Στην αντιμετώπιση του προβλήματος της στεγαστικής κρίσης μέσω της κοινωνικής στέγασης και τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών προσανατολίζεται η Περιφέρεια Κρήτης που βρίσκεται σε συζητήσεις με τον δήμο Χανίων. Ήδη πραγματοποιήθηκε συνάντηση – σε εποικοδητικό κλίμα – με το Δήμαρχο Χανίων Παναγιώτη Σημανδηράκη ενώ έπεται συνάντηση με τον Πρόεδρο της ΠΕΔ Γιώργο Μαρινάκη.
Το στεγαστικό αποτελεί προτεραιότητα για την Δημοτική αρχή Χανίων καθώς έχει δεχθεί έντονη κριτική αλλά και αυξημένα αιτήματα για το θέμα, με συλλογικότητες και σωματεία να ζητούν παρέμβαση από τον δήμο και την Περιφέρεια για αξιοποίηση δημόσιων και δημοτικών κτηρίων ή εκμίσθωση ξενοδοχείων για κοινωνική κατοικία σε εργαζόμενους, δείτε ΕΔΩ.
Σύμφωνα με πληροφορίες του zarpanews.gr , στη συνάντηση συζητήθηκαν συγκεκριμένες προτάσεις για την δημιουργία κοινωνικών κατοικιών στα Χανιά. Ωστόσο, προς το παρόν η Δημοτική αρχή κρατά… κλειστά τα χαρτιά της και ανακοινώσεις αναμένεται να γίνουν το επόμενο διάστημα ”μόλις οι προτάσεις ωριμάσουν”.
Τι συζητήθηκε
Πάντως, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του zarpanews.gr, από τον δήμο Χανίων εξετάζεται η αξιοποίηση νέων εργαλείων, όπως η κοινωνική μίσθωση και η κοινωνική αντιπαροχή για ευάλωτες ομάδες, κάτι που έχει ήδη εφαρμοστεί στον Δήμο Θεσσαλονίκης. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης .
Οι ωφελούμενοι αποκτούν πρόσβαση σε κοινωνική στέγαση μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης.
Παράλληλα διερευνάται και η αξιοποίηση του υφιστάμενου δημόσιου, δημοτικού και ανενεργού στεγαστικού αποθέματος του δήμου Χανίων.
Τα στοιχεία του Περιφερειακού παρατηρητηρίου για τα Χανιά
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που έχει η αντιπεριφέρεια κοινωνικής πολιτικής μέσα από το Περιφερειακό παρατηρητήριο κοινωνικής ένταξης στους ορεινούς και αγροτικούς δήμους, καταγράφονται υψηλά επίπεδα ενεργειακής φτώχειας, τα οποία συνδέονται με το γερασμένο κτιριακό απόθεμα, τις ελλείψεις βασικών ανέσεων και τα χαμηλά εισοδήματα.
Αντίστοιχα, στα αστικά κέντρα εντοπίζονται θύλακες στεγαστικής επισφάλειας, με χαρακτηριστικές περιπτώσεις γειτονιών σε παλιές πόλεις και εργατικές συνοικίες.
Ιδιαίτερη ένταση λαμβάνει το φαινόμενο της τουριστικοποίησης, κυρίως στα Χανιά και σε άλλες παράκτιες περιοχές, όπου παραδοσιακά λαϊκές γειτονιές μετατρέπονται σε τουριστικές ζώνες.
Η εξέλιξη αυτή συνοδεύεται από σημαντικές αυξήσεις των ενοικίων, περιορισμό της προσφοράς κατοικιών για μόνιμη χρήση και σταδιακό εκτοπισμό των κατοίκων. Η απουσία συστηματικών προγραμμάτων κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, σε συνδυασμό με την επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και επενδυτικές πρακτικές όπως η Golden Visa, εντείνουν περαιτέρω τη στεγαστική στενότητα.
Παράλληλα, καταγράφεται μεγάλος αριθμός κενών ή υποχρησιμοποιημένων κατοικιών, κυρίως εξοχικών ή ερειπωμένων οικιών σε αγροτικούς και ορεινούς δήμους, αλλά και φαινόμενα «μεταβατικής κενότητας» σε περιοχές που προορίζονται για τουριστική εκμετάλλευση. Τα εμπειρικά δεδομένα αναδεικνύουν, τέλος, την αυξανόμενη αντίδραση των ίδιων των κατοίκων απέναντι στην αλλοίωση του κοινωνικού χαρακτήρα των γειτονιών τους, εκφράζοντας την ανάγκη για ζωντανές, βιώσιμες κοινότητες και όχι μονολειτουργικές τουριστικές περιοχές.
