Ο νέος νόμος για το ιδιοκτησιακό φέρνει σημαντικές λύσεις για τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, αφήνει όμως ακόμη ανοιχτές κρίσιμες εκκρεμότητες.
Γράφει ο Νίκος Μπλόσκας
Χθες το βράδυ δημοσιεύθηκε ο νόμος που επίσπευσε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, κ. Κωστής Χατζηδάκης, με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη» (ν. 5293/2026, Α’ 57).
Πρόκειται για μια νομοθετική παρέμβαση με ιδιαίτερη βαρύτητα ειδικά σε ό,τι αφορά την αποκατάσταση και αναγνώριση ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, αλλά και την προσπάθεια περιορισμού της γραφειοκρατίας, που για χρόνια ταλαιπωρεί πολίτες και τοπικές κοινωνίες.
Για πολλούς, το ιδιοκτησιακό μπορεί να μοιάζει με ένα στενά νομικό ή τεχνικό θέμα. Για την ελληνική περιφέρεια όμως και ειδικά για περιοχές που για δεκαετίες βρέθηκαν εγκλωβισμένες σε διοικητικές ασάφειες ήταν και παραμένει ένα βαθύ καθημερινό πρόβλημα.
Ήταν η αδυναμία ενός πολίτη να αξιοποιήσει την περιουσία του ήταν η καθυστέρηση, η ανασφάλεια και η ταλαιπωρία ήταν η αίσθηση πως το κράτος, αντί να λύνει προβλήματα, τα διαιωνίζει.
Ο νέος νόμος, αναμφίβολα, έρχεται να διορθώσει ένα σημαντικό μέρος αυτής της αδικίας. Και το κάνει με τρόπο που για πρώτη φορά δημιουργεί ένα πιο σταθερό και δίκαιο πλαίσιο, ιδίως για όσους διαθέτουν μεταγραμμένους τίτλους ή εμπίπτουν στην αγροτική νομοθεσία δηλαδή για τη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων.
Με απλά λόγια, γίνεται ένα ουσιαστικό βήμα αποκατάστασης εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πολίτη και το κράτος.
Όμως, ακριβώς επειδή το ζήτημα είναι τόσο σοβαρό, δεν έχει νόημα να σταθούμε μόνο στα θετικά. Έχει μεγαλύτερη αξία να δούμε τι απομένει ακόμη να γίνει.
Το πρώτο κρίσιμο ζήτημα είναι η ανάγκη να υπάρξει ευρύτερη και πιο λειτουργική διατύπωση ως προς τη δυνατότητα χρησικτησίας, ώστε να καλυφθούν περισσότερες πραγματικές περιπτώσεις πολιτών που δεν διαθέτουν τυπικό τίτλο, αλλά έχουν σαφή και διαχρονική σχέση με την περιουσία τους.
Αυτό δεν είναι κάποια «γκρίζα» εξαίρεση. Αντιθέτως, σε πολλές περιοχές της χώρας και ιδιαίτερα σε τόπους με ιστορικές ιδιαιτερότητες αποτελεί απολύτως υπαρκτή και εύλογη πραγματικότητα.
Το δεύτερο και ίσως δυσκολότερο θέμα αφορά τις δασικές εκτάσεις που άλλαξαν μορφή με την πάροδο των δεκαετιών. Εκεί εντοπίζεται ίσως η μεγαλύτερη νομική και συνταγματική πρόκληση, καθώς εμπλέκονται οι περιορισμοί του άρθρου 24 του Συντάγματος, που αφορούν την προστασία του δασικού χαρακτήρα.
Και εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια δεν πρόκειται για εύκολες υποθέσεις. Δεν λύνονται με ένα σύνθημα, ούτε με μια απλή πολιτική εξαγγελία.
Απαιτούν τεκμηρίωση, τεχνοκρατική επεξεργασία, σοβαρότητα και πολιτική βούληση.
Γι’ αυτό και ο νέος νόμος πρέπει να ιδωθεί σωστά όχι ως το τέλος μιας πορείας, αλλά ως η αρχή μιας σοβαρής διόρθωσης.
Προφανώς, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι με έναν μόνο νόμο θεραπεύονται όλες οι στρεβλώσεις και οι αδικίες δεκαετιών. Όμως, αυτό που έγινε είναι σημαντικό και δεν πρέπει να υποτιμηθεί.
Είναι ένα αποφασιστικό βήμα ένα μήνυμα ότι επιτέλους αναγνωρίζεται ένα πρόβλημα που για χρόνια έμενε στο περιθώριο μια πρώτη ουσιαστική κατάκτηση για τους πολλούς και μικρούς, που επί χρόνια ένιωθαν πως βρίσκονται μόνοι απέναντι σε έναν απρόσωπο διοικητικό μηχανισμό.
Αυτή ακριβώς είναι και η ουσία της συζήτησης.
Ο πρόσφατος νόμος είναι μια σημαντική κατάκτηση. Αλλά δεν είναι λόγος για εφησυχασμό.
Είναι λόγος για να συνεχιστεί η προσπάθεια μέχρι να υπάρξει μια πραγματικά ολοκληρωμένη, δίκαιη και βιώσιμη λύση για όλους.
Έχει σημασία να τονιστεί ότι σε πολλές περιοχές της χώρας, και ιδιαίτερα στην περιφέρεια, το ιδιοκτησιακό δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και το μέλλον της τοπικής ανάπτυξης. Αφορά τη δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να επενδύσει, μιας οικογένειας να αξιοποιήσει την περιουσία της, ενός επαγγελματία να προχωρήσει χωρίς να σκοντάφτει σε ατελείωτες διοικητικές εκκρεμότητες. Γι’ αυτό και κάθε ουσιαστική βελτίωση σε αυτό το πεδίο έχει πραγματικό κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα.
Από τη Συκιά στο Μέγαρο Μαξίμου: η διαδρομή, οι ρίζες και το μήνυμα ενός Χαλκιδικιώτη που δεν ξέχασε ποτέ τον τόπο του