Δημήτρης Ψυχογιός: Mercosur, αγροτικό ζήτημα και Τοπική Αυτοδιοίκηση

δευτερογενούς τομέα. Οι εξελίξεις αυτές δεν αφορούν ένα μακρινό μέλλον, αφορούν το παρόν.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, προκαλεί τουλάχιστον αμηχανία το γεγονός ότι αιρετοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι διοικούν εδώ και χρόνια τους τόπους τους, εμφανίζονται σήμερα με περίσσεια πολιτική υποκρισία, πλεόνασμα πολιτικής ανειλικρίνειας και απροκάλυπτο πολιτικό φαρισαϊσμό ως απλοί πολιτικοί παρατηρητές. Με λόγο γεμάτο διακηρύξεις, μιλούν για «αναβαθμισμένο ρόλο» της Αυτοδιοίκησης στον πρωτογενή και τον δευτερογενή τομέα, έναν ρόλο κρίσιμο και υποτίθεται αναβαθμισμένο, εμφανιζόμενοι ως «θεματοφύλακες», ενώ ταυτόχρονα ζητούν επιπλέον χρηματοδότηση από την κυβέρνηση για να τον εκπληρώσουν. Τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ δεν είναι απλώς εμπορικές ονομασίες· αποτελούν πολιτιστικό, οικονομικό και κοινωνικό κεφάλαιο για κάθε τόπο.
Η προστασία και η ανάδειξή τους προϋποθέτουν ενεργό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πέρα από ευχές και διακηρύξεις. Όταν δεν έχουν προβληθεί και προωθηθεί, δεν έχουν συνδεθεί με τον τουρισμό, δεν υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος για την προστασία τους, δεν έχουν αναπτυχθεί εργαλεία ανάπτυξης ούτε έχουν κατατεθεί χρηματοδοτικές προτάσεις, δεν έχει εκπαιδευτεί και ευαισθητοποιηθεί ο πολίτης, τότε
εύλογα τίθεται το ερώτημα:
Πώς μπορεί αυτός ο δήμαρχος να μιλά για «Τοπικό Σήμα Ποιότητας» και «Brand Αυτοδιοίκησης»; Πώς μιλά για το μέλλον, όταν οι ευθύνες του παρελθόντος υποθηκεύουν το αύριο; Και πώς η Αυτοδιοίκηση πρώτου βαθμού να μη θεωρείται το «τελευταίο βαγόνι» της κρατικής μηχανής;
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur γεννά σοβαρούς φόβους για το αύριο της ελληνικής κοινωνικής και παραγωγικής συνοχής. Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur προβλέπει την προστασία 344 ευρωπαϊκών γεωγραφικών ενδείξεων, εκ των οποίων μόλις 21 είναι ελληνικές. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα διαθέτει 116 προϊόντα ΠΟΠ και 36 προϊόντα ΠΓΕ. Τα 21 προϊόντα που επιλέχθηκαν βασίστηκαν κυρίως στον όγκο εξαγωγών και στη διεθνή αναγνωσιμότητα, ώστε να αποτελέσουν την «αιχμή του δόρατος» των διαπραγματεύσεων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η Γραβιέρα Νάξου, προϊόν ΠΟΠ που ανακηρύχθηκε το καλύτερο τυρί στον κόσμο από το Taste Atlas για το 2025/26, αλλά δεν προστατεύεται από τη συμφωνία, καθώς και τα Φασόλια Βανίλιες Φενεού και η Φάβα Φενεού.ο δομικός αθέμιτος ανταγωνισμός θα οδηγήσει παραγωγούς στην εγκατάλειψη της γης, επιταχύνοντας την ερημοποίηση της υπαίθρου και τη διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής με ανυπολόγιστες συνέπειες. Τοπική Αυτοδιοίκηση, ώστε να αξιοποιήσει διαθέσιμα εργαλεία για την ενίσχυση των αγροτών και τον περιορισμό των αρνητικών συνεπειών της συμφωνίας, αλλά και των πιέσεων που προέρχονται από άλλες χώρες, όπως, για παράδειγμα, το λάδι από την Τυνησία;
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται, πρέπει και μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην προστασία και ενίσχυση των τοπικών προϊόντων και των παραγωγών, με έμμεσους αλλά αποτελεσματικούς τρόπους: μέσω της στήριξης της τοπικής ταυτότητας, της σύνδεσης αγροτικής παραγωγής και τουρισμού, της δημιουργίας τοπικών δικτύων διάθεσης, της θεσμικής πίεσης προς την κεντρική διοίκηση και της ανάδειξης της ποιότητας έναντι της ποσότητας. σε χρηματοδοτικά εργαλεία, ώστε να ενισχυθεί η διαπραγματευτική τους ισχύς.
Γιατί τελικά, η ανάπτυξη και η ομορφιά δεν είναι εχθροί της κοινωνίας, είναι εχθροί μόνο όσων έχουν κάνει το ψέμα μεροκάματο.