Με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Μήλου, η τελευταία Κυριακή του Φεβρουαρίου έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Μνήμης και Τιμής των 14 εκτελεσθέντων συμπατριωτών μας.
Ημέρα Μνήμης και Τιμής – 23 Φεβρουαρίου 1943
“Τον Φεβρουάριο του 1943 η Μήλος τελούσε υπό γερμανική κατοχή. Το νησί, λόγω της γεωστρατηγικής του θέσης, είχε ιδιαίτερη σημασία για τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών του Αιγαίου και φιλοξενούσε γερμανική φρουρά και ναυτικές εγκαταστάσεις.
Στις 21 Φεβρουαρίου 1943, το γερμανικό ατμόπλοιο SS Artemis Pitta, το οποίο μετέφερε καύσιμα και στρατιωτικές προμήθειες, βομβαρδίστηκε από συμμαχικά αεροσκάφη στο λιμάνι του Αδάμαντα και βυθίστηκε. Τις επόμενες ημέρες, βαρέλια καυσίμων και υλικά από το ναυάγιο ξεβράστηκαν κυρίως στην περιοχή της Αλυκής. Σε μια περίοδο έντονης στέρησης, κάτοικοι του νησιού επιχείρησαν να περισώσουν αντικείμενα που θα μπορούσαν να τους φανούν χρήσιμα.
Η αντίδραση των κατοχικών δυνάμεων υπήρξε σκληρή και παραδειγματική.
Συνελήφθησαν 25 άτομα. Από αυτούς, 14 κατηγορήθηκαν για λεηλασία στρατιωτικού υλικού. Χωρίς ουσιαστική δίκη και χωρίς υπεράσπιση, μεταφέρθηκαν στην παραλία της Αλυκής και εκτελέστηκαν στις 23 Φεβρουαρίου 1943 από γερμανικό εκτελεστικό απόσπασμα.
Η διαταγή εκτέλεσης υπεγράφη από τον ναυτικό διοικητή της Μήλου, Χανς Κάβελμάχερ, στο πλαίσιο των αντιποίνων που εφαρμόζονταν στην κατεχόμενη Ελλάδα με στόχο την επιβολή φόβου και την τρομοκράτηση της τοπικής κοινωνίας” .


