Η συζήτηση για την αποκατάσταση των σεισμόπληκτων κτιρίων στη Σάμο παραμένει ανοιχτή και φορτισμένη, πεντέμιση χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό. Παρά τις υποσχέσεις, τις διαδικασίες και τα θεσμικά εργαλεία που υποτίθεται πως υπάρχουν για να στηρίξουν τους πολίτες, η πραγματικότητα δείχνει μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Χιλιάδες ιδιοκτήτες βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε έναν λαβύρινθο γραφειοκρατίας, αδυνατώντας να επισκευάσουν, ν’ αξιοποιήσουν ή ακόμη και να προστατεύσουν τα ίδια τους τα σπίτια. Στο κείμενο που ακολουθεί, ο πολιτικός μηχανικός Γιάννης Παλαιοκαστρίτης καταγράφει με σαφήνεια και οργή τα αδιέξοδα που έχει δημιουργήσει η υφιστάμενη διαδικασία αδειοδότησης μέσω της ΓΔΑΕΦΚ, αναδεικνύοντας τις κοινωνικές και πρακτικές συνέπειες ενός συστήματος που, αντί να στηρίζει, παγιδεύει. Πρόκειται για μια παρέμβαση που φωτίζει όχι μόνο τις τεχνικές πτυχές του προβλήματος, αλλά και την ανθρώπινη διάσταση μιας πολύχρονης ταλαιπωρίας που έχει αφήσει πίσω της μια πόλη γεμάτη επικίνδυνα κτίρια και πολίτες σε αναμονή.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΙΤΗΣ
«Όταν έχει γίνει ένας σεισμός με τραγικά θύματα και περίπου 3.000 ακίνητα που είτε έχουν ζημιές είτε είναι προς κατεδάφιση και τον έκτο χρόνο μετά τον σεισμό έχουν εκδοθεί μόλις 140 άδειες επισκευής ή κατεδάφισης, δεν φταίει κανένας δήμος και κανένας ΟΤΑ. Γιατί αυτό που δεν ξέρει ο πολύς κόσμος είναι ότι στην περίπτωση σεισμού υπάρχει κλιμάκιο του υπουργείου που έρχεται και καταγράφει ζημιές και κτίρια που έχουν πληγεί.
Αυτό που τελικά δεν είναι σχεδόν καθόλου γνωστό και εσκεμμένα ξεχνούν ορισμένοι, είναι ότι το κτίριο που έχει φθορές από τον σεισμό, ο ιδιοκτήτης του δεν έχει το δικαίωμα να το φτιάξει μόνος του, με δικό του μηχανικό και άδεια επισκευής στην Πολεοδομία Σάμου, αλλά η άδεια εκδίδεται υποχρεωτικά και μόνο μέσω της διαδικασίας του υπουργείου και του κατάπτυστου πλέον τμήματος της ΓΔΑΕΦΚ. Αυτό, ίσως, επειδή υπάρχει υποχρεωτική κρατική επιδότηση. Τα τρελά του ελληνικού κράτους.
Η γραφειοκρατία τους και η ευκολία με την οποία απεντάσσουν ακίνητα χτυπημένα από τον σεισμό είναι πλέον περίγελος στα έσω του τεχνικού κόσμου. Προσέξτε. Χτυπημένο από τον σεισμό ακίνητο που έχεις στην κατοχή σου δεν