Καθαρογράφηκε η «ιστορική» απόφαση του Ε’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, που τερματίζει οριστικά κάθε διεκδίκηση της εταιρείας «Τ.Ε.Ι.Μ. BlueGr» επί της παραλιακής έκτασης των 22 στρεμμάτων στο Καθολικό Αγίου Νικολάου. Αναγνωρίζεται οριστικά και αμετάκλητα η κυριότητα του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Αγίου Νικολάου επ’ αυτής.
Με την απόφασή του αυτή το ΣτΕ βάζει τέλος στη δικαστική αντιδικία, που ξεκίνησε το 2022 η ξενοδοχειακή εταιρεία. Σε αυτήν ανήκουν τα ξενοδοχεία της περιοχής «Minos Beach Art Hotel» και το όμορο με την αντεκδικούμενη έκταση επί της χερσαίας ζώνης λιμένος «Minos Palace».
Το δικαστήριο απέρριψε την αίτηση της εταιρείας και της επεδίκασε και τα δικαστικά έξοδα.
Το σκεπτικό
Το ΣτΕ, στο σκεπτικό της αποφάσεώς του επισημαίνει, μεταξύ άλλων, τα εξής κρίσιμα στοιχεία:
– Όπως προκύπτει, κατά τα ανωτέρω, από τα στοιχεία του φακέλου και δεν αμφισβητείται, η 660/25.8.1967 ανακοίνωση της ειδοποίησης για παρακατάθεση της προσωρινής αποζημίωσης από την αναγκαστική απαλλοτρίωση της επίμαχης έκτασης για την επέκταση της χερσαίας ζώνης λιμένος του Αγίου Νικολάου, στην οποία περιλαμβάνεται και το φερόμενο ως ανήκον, αρχικώς, στην κυριότητα απώτερων δικαιοπαρόχων της νυν αιτούσας ακίνητο, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 6.9.1967 (Δ΄ 112), από τη δημοσίευση δε αυτή συντελέσθηκε η κηρυχθείσα αναγκαστική απαλλοτρίωση, δοθέντος, άλλωστε, αφ’ ενός, μεν, ότι για τη συντέλεση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης αρκεί η καταβολή (ή παρακατάθεση) της προσωρινώς καθορισθείσης αποζημιώσεως (άρθρο 17 παρ. 4 Συντ. 1975, βλ. και άρθρο 17 Συντ. 1952), και αφ’ ετέρου ότι η εν λόγω δημοσίευση εχώρησε εντός της, κατά τα ανωτέρω, προθεσμίας των πέντε ετών από την κήρυξη της απαλλοτρίωσης.
Εξάλλου, το γεγονός ότι, κατά τα προβαλλόμενα από την αιτούσα και μη αμφισβητούμενα, ούτε αυτή η ίδια (η εταιρεία BlueGr) ούτε οι δικαιοπάροχοί της έχουν λάβει οποιαδήποτε αποζημίωση για την απαλλοτρίωση αυτή, δεν είναι νομικώς κρίσιμο, καθόσον, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα ανωτέρω, για τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης αρκεί η δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της ειδοποίησης για την γενόμενη παρακατάθεση επ’ ονόματι των εικαζόμενων δικαιούχων, χωρίς να απαιτείται και η είσπραξη της αποζημίωσης από αυτούς.
Η απόρριψη
Και καταλήγει: Επειδή, μετά την, κατά τα ανωτέρω, συντέλεση της απαλλοτρίωσης, οι δικαιοπάροχοι της αιτούσας (BlueGr) απώλεσαν την κυριότητα του επίμαχου απαλλοτριωθέντος ακινήτου η οποία περιήλθε στο υπέρ ου η απαλλοτρίωση Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Αγίου Νικολάου Ν. Λασιθίου. Η αιτούσα, επομένως, δεν είναι ιδιοκτήτρια του επίμαχου ακινήτου και δεν νομιμοποιείται, υπό την ιδιότητα αυτή -την οποία, μάλιστα, επικαλέστηκε στην 843/21.12.2021 αίτησή της- ούτε στην υποβολή αιτήσεως περί αποχαρακτηρισμού- τροποποίησης της χερσαίας ζώνης λιμένα, κατά το άρθρο 21 του ν. 2971/2001, ούτε και στην άσκηση αιτήσεως ακυρώσεως κατά της ρητής ή σιωπηρής άρνησης της Διοικήσεως να προβεί στον αποχαρακτηρισμό αυτόν. Ούτε η ιδιότητα της «ειδικής διαδόχου» των αρχικών ιδιοκτητών του απαλλοτριωθέντος ακινήτου επαρκεί για να τη νομιμοποιήσει στην υποβολή αιτήσεως περί αποχαρακτηρισμού της χερσαίας ζώνης λιμένα και στην άσκηση αιτήσεως ακυρώσεως κατά της ρητής ή σιωπηρής άρνησης της Διοικήσεως να προβεί στον αποχαρακτηρισμό αυτό. Και τούτο διότι το σχετικό «δικαίωμα» προσδοκίας ανακτήσεως της κυριότητας του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, ως συνέπεια του αποχαρακτηρισμού της χερσαίας ζώνης λιμένα, λόγω μη υλοποιήσεως του σκοπού της απαλλοτρίωσης δεν αναγνωρίζεται υπέρ άλλων προσώπων πλην του αρχικού κυρίου ή των καθολικών διαδόχων αυτού (βλ. ΣτΕ 1297/2024 Ολομ.), περίπτωση που δεν συντρέχει εν προκειμένω.
Εξάλλου, ούτε η ιδιότητα της όμορης του απαλλοτριωθέντος χώρου ιδιοκτήτριας (εταιρείας BlueGr), την οποία επικαλείται η αιτούσα, το πρώτον, με το από 18.2.2025 υπόμνημά της, αρκεί, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης, για να παράσχει νομιμοποίηση στην αιτούσα για την υποβολή του αιτήματος να αποχαρακτηριστεί το επίμαχο τμήμα της χερσαίας ζώνης λιμένα. Κατά την αιτούσα, η υφιστάμενη πραγματική κατάσταση και εικόνα της περιοχής πόρρω απέχει από την εικόνα χερσαίας ζώνης λιμένα. Δεν υπάρχει λιμενική εγκατάσταση ούτε φύλαξη και φροντίδα από το δημοτικό λιμενικό ταμείο. Η επίμαχη έκταση λειτουργεί άτυπα, χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση, ως αλιευτικό καταφύγιο με συνέπεια την υποβάθμιση της ευρύτερης περιοχής, την αλλαγή της φυσιογνωμίας της, την πρόκληση θαλάσσιας ρύπανσης και τον περιορισμό της ελεύθερης και ακώλυτης πρόσβασης στον αιγιαλό και στην παραλία. Κατά την αιτούσα, την έκταση αυτή θα μπορούσε να μισθώσει η ίδια έναντι ανταλλάγματος και να την αξιοποιήσει. Ωστόσο, ανεξαρτήτως αν μπορεί να στοιχειοθετηθεί παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας για τον αποχαρακτηρισμό χερσαίας ζώνης λιμένα από αιτούντα ο οποίος επικαλείται το πρώτον ενώπιον του Δικαστηρίου ιδιότητα την οποία δεν είχε επικαλεστεί ενώπιον της Διοικήσεως για το ζήτημα αυτό, στη συγκεκριμένη περίπτωση η αιτούσα, εκτός από φωτογραφίες του χώρου και αεροφωτογραφία της 30.1.2024 -από τις οποίες, σε κάθε περίπτωση, δεν προκύπτει περιβαλλοντική υποβάθμιση της περιοχής- δεν προσκομίζει κανένα συγκεκριμένο κρίσιμο στοιχείο το οποίο να δικαιολογεί την αναοριοθέτηση της χερσαίας ζώνης λιμένα. Εξάλλου, οι περιλαμβανόμενοι στη χερσαία ζώνη λιμένος χώροι (αιγιαλός και συνεχόμενοι παραλιακοί) αποτελούν κοινόχρηστους χώρους, οπότε, ελλείψει ειδικότερων ισχυρισμών εκ μέρους της αιτούσας, δεν προκύπτει περιορισμός της ελεύθερης και ακώλυτης πρόσβασης στον αιγιαλό και στην παραλία. Η δε λειτουργία παράνομου αλιευτικού καταφυγίου ή η πρόκληση θαλάσσιας ρύπανσης δεν δικαιολογεί τον επανακαθορισμό της χερσαίας ζώνης λιμένα αλλά ενδεχομένως δύναται να ενεργοποιήσει την επιβολή κυρώσεων, εφόσον συντρέχουν οι τασσόμενες από τον νόμο προϋποθέσεις. Ούτε, τέλος, η προβολή αξίωσης εκ μέρους της αιτούσας για την επωφελέστερη εκμετάλλευση της απαλλοτριωθείσας έκτασης δικαιολογεί τον επιδιωκόμενο επανακαθορισμό. Με τα δεδομένα αυτά, εφόσον ελλείπει ο νομικός δεσμός που συνδέει την αιτούσα προς το απαλλοτριωθέν ακίνητο και επιπλέον δεν έχουν προσκομιστεί ενώπιον της Διοίκησης συγκεκριμένα κρίσιμα στοιχεία που να δικαιολογούν τον αποχαρακτηρισμό της χερσαίας ζώνης λιμένα, η Διοίκηση δεν υποχρεούται σε εκτέλεση της αιτούμενης ενέργειας και επομένως η σιωπηρή απόρριψη του αιτήματος δεν έχει εκτελεστό χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, δεν προσβάλλεται παραδεκτώς, είναι δε απορριπτέοι όλοι οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί της αιτούσας (εταιρείας BlueGr).
Σημειώνεται ότι την υπόθεση υποστήριξαν στο ΣτΕ οι πληρεξούσιοι δικηγόροι του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου κ.κ. Εμμ. Βελεγράκης και Εμμ. Κριτζάς.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