«Η Ελλάδα είναι μια ισχυρή χώρα, αλλά συχνά δεν συμπεριφέρεται ως τέτοια στη διπλωματία της». Αυτό τονίζει για τις ελληνοαλβανικές σχέσεις, μιλώντας στην «Π» ο πρέσβης ετ Αλέξανδρος Π. Μαλλιάς, επισημαίνοντας ότι η έλλειψη στρατηγικής συνέπειας και πολιτικής αποτροπής έχει επιτρέψει τη συστηματική υπονόμευση των ελληνικών συμφερόντων και των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας. Ο πυρήνας του προβλήματος είναι η απουσία στρατηγικής συνέχειας. Η ελληνική εξωτερική πολιτική χαρακτηρίζεται από παλινωδίες και από την αυταπάτη ότι κάθε φορά μπορούμε να ξεκινάμε από την αρχή. Δεν υπάρχει θεσμική μνήμη, δεν υπάρχει σταθερότητα στόχων και, κυρίως, δεν υπάρχει συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μη λαμβάνεται σοβαρά υπόψη η ελληνική στάση από την άλλη πλευρά.Ασφαλώς. Υπάρχει μια μόνιμη λογική «να μην τραβήξουμε το σχοινί». Ομως στη διπλωματία, αν δεν τραβήξεις εσύ το σχοινί, θα το τραβήξει ο άλλος. Η Ελλάδα είναι μια ισχυρή χώρα, μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με πολιτικό και θεσμικό βάρος. Οταν δεν χρησιμοποιεί τα εργαλεία που διαθέτει, εκπέμπει μήνυμα αδυναμίας.Το κράτος δικαίου είναι η βάση κάθε σοβαρής διακρατικής σχέσης. Οταν δεν υπάρχει, δεν μπορείς να μιλάς για αξιόπιστο συνομιλητή. Στην Αλβανία βλέπουμε θεσμούς που δεν λειτουργούν ανεξάρτητα, μια Δικαιοσύνη που εργαλειοποιείται και μια εκτελεστική εξουσία που παρεμβαίνει παντού. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον αυθαιρεσίας, που επηρεάζει άμεσα και τις σχέσεις με την Ελλάδα.Με τον πιο σκληρό τρόπο. Η ελληνική μειονότητα βρίσκεται ουσιαστικά απροστάτευτη. Στη Χιμάρα, ειδικά, παρατηρείται συστηματική καταπάτηση περιουσιακών δικαιωμάτων. Οι περιουσίες αφαιρούνται, αλλοιώνονται τίτλοι, εφαρμόζονται αδιαφανείς διαδικασίες. Ο στόχος είναι σαφής: ο σταδιακός ξεριζωμός του συμπαγούς ελληνικού στοιχείου από μια περιοχή στρατηγικής σημασίας.Το έχει καταφέρει εν μέρει μέσω της καθημερινής καταπάτησης των περιουσιών των Ελλήνων, οι οποίες νέμονται από φίλους και συγγενείς του κυβερνώντος κόμματος. Εάν ο Εντι Ράμα αφεθεί ανεμπόδιστος να συνεχίσει την πολιτική που κάνει τα τελευταία 5-6 χρόνια, μπορεί να το καταφέρει. Η πολιτική αυτή συνδυάζει την οικονομική πίεση υφαρπαγή γης με την άρνηση του δικαιώματος εθνικού αυτοπροσδιορισμού των Χιμαριωτών. Το αλβανικό κράτος αρνείται να αναγνωρίσει την ελληνική ταυτότητα των κατοίκων της Χιμάρας, κάτι που παραπέμπει σε πρακτικές άλλων εποχών. Αυτό δεν συνάδει ούτε με τις ευρωπαϊκές αρχές ούτε με τον 21ο αιώνα. Παρά την πίεση, θεωρώ ότι οι Χιμαριώτες δεν θα τα βάλουν κάτω, καθώς γνωρίζω καλά το αγωνιστικό τους φρόνημα.