Επισκέφθηκα ξανά τον εγκαταλειμμένο οικισμό Ραΐνιδες. Αυτή τη φορά όχι από την πλευρά των Λενικών, αλλά από την αντίθετη πλευρά, ξεκινώντας από τη διασταύρωση του δρόμου προς Ελούντα, αριστερά πριν από το Candia Park Village.
Μετά από 15 λεπτά πορείας στην άσφαλτο, έφτασα στο σημείο όπου υπάρχει πινακίδα στην οποία διαβάζω:«ΡΑΙΝΗΔΕΣ / RAINIDES – Παραδοσιακός εποχιακός αγροτικός οικισμός των χωριών Βρύσες, Χουμεριάκο και Λίμνες. Traditional seasonal rural settlement of the villages of Vryses, Houmeriako and Limnes».
Απ’ εδώ ξεκινά το σηματοδοτημένο μονοπάτι, μέχρι τους Ραΐνιδες, μια ακόμα εξαίρετη προσπάθεια του Γιώργου Ανδρουλάκη (ΔΑΕΑΝ), στον οποίο πολλά οφείλει ο τόπος στην ανακάλυψη και σηματοδότηση παλιών μονοπατιών και στην προώθηση εν γένει του περιπατητικού τουρισμού.
Πλησιάζοντας τον οικισμό το μονοπάτι είναι ιδιαίτερα εμφανές με χαμηλό πετρόχτιστο τράφο στις δύο πλευρές του. Το υπόλοιπο μονοπάτι θα το έλεγα κατσικομονοπάτι. Παντού βέβαια βλέπουμε τράφους, ένδειξη έντονης ζωής και καλλιεργειών, πριν από αρκετά χρόνια. Μετά από ανηφορική πορεία 45 περίπου λεπτών έφτασα στους Ραΐνιδες. Περιπλανήθηκα ανάμεσα στα εγκαταλειμμένα σπιτάκια με τα καμαρικά, με τους φούρνους, πήγα πιο χαμηλά στις δεξαμενές νερού και ανακάλυψα όλα αυτά τα στοιχεία που με γύρισαν πίσω στο χρόνο, σε μιαν άλλη εποχή. Υπέροχα συναισθήματα σ’ αυτόν τον κρυμμένο θησαυρό. Θα μπορούσε να γίνει ένα ανοιχτό Μουσείο.
Θα γράψω, με σιγουριά, ότι πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς που διαθέτει το Μεραμπέλλο. Ο οικισμός διατηρείται ατόφιος, χωρίς την παραμικρή αλλοίωσή του. Είναι από εκείνα τα μέρη που μοιάζουν να έχει σταματήσει ο χρόνος. Αποτελούν χαρακτηριστικό δείγμα παραδοσιακής κρητικής αρχιτεκτονικής, προσαρμοσμένης στις ανάγκες της κτηνοτροφίας και της γεωργίας. Είναι χτισμένα με την τοπική γκρίζα πέτρα, γεγονός που τα κάνει να «χάνονται» μέσα στο φυσικό περιβάλλον. Τα περισσότερα σπιτάκια είναι μισοχαλασμένα, αλλά δεν υπάρχει η παραμικρή επέμβαση ανθρώπου, από την ημέρα που το εγκατέλειψαν οι τελευταίοι κάτοικοί του. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι είναι απομονωμένο, χωρίς πρόσβαση με δρόμο.
Για την ονομασία, δεν βρήκα επίσημη ιστορική τεκμηρίωση. Υπάρχει όμως τοπική παράδοση ότι ίσως συνδέεται με έναν ιερωμένο ονόματι Ραϊνάκης, ο οποίος φέρεται να σχετίζεται και με το κτίσιμο του κοντινού ναού του Τιμίου Σταυρού. Μου κάνει εντύπωση ότι ο Μανώλης Παπαδογιαννάκης στο βιβλίο του «Οι οικισμοί της Επαρχίας Μεραμπέλλου», δεν κάνει ουδεμία αναφορά στους Ραΐνιδες, παρά το μέγεθός τους. Οι πληροφορίες που έχουμε είναι ότι οι Ραΐνιδες ήταν μετόχι των Βρυσών, αλλά έμεναν και Χουμεριακιανοί και Λιμνιώτες. Οι κάτοικοι δεν έμεναν μόνιμα. Ερχόταν ένα μήνα το χειμώνα και «κάνανε» τα χωράφια τους, τη Σαρακοστή φέρνανε τα ζωντανά τους και τα ταΐζανε στα χόρτα, το Μάιο γυρίζανε για να θερίσουν και να αλωνεψουν και το φθινόπωρο ξαναερχότανε για να μαζέψουν τα χαρούπια τους.
ΛΕΩΝ.Κ.