύμφωνα με άλλη μελέτη της Εθνικής Τράπεζας που παρουσιάστηκε στο πρόσφατο ετήσιο συνέδριο του ΣΕΤΕ, κάνει λόγο για έως και 55 εκατ. αφίξεις ετησίως στη χώρα μας έως το 2040.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι λοιπόν αν η Ελλάδα μπορεί να προσελκύσει περισσότερους τουρίστες – αυτό φαίνεται δεδομένο. Το ερώτημα είναι αν οι υποδομές, οι τοπικές κοινωνίες και το περιβάλλον μπορούν να αντέξουν αυτά τα μεγέθη.
Ο ελληνικός τουρισμός θυμίζει μια Ferrari που κινείται με μεγάλη ταχύτητα σε δρόμους οι οποίοι δεν είναι κατασκευασμένοι για να αντέξουν τέτοια ένταση.
Ο δείκτης «τουρίστες ανά κάτοικο» αναδεικνύεται σε κομβικό εργαλείο πολιτικής. Χωρίς επενδύσεις σε υποδομές, καλύτερη χωρική κατανομή της ζήτησης και ουσιαστική διαχείριση της εποχικότητας, η τουριστική επιτυχία κινδυνεύει να μετατραπεί σε παράγοντα κοινωνικής και περιβαλλοντικής φθοράς.
Όπως χαρακτηριστικά είπε η κα Τζέση Βουμβάκη, Αναπληρώτρια Διευθύντρια Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, μιλώντας στο συνέδριο του ΣΕΤΕ: «Ο ελληνικός τουρισμός θυμίζει μια Ferrari που κινείται με μεγάλη ταχύτητα σε δρόμους οι οποίοι δεν είναι κατασκευασμένοι για να αντέξουν τέτοια ένταση.» H ίδια αναφέρθηκε σε διεθνή παραδείγματα χρηματοδότησης επενδύσεων σε χώρες με υψηλό τουρισμό τα οποία αξίζει να μελετηθούν από την χώρα μας.
Πηγή:ot.gr
Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο XANIA Archives – zarpanews.gr .
Λιγότερο απο 1 λεπτό
Διάρκεια άρθρου:
Λεπτά