Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ, η υποδομή που φιλοδοξεί να αλλάξει τα δεδομένα στην ελληνική έρευνα, βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία. Το σύστημα έχει ήδη συναρμολογηθεί στις εγκαταστάσεις της HPE στην Τσεχία και υποβάλλεται σε εξαντλητικούς ελέγχους σταθερότητας. Η εικόνα των ειδικών cabinets που είδαν το φως της δημοσιότητας επιβεβαιώνει πως δεν μιλάμε απλώς για μια θεωρητική υπόσχεση, αλλά για μια πανίσχυρη πραγματικότητα που ετοιμάζεται να μετακομίσει στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του ΕΜΠ μέσα στο καλοκαίρι.
Γιατί στο Λαύριο: η αναγέννηση του ηλεκτρικού σταθμού
Η εγκατάσταση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ στον Ηλεκτρικό Σταθμό της πρώην Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου έχει τεράστιο συμβολισμό και πρακτική αξία. Το κτίριο, που αποτελεί μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς, μετατρέπεται σε ένα υπερσύγχρονο data center. Η επιλογή του Λαυρίου βασίζεται στην εγγύτητα με το ΕΜΠ, αλλά και στη στρατηγική θέση του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου ως κόμβου καινοτομίας.
Οι υποδομές που διαμορφώνονται εκεί είναι εξαιρετικά απαιτητικές. Λόγω της τεράστιας θερμότητας που εκλύουν τα 2.000 superchips, το σύστημα χρησιμοποιεί απευθείας υδρόψυξη (direct liquid cooling). Αυτό σημαίνει ότι το νερό κυκλοφορεί μέσα στα cabinets, αφαιρώντας τη θερμότητα πολύ πιο αποτελεσματικά από τον αέρα. Επιπλέον, στο Λαύριο δημιουργούνται νέοι υποσταθμοί ηλεκτρικής ενέργειας και συστήματα αδιάλειπτης παροχής ισχύος, ενώ προβλέπεται η μελλοντική αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας για τη θέρμανση άλλων κτιρίων του Πάρκου, ενισχύοντας το οικολογικό αποτύπωμα του έργου.
Ρharos και η δημιουργία ενός AI Factory
Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ δεν θα λειτουργεί ως μια απομονωμένη μονάδα επεξεργασίας. Θα αποτελέσει τον πυρήνα του Pharos, ενός AI Factory που θα λειτουργεί ως service layer. Το Pharos θα αναλάβει το δύσκολο έργο της διαχείρισης των δεδομένων, της ανωνυμοποίησης και της δημιουργίας συνόλων δεδομένων έτοιμων για Τεχνητή Νοημοσύνη (AI-ready datasets). Με αυτόν τον τρόπο, οι νεοφυείς επιχειρήσεις και οι δημόσιοι φορείς δεν θα έχουν απλώς πρόσβαση σε «σίδερα», αλλά σε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα υποστήριξης που μειώνει τα γραφειοκρατικά και τεχνικά εμπόδια.
Η στρατηγική επένδυση και ο οδικός χάρτης
Η χρηματοδότηση του έργου ακολουθεί ένα κλιμακωτό μοντέλο, με τη Φάση Α να καλύπτεται από το Ταμείο Ανάκαμψης με 29.200.000,00 ευρώ και τη Φάση Β να εξασφαλίζει την αναβάθμισή του μέσω του EuroHPC με επιπλέον 12.679.900,75 ευρώ. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, υπογράμμισε πως ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ αποτελεί πυλώνα ψηφιακής κυριαρχίας, επιτρέποντας στην Ελλάδα να παράγει καινοτομία αντί να είναι απλός καταναλωτής. Η πλήρης λειτουργία και η παροχή υπηρεσιών αναμένεται το φθινόπωρο του 2026, μετατρέποντας το Λαύριο σε έναν κρίσιμο περιφερειακό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Οι προκλήσεις της επόμενης μέρας
Παρά τον ενθουσιασμό, η υλοποίηση συνοδεύεται από προκλήσεις που δεν πρέπει να υποτιμηθούν. Η ενεργειακή κατανάλωση και η ανάγκη για εξειδικευμένο προσωπικό είναι τα δύο μέτωπα που θα κρίνουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από το αν ο Pharos καταφέρει να προσφέρει ίσες ευκαιρίες πρόσβασης, ώστε και οι μικρότερες επιχειρήσεις να μπορούν να αξιοποιήσουν αυτή την τεχνολογική ισχύ, ενισχύοντας την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας γνώσης.