Για να αποτραπεί ο ξεριζωμός, η Ελλάδα πρέπει να μετατρέψει τις συμβολικές υποσχέσεις, όπως αυτή του πρωθυπουργού το 2022 ότι «η Ελλάδα σάς βάζει υπό τη σκέπη της», σε συγκεκριμένη πολιτική πράξη. Ως απαραίτητο μέσο αποτροπής πρέπει να είναι η ξεκάθαρη στάση της Αθήνας ότι κανένα κεφάλαιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Αλβανίας με την ΕΕ δεν θα κλείσει, εάν δεν εφαρμοστεί στην πράξη η μειονοτική πολιτική και εάν δεν αποδοθούν πλήρως οι περιουσίες στους νόμιμους Ελληνες ιδιοκτήτες τους.Υπάρχουν απολύτως νόμιμα εργαλεία, όπως η απαγόρευση εισόδου στον χώρο Schengen για πρόσωπα που εμπλέκονται σε σοβαρές παραβιάσεις. Οταν μια χώρα-μέλος το αποφασίσει, το μέτρο ισχύει για όλη την Ευρώπη. Δεν κατανοώ γιατί διστάζουμε να χρησιμοποιήσουμε εργαλεία που άλλα κράτη αξιοποιούν χωρίς δεύτερη σκέψη.Σηματοδοτεί την πλήρη εργαλειοποίηση των θεσμών. Η σύλληψη ενός υποψηφίου δημάρχου 48 ώρες πριν από τις εκλογές αποτελεί ακραία παραβίαση κάθε έννοιας δημοκρατικής νομιμότητας. Πρόκειται για μια πολιτικά υποκινούμενη δίωξη, με σοβαρά ερωτήματα ως προς τη δικαστική διαδικασία. Οταν φυλακίζεται ένας εκλεγμένος εκπρόσωπος, το ζήτημα παύει να είναι διμερές και γίνεται ευρωπαϊκό.Κατά τη γνώμη μου, όχι. Υπήρξαν δηλώσεις, υπήρξαν διαμαρτυρίες, αλλά δεν υπήρξαν άμεσα και μετρήσιμα μέτρα. Η διπλωματία δεν κρίνεται από τις δηλώσεις, αλλά από το αποτέλεσμα. Οταν δεν υπάρχει κόστος για τέτοιες ενέργειες, δημιουργείται αίσθηση ατιμωρησίας.Η Ευρώπη δείχνει συχνά ανοχή στο όνομα της διεύρυνσης. Εχει επενδύσει πολιτικά στην ένταξη των δυτικών Βαλκανίων και δυσκολεύεται να παραδεχθεί τα προβλήματα. Ομως η ένταξη μιας χώρας χωρίς εφαρμοσμένο κράτος δικαίου υπονομεύει την ίδια την ευρωπαϊκή ιδέα.Η πολιτική της σταθεροποίησης χωρίς όρους. Σωστά θέλαμε σταθερότητα στα Βαλκάνια, αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνεται χωρίς συνέπεια και χωρίς απαιτήσεις. Οταν η βοήθεια δεν συνοδεύεται από όρους, καταλήγει αναποτελεσματική.Η διπλωματία δεν είναι θέμα καλών προθέσεων, αλλά πολιτικής βούλησης και πράξεων με κόστος.• Σταύρος Παπασταύρου, υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας
• Νεκτάριος Φαρμάκης, περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας
• Ανδρέας Σιδέρης, εκδότης
Ομιλητές:
• Θεόδωρος Λουλούδης, πρόεδρος Επιμελητηρίου Αχαΐας, εκδότης της «Π»
• Νίνα Κασιμάτη, βουλευτής Β΄ Πειραιώς, ΣΥΡΙΖΑ, μέλος Επιτροπής Εθνικής Αμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων
• Φρέντης Μπελέρης, ευρωβουλευτής, Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα – Νέα Δημοκρατία
• και ο συγγραφέας, Αλέξανδρος Π. Μαλλιάς
Συντονιστής:
Κώστας Μάγνης, δημοσιογράφος. 
