Με πολύ ενδιαφέρον και προσοχή μελέτησα τον πρόσφατο χάρτη της Ελλάδας, επάνω στον οποίο διακρίνουμε όλα τα ενεργά ρήγματα. Οι επιστήμονες αποκάλυψαν εκατοντάδες νέα σεισμικά ρήγματα και τα αποτύπωσαν, δημιουργώντας την AFG(«Active Faults Greece», «Ενεργά ρήγματα Ελλάδας»). Η βάση δεδομένων δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό Scientific Data.
«Η χώρα, σφηνωμένη ανάμεσα σε δύο ηπείρους, παραμορφώνεται από την επίμονη κίνηση της Αφρικής προς βορά και της Ευρασίας προς νότο. Το ανάγλυφο της Ελλάδας συνεχίζει σήμερα να αλλάζει, κυρίως μέσω της δράσης ενεργών σεισμικών ρηγμάτων. Πολλά από αυτά τα ρήγματα παραμένουν, ωστόσο, καλά κρυμμένα κάτω από βλάστηση, μέσα στα αυξανόμενα αστικά τοπία ή την πολυπλοκότητα του ίδιου του ανάγλυφου», υπογραμμίζουν οι ερευνητές.
Μελέτησα τα ρήγματα του νομού Λασιθίου, όπως παρουσιάζονται στο χάρτη. Ένα σημαντικό ρήγμα είναι αυτό του Καβουσίου (Ιεράπετρας, Ierapetra Fault Zone), το οποίο κόβει το νομό μας στα δύο. Όπως βλέπουμε στο χάρτη, το ρήγμα ξεκινά δυτικά του Μόχλου και μετά, πάλι δυτικά της Θρυπτής, παράλληλα με το δρόμο Παχειάς Άμμου προς Ιεράπετρα. Δυτικά και νότια της Λάστρου βρίσκεται και το λεγόμενο «ρήγμα της Λάστρου» (Lastros Fault), γνωστό και στους ντόπιους ως «Στεφανιές», καθώς σαν στεφάνι αγκαλιάζει το βουνό και το χωριό. Σύμφωνα με πληροφορίες του Sitia Geopark, το ρήγμα έχει μήκος 14 χιλιόμετρα και θεωρείται ενεργό, δηλαδή έχει μετατοπίσει σχετικά πρόσφατους γεωλογικούς σχηματισμούς. Ένα ακόμα ρήγμα διακρίνουμε ανατολικά του φαραγγιού Ρίχτης και του όρους Ορνό.
Στην επαρχία Μεραμπέλλου βλέπουμε επίσης αξιόλογα ρήγματα. Το ένα βρίσκεται ανατολικά της Νεάπολης και φτάνει μέχρι τον Αφορεσμένο. Ένα άλλο υπάρχει στην δυτική πλαγιά Οξάς μέχρι την Κολοκύθα. Το διακρίνουμε καθαρά στα μισά του μονοπατιού που ακολουθούμε, από τον Καλό Λάκκο, για να ανεβούμε στην κορυφή της Οξάς. Ρήγματα επίσης διακρίνουμε, στο χάρτη, δυτικά της Ιεράπετρας, προς την επαρχία της Βιάννου.
Ρωτήσαμε τον τοπογράφο και πολιτικό μηχανικό κ. Σταύρο Καναβάκη αν υπάρχουν ρήγματα κοντά στην περιοχή του Αγίου Νικολάου και η απάντησή του ήταν: «Υπάρχουν κάποια πολύ μικρά ρήγματα, όμως δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία, ούτε υπάρχει κάποιος κίνδυνος από αυτά».
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