Η πεδιάδα της Θεσσαλίας μπορεί να θρέψει την χώρα αλλά χρειάζεται νερό. Η ορθολογική διαχείριση του νερού μέσω της αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών πρέπει να είναι βασική επιλογή, δεν μπορεί όμως να έχει άμεσα αποτελέσματα. Η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών δεν διατάσσεται, θέλει τον χρόνο της για να μην έχει κοινωνικές επιπτώσεις και θέλει και μέσα (βλ στη παρ επιπτώσεις στην αγροτική οικονομία). Και πάλι όμως θα αντλούμε νερό, βεβαίως λιγότερο, και θα καταναλώνουμε ενέργεια για την άντληση του από όλο και πιο βαθιά στρώματα επιβαρύνοντας το κόστος παραγωγής. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε σε μια διαδικασία φυσικής καταστροφής. Στον Θεσσαλικό κάμπο σήμερα λειτουργούν 33.500 γεωτρήσεις!!!!!. Είναι φυσικό ο υδροφόρος ορίζοντας της να καταστρέφεται. Το τραγικότερο όμως όλων είναι ότι γνωρίζουμε και αναγνωρίζουμε ότι καταστρέφεται, έχουμε όμως την εντύπωση ότι ο υδροφόρος ορίζοντας απλώς υποβιβάζεται και συνεπώς θα έχουμε την δυνατότητα να τον επαναφέρουμε όταν θα πράξουμε τα δέοντα, εντύπωση που απενοχοποιεί την βόλεψη μας και επιτείνει την αναβλητικότητα μας. ΛΑΘΟΣΗ ερημοποίηση και η μη αναστρέψιμη υφαλμήρωση είναι εντός των πυλών και το γνωρίζουμε. Οι αντλήσεις πρέπει να σταματήσουν με σταθερούς και γρήγορους ρυθμούς ώστε να βοηθηθεί η φύση να αποκαταστήσει την ισορροπία της. Στο μέλλον θα υπάρξει πρόβλημα και στην ύδρευση των πόλεων, των οικισμών και των λοιπών παραγωγικών δραστηριοτήτων. Πως όμως θα αρδευτεί ο θεσσαλικός κάμπος; Πως θα υδροδοτηθούν τα αστικά κέντρα και η λοιπή παραγωγή;Το έργο σχεδιάστηκε ως ενεργειακό και παράλληλα και εν κρυπτώ (διότι δεν χρηματοδοτούνταν από την Ευρωπαϊκή Ένωση ) ως αρδευτικό. Από τότε το πρόβλημα συνίσταται στην ποσότητα νερού που θα εκτρέπεται. Υπάρχει βάσιμη επιφύλαξη ότι μεγάλες ποσότητες νερού θα δημιουργήσουν πρόβλημα στον ρου, στα οικοσυστήματα και στην εκβολή του Αχελώου. Η αρχική μελέτη προέβλεπε 1100εκατ μ3, μετά περιορίστηκε στα 600εκατ μ3 και η τελευταία απόφαση του ΣΤΕ μιλά για 250εκατ μ3. Πως μπορούμε όμως να αξιοποιήσουμε τα όρια που έθεσε η απόφαση του ΣΤΕ, ώστε να επιτύχουμε την ενίσχυση της άρδευσης της θεσσαλικής πεδιάδας που είναι πλέον φυσική αναγκαιότητα;Οι τεχνητές λίμνες Μουζακίου και Πύλης σύμφωνα με την υποβαλλόμενη πρόταση πρέπει να δημιουργηθούν ώστε, ως λιμνοδεξαμενές, να συγκεντρώνουν τα τοπικά Η διανομή με αγωγούς πίεσης είναι οικονομικότερη στην κατασκευή, έχει ευελιξία, πολλαπλές εφαρμογές (ύδρευση, βιομηχανική χρήση, πυροσβεστική χρήση κ.λ.π), δυνατότητα ελέγχου, οικονομία στην ποσότητα κατανάλωσης και δεν απαιτεί ενέργεια στην χρήση του (το απόλυτο ισοδύναμο στις αυξήσεις που επιβάλλονται στο αγροτικό πετρέλαιο και το ρεύμα).
Επιπτώσεις στην Αγροτική οικονομία.