Γενικότερα στην Κρήτη, οι αγροτικές και ορεινές περιοχές, ιδίως στη νότια και νοτιοανατολική ζώνη του νησιού, εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά κατοικιών που βιώνουν συνθήκες ενεργειακής φτώχειας, αποτέλεσμα του γερασμένου κτιριακού αποθέματος, των ελλείψεων βασικών ανέσεων και των χαμηλών εισοδημάτων.
Παράλληλα, στα αστικά κέντρα παρατηρούνται θύλακες στεγαστικής επισφάλειας και ενεργειακής φτώχειας, τόσο σε παλιά πόλη όσο και σε εργατικές συνοικίες.
Η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης προϋποθέτει τη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος κοινωνικής και οικονομικά προσιτής κατοικίας, με σαφή θεσμική αρχιτεκτονική, πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και μακροχρόνιο ορίζοντα εφαρμογής.
Ένα τέτοιο σύστημα δεν μπορεί να βασίζεται σε μεμονωμένα προγράμματα ή προσωρινές χρηματοδοτήσεις, αλλά απαιτεί μόνιμες δομές, σταθερούς κανόνες και προβλέψιμο πλαίσιο λειτουργίας. Κεντρικό στοιχείο είναι η μετάβαση από την επιδοματική λογική στη δημιουργία διατηρήσιμου κοινωνικού στεγαστικού αποθέματος εκτός της ελεύθερης αγοράς. Καθοριστικής σημασίας είναι η συμπληρωματικότητα μεταξύ κοινωνικής κατοικίας και οικονομικά προσιτής κατοικίας.
Κοινωνική κατοικία για ποιους;
Όπως εξήγησε στην ”Π’‘ ο αντιπεριφερειάρχης κοινωνικής πολιτικής Στ. Βοργιάς η κοινωνική κατοικία απευθύνεται σε νοικοκυριά με περιορισμένους οικονομικούς πόρους και συγκεκριμένα κοινωνικά κριτήρια, ενώ η οικονομικά προσιτή κατοικία αφορά χαμηλά έως μεσαία εισοδήματα και λειτουργεί προληπτικά έναντι της στεγαστικής επισφάλειας. Η συνύπαρξη των δύο πυλώνων επιτρέπει τη μείωση των ανισοτήτων και την αποτροπή της διολίσθησης ευρύτερων κοινωνικών ομάδων σε συνθήκες επισφάλειας.
Πως μπορεί να λειτουργήσει το εγχείρημα στην πράξη;
Ο αντιπεριφερειάρχης σημειώνει ότι παρότι τα τελευταία χρόνια έχουν θεσπιστεί νέα εργαλεία, όπως η κοινωνική μίσθωση και η κοινωνική αντιπαροχή, η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από την ένταξή τους σε ένα ενιαίο και συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής. Χωρίς σαφή κατανομή ρόλων μεταξύ κεντρικού κράτους, Περιφερειών και Δήμων, τα εργαλεία αυτά κινδυνεύουν να λειτουργήσουν αποσπασματικά ή να παραμείνουν ανενεργά. Απαιτείται παράλληλα η θεσμική αναγνώριση και στήριξη μη κερδοσκοπικών και κοινωνικών φορέων ως σταθερών παρόχων κοινωνικής στέγασης, με εγγυήσεις βιωσιμότητας και δημόσιας εποπτείας.
Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην αξιοποίηση του υφιστάμενου δημόσιου, δημοτικού και ανενεργού στεγαστικού αποθέματος, το οποίο αποτελεί το ταχύτερο και οικονομικά αποδοτικότερο πεδίο παρέμβασης και αναχαιτίζει την ανεξέλεγκτη λειτουργία της αγοράς που δημιουργεί ανισότητες. Η ενεργοποίηση αυτού του αποθέματος οφείλει να συνδυαστεί με πολιτικές ενεργειακής αναβάθμισης και κλιματικής προσαρμογής, ώστε η κοινωνική στέγαση να συμβάλει ταυτόχρονα στη μείωση της ενεργειακής φτώχειας και στην επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.
Αξίζει να σημειωθεί πως το εφαλτήριο για να ανοίξει ο κρίσιμος αυτός διάλογος έδωσε η αύξηση των διαθέσιμων κονδυλίων, αφού στα 15 εκ ευρώ του προϋπολογισμού της Περιφέρειας προστίθενται άλλα 20 εκ. ευρώ όπως ανακοίνωσε ο Περιφερειάρχης Στ. Αρναουτάκης.
zarpanews.gr