Ο Παύλος ΤσιλογλανίδηςΣτο συνεργείο του στη Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης επιδιορθώνοντας αυτοκίνητα (φωτ.: Αλεξία Ιωαννίδου)Όταν ήταν νεαρό αγόρι με τον σκύλο του στο χωριό Λιθαριά της Αριδαίας (φωτ.: Αρχείο Παύλου Τσιλογλανίδη)Μαθητής Δημοτικού, λέγοντας το ποίημά του σε εθνική εορτή παρουσία του δασκάλου του (φωτ.: Αρχείο Παύλου Τσιλογλανίδη)Όρθιος δεξιά χειρίζεται τη μηχανή που καθαρίζουν τα καλαμπόκια, με την μητέρα του Σουμέλα, δύο από τους αδελφούς του και τον ανιψιό του (φωτ.: Αρχείο Παύλου Τσιλογλανίδη)Σε εφηβική ηλικία, νεαρός χορευτής των «Ακριτών του Πόντου» Σταυρουπόλεως Θεσαλονίκης (φωτ.: Αρχείο Παύλου Τσιλογλανίδη)Αυτοσαρκαζόμενος συνηθίζει να λέει στους φίλους του την ιστορία πως άφησε την κεμετζέ γιατί δεν ήξερε ότι έπρεπε να κερώσει το δοξάρι για να βγάλει καλό ήχο η λύρα του και αφοσιώθηκε στον χορό. Ευτυχώς για εμάς τους μαθητές του! (φωτ.: Αλεξία Ιωαννίδου)Η μητέρα μου ήταν θαυμάσια χορεύτρια. Θυμάμαι την κίνησή της, τη σεμνότητά της, ξεχώριζε. Η μαμά μου μαζί με τη θεία μου τη Σοφία –το εξάχρονο κοριτσάκι που επέζησε χάρη στον θείο της– ήταν πολύ καλές χορεύτριες! Έπιαναν η μία μπροστάρισσα και η άλλη τελευταία στον χορό (σ.σ.: στον χορό ο πρώτος και ο τελευταίος χορευτής είναι οι εμπειρότεροι για να κρατάνε την ομάδα). Η μεγάλη μου αδελφή θυμόταν πως η μάνα μας και η θεία μας η Σοφία χόρευαν έναν χορό που πήγαινε και δεξιόστροφα και αριστερόστροφα.Οι χορευτές του Συλλόγου Ποντίων Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου» (πηγή: facebook.com/radioakritesc)
Όταν άρχισα να ασχολούμαι με τις καταγραφές των χορών μας, ζήτησα να μου τον δείξει. Η μαμά μου όμως είχε ήδη μεγαλώσει και από τις δυσκολίες που πέρασε δεν θυμόταν πλέον. Μην ξεχνάμε πως οι Πόντιες γυναίκες εκτός από τα παιδιά τους και το σπίτι τους ήταν επιβαρυμένες και με εξωτερικές δουλειές, με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Χόρευα μπροστά της τους χορούς της περιοχής της, χόρευα το γιουβαλάντουμ μήπως μπορέσει και θυμηθεί, μήπως χόρευε κάποιο τοπικό ιδίωμα, αλλά δεν θυμόταν. Έτσι έμεινα με το παράπονο πως κατέγραψα τόσους χορούς και τους έδωσα σε «ερευνητές», τους γνωστούς του χώρου, αλλά τον χορό που χόρευε η μάνα μου και η θεία μου δεν μπόρεσα να τον διασώσω!
Τον πατέρα μου δεν τον είδα ποτέ να χορεύει. Μια φορά κάποιος τον ρώτησε γιατί δεν πιάνεται στον χορό άλλο κι αυτός απάντησε «έχω αντικαταστάτες τώρα», εννοώντας εμάς τα παιδιά του.
