Η πρόσφατη δημόσια συζήτηση που άνοιξε με αφορμή την εξαφάνιση ενός 16χρονου κοριτσιού, αλλά και όσα αναδείχθηκαν σε σχετική ημερίδα στη Ζάκυνθο, επανέφεραν στο προσκήνιο ένα σύνθετο κοινωνικό και οικογενειακό ζήτημα: τι μπορεί να οδηγήσει έναν έφηβο να απομακρυνθεί από το σπίτι και να διακόψει κάθε επικοινωνία.
Σύμφωνα με την κ. Καρακασίδη, η καθημερινότητα των σύγχρονων οικογενειών επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη εύθραυστη ισορροπία της εφηβείας. Οι πολλές ώρες εργασίας, ο περιορισμένος χρόνος επαφής και η αντικατάσταση του διαλόγου από βιαστικές, αποσπασματικές συζητήσεις δυσκολεύουν την καλλιέργεια εμπιστοσύνης, που αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε το παιδί να νιώσει ασφάλεια, στήριξη και σταθερότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις απαιτήσεις που δέχονται οι έφηβοι σε σχολικό και εξωσχολικό επίπεδο. Η περίοδος της εφηβείας χαρακτηρίζεται από έντονες σωματικές, ψυχολογικές και συναισθηματικές μεταβολές, ενώ παράλληλα τα παιδιά καλούνται να διαχειριστούν άγχος, υψηλές προσδοκίες, φροντιστήρια και ένα φορτωμένο πρόγραμμα δραστηριοτήτων. Όταν η πίεση αυτή γίνεται διαρκής, η μάθηση ή ο αθλητισμός μπορεί να πάψουν να λειτουργούν ως πηγές χαράς και να μετατραπούν σε παράγοντες ψυχικής εξάντλησης.
Η ψυχολόγος στάθηκε επίσης στον ανταγωνισμό, τόσο στο σχολικό περιβάλλον όσο και στον αθλητισμό. Όπως σημείωσε, πολλά παιδιά παγιδεύονται στην αγωνία της επίδοσης και της διάκρισης, βιώνοντας έντονο στρες, ακόμη και κρίσεις πανικού. Την ίδια στιγμή, ανέδειξε τον περιορισμένο ρόλο που συχνά μπορεί να παίξει το σχολείο στην ουσιαστική ψυχολογική στήριξη, όταν η έμφαση παραμένει μονοδιάστατα στους βαθμούς και στις επιδόσεις, χωρίς επαρκείς δομές για έναν ασφαλή χώρο έκφρασης και ουσιαστικής βοήθειας.
Στο κάδρο των παραγόντων που επιδρούν καθοριστικά εντάχθηκε και η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας. Η πρώιμη και εκτεταμένη έκθεση στην οθόνη, σε συνδυασμό με την καθημερινή «μιμητική» στάση απέναντι στα πρότυπα των ενηλίκων, μπορεί να αποδυναμώσει την κριτική σκέψη, τη φαντασία και την ουσιαστική επικοινωνία. Όταν ο διάλογος υποχωρεί και η παρουσία αντικαθίσταται από την οθόνη, η απομάκρυνση γίνεται ευκολότερη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αναπόφευκτη.
Το μήνυμα της κ. Καρακασίδη, όπως προκύπτει από τη συζήτηση, είναι σαφές: χρειάζεται ένα βήμα πίσω από τον εγωισμό και τις υπερβολικές απαιτήσεις, περισσότερη ακρόαση και λιγότερη κριτική. Η αποδοχή του παιδιού όπως είναι, η καλλιέργεια ουσιαστικών σχέσεων και η επιστροφή σε πιο ανθρώπινες στιγμές μέσα στην οικογένεια μπορούν να λειτουργήσουν ως το πιο ισχυρό αντίδοτο στη σιωπή και, τελικά, στη φυγή των εφήβων.
Πηγή: www.prisma902.gr