Ο τρόπος αυτός άρδευσης θα επιφέρει άμεσα στην αγροτική παραγωγή:
Α. μείωση του κόστους παραγωγής κατά 13% λόγω μη κατανάλωσης ενέργειας.
Β. Αύξηση της ποιότητας και της ποσότητας των παραγόμενων προϊόντων λόγω του ποτίσματος με σταγόνα στην ρίζα του φυτού, αυξήσεις που θα μειώσουν τα έξοδα και θα αυξήσουν τα έσοδα των αγροτών.
Γ. Συνέπεια του στάγδην ποτίσματος θα είναι η δραματική μείωση των φυτοφαρμάκων και λιμασμάτων που θα επιφέρει και άλλη μείωση του κόστους .
Δ. μείωση του κόστους εργασίας λόγω λιγότερων εργατικών για καθαρισμό ζιζανίων και λιγότερων φαρμάκων και λόγω αυτοματισμού των ποτισμάτων.
Ε. καλύτερη εκμετάλλευση των εκτάσεων στην αμειψισπορά.
Ζ. Αύξηση των εκμεταλλεύσιμων εκτάσεων από 2,5 εκ στρέμματα που εκτιμάται ότι είναι σήμερα, στα 4 εκ στρεμ που ήταν τις προηγούμενες δεκαετίες. Στην αύξηση των εκτάσεων μπορούν να προστεθούν και οι ξηρικές και όξινες εκτάσεις (στα Τρίκαλα μόνο όξινα με PH 4 έως 7 είναι 40 χιλ στρεμ) που μπορούν λόγω της ύπαρξης πίεσης στους αγωγούς νερού να αρδευτούν, προσθέτοντας εκτάσεις παρθένες που θα επιφέρουν αυξημένη ποιότητα στα προϊόντα.
Η. Τα πιο πάνω, θα επιφέρουν ως φυσική συνέπεια την αναδιάρθρωση των καλλιεργειών που στην σειρά τους , θα φέρει δευτερογενή παραγωγή και μεταποίηση. Η αναδιάρθρωση η μεταποίηση και το logistics θα καταστήσουν την Θεσσαλία τον μπαξέ της Ευρώπης και την πλουσιότερη περιφέρεια της Ελλάδος.
Τέτοια ώρα…; Μα φυσικά.
Ο μύθος περί “γιγαντιαίου έργου”
Έχει η χώρα τώρα την δυνατότητα να εκτελέσει τέτοια έργα; Ειδικά τώρα που η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας είναι ένα από τα βασικά κλειδιά για την ανάπτυξη, τα αναπτυξιακά σχέδια πρέπει, χωρίς μεμψιμοιρίες, να αποτελούν προτεραιότητα. Δεν πρόκειται περί γιγαντιαίου έργου όπως διαφημίστηκε ή δυσφημίστηκε κατά περίπτωση. Το έργο αυτό, ως βασική κατασκευή, πέραν της των φραγμάτων που είναι συνήθη και τέτοια έχουν γίνει πολλά στην χώρα και των απαλλοτριώσεων των κατακλυζόμενων εκτάσεων έργα που πρέπει να εκτελεσθούν χωρίς διακοπή, η υπόλοιπη κατασκευή του δικτύου των αγωγών δεν έχει τις χρονοβόρες απαλλοτριώσεις, έχει ευελιξία, ταχύτητα και χαμηλό μοναδιαίο κόστος, μπορεί δε να εκτελείται σταδιακά και σύμφωνα με τις δυνατότητες χρηματοδότησης, Η χρηματοδότηση των έργων μπορεί να ενταχτεί άμεσα στα έργα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και ως αντιπλημμυρικό έργο.
ΥΓ: Ευχαριστώ τον Γεωπόνο κ Δημήτρη Τσιούτσια, τέως Νομαρχιακό Σύμβουλο και τέως Δ/ντη της Βιομηχανίας Ζαχάρεως για την στοιχεία που μου παρείχε σε ότι αφορά την αγροτική παραγωγή στην Θεσσαλία.
Θανάσης Ευαγγελόπουλος
Πολιτικός Μηχανικός
τέως πρόεδρος του Συλλόγου Μηχανικών Νόμου Τρικαλων
τέως Αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Μηχανικών Εργοληπτών Δημ Έργων Δυτ Θεσσαλίας
τέως Αντιδήμαρχος του Δήμου Τρικκαιων.