Το υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καστοριάς, προχωρά στη συντήρηση μιας από τις σπανιότερες εκφράσεις της βυζαντινής ξυλογλυπτικής τέχνης στην Ελλάδα: της ανάγλυφης ξύλινης εικόνας του Αγίου Γεωργίου στον ομώνυμο ναό της Ομορφοκκλησιάς. Το έργο, ύψους περίπου τριών μέτρων και πιθανής χρονολόγησης στον 13ο αιώνα, αποτελεί μοναδικό δείγμα μνημειακής ξυλογλυπτικής και εγκρίθηκε προς συντήρηση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.
Ένα μοναδικό έργο από μονοκόμματο ξύλο καρυδιάς
Η ξυλόγλυπτη εικόνα Αγίου Γεωργίου Καστοριά είναι τοποθετημένη στον νότιο τοίχο του ναού, εντός ορθογώνιας κόγχης που δημιουργήθηκε μετά την εντοίχιση της νότιας εισόδου. Έχει κατασκευαστεί από μονοκόμματο ξύλο καρυδιάς, με πρόσθετο τμήμα στον πήχη του δεξιού χεριού που συνδέεται με μεταλλικά καρφιά. Η ζωγραφική επιφάνεια έχει αποδοθεί με την τεχνική της αυγοτέμπερας, με λεπτή προετοιμασία και βερνίκι προστασίας, ενώ ο φωτοστέφανος φέρει επιχρύσωση.
Τι δηλώνει η Λίνα Μενδώνη
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε τη σπουδαιότητα του έργου, επισημαίνοντας ότι ο ναός Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς υπέστη αρκετές καταστροφές από πυρκαγιές κατά την οθωμανοκρατία και σε άλλες περιόδους. Η ξυλόγλυπτη εικόνα, σύμφωνα με την υπουργό, συνδέεται άμεσα με την ιστορική, καλλιτεχνική και θρησκευτική ταυτότητα της περιοχής, ενώ οι εργασίες συντήρησης αναμένεται να συμβάλουν στη διεύρυνση της επιστημονικής γνώσης γύρω από τη βυζαντινή ξυλόγλυπτη τέχνη και στην ενίσχυση του πολιτιστικού τουρισμός Καστοριά.
Ο ναός και η ιστορία του
Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του δίστυλου εγγεγραμμένου σταυροειδούς με τρούλο και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία Δυτικής Μακεδονίας. Υπήρξε καθολικό μοναστηριακού συγκροτήματος, γύρω από το οποίο αναπτύχθηκε σταδιακά ο οικισμός, γνωστός σε ιστορικές πηγές ήδη από τον 17ο αιώνα.
Ο αρχικός πυρήνας του καθολικού χρονολογείται γύρω στα μέσα του 12ου αιώνα, βάσει των τοιχογραφιών που έχουν διασωθεί. Στο εσωτερικό υπάρχουν τοιχογραφίες σε δύο στρώματα, που ανάγονται στον 13ο και τον 14ο αιώνα και σχετίζονται με τη δυναστεία των Παλαιολόγων. Πρόσφατη αποκάλυψη του παλαιότερου στρώματος σε αρκετά σημεία του ναού επέτρεψε την πιο ακριβή χρονολόγηση του μνημείου, επιβεβαιώνοντας την κατασκευή του περί τα μέσα του 12ου αιώνα. Ξεχωριστή θέση σε αυτό το σύνολο κατέχει η ανάγλυφη εικόνα του Αγίου Γεωργίου, που παραμένει μέχρι σήμερα μοναδική στο είδος της.