Η Κυριακή της Αποκριάς και η Καθαρά Δευτέρα είναι από εκείνες τις μέρες που τις έχουμε συνδέσει με μυρωδιές, φωνές, γέλια και εικόνες από παιδικά χρόνια. Είναι ένα μικρό «πέρασμα» από το ξέφρενο γλέντι στη νηστεία και την ηρεμία· από τις στολές και τη μουσική, στη λαγάνα και τον χαρταετό.
Η Κυριακή της Αποκριάς είναι η κορύφωση όλου του αποκριάτικου κλίματος. Είναι η μέρα που μικροί και μεγάλοι βγαίνουν στους δρόμους μεταμφιεσμένοι, γελούν χωρίς λόγο, φωτογραφίζονται, χορεύουν. Σε πολλές πόλεις της Ελλάδας διοργανώνονται καρναβάλια, με πιο γνωστό εκείνο της Πάτρα, που κάθε χρόνο γεμίζει την πόλη με χιλιάδες επισκέπτες, άρματα και μουσικές. Αντίστοιχα, στη Ξάνθη το κλίμα είναι πιο παραδοσιακό αλλά εξίσου ζωντανό, με έντονο λαογραφικό χαρακτήρα.
Πέρα όμως από τις μεγάλες διοργανώσεις, η Κυριακή της Αποκριάς είναι κυρίως μια αφορμή να μαζευτεί η παρέα. Να ντυθείτε κάτι αστείο της τελευταίας στιγμής, να καθίσετε γύρω από ένα τραπέζι, να φάτε, να πειράξετε ο ένας τον άλλον και να χαλαρώσετε. Είναι η τελευταία μέρα πριν τη Σαρακοστή, γι’ αυτό και παραδοσιακά τρώμε αρτύσιμα φαγητά, κυρίως γαλακτοκομικά, αφού έχει ήδη προηγηθεί η αποχή από το κρέας.
Και ξαφνικά, την επόμενη μέρα, το σκηνικό αλλάζει. Η Καθαρά Δευτέρα έρχεται πιο ήσυχη, πιο φωτεινή, σχεδόν γαλήνια. Για την Ορθόδοξη Εκκλησία σηματοδοτεί την αρχή της Μεγάλης Σαρακοστής, μιας περιόδου νηστείας και προετοιμασίας για το Πάσχα. Για τους περισσότερους από εμάς, όμως, είναι συνδεδεμένη με εξοχή, τραπεζομάντηλα στρωμένα στο γρασίδι, τον ουρανό γεμάτο χαρταετούς τα λεγόμενα κούλουμα.
Η λαγάνα έχει την τιμητική της, μαζί με ταραμοσαλάτα, ελιές, θαλασσινά και χαλβά. Είναι ένα τραπέζι διαφορετικό, πιο απλό, αλλά εξίσου γιορτινό. Κι έπειτα έρχεται το πέταγμα του χαρταετού – μια στιγμή που, όσο κι αν μεγαλώνουμε, μας κάνει να νιώθουμε παιδιά. Το βλέμμα σηκώνεται ψηλά, τα χέρια κρατούν το σκοινί και για λίγη ώρα όλα μοιάζουν πιο ανάλαφρα.
Αυτό που κάνει αυτές τις δύο μέρες ξεχωριστές είναι ακριβώς η αντίθεσή τους. Η μία είναι γεμάτη θόρυβο, χρώμα και υπερβολή. Η άλλη φέρνει απλότητα και μια αίσθηση νέας αρχής. Κι όμως, και οι δύο έχουν κάτι κοινό: φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά. Είτε γύρω από ένα αποκριάτικο πάρτι είτε σε ένα σαρακοστιανό τραπέζι στην εξοχή, η ουσία παραμένει η ίδια — να μοιραζόμαστε στιγμές.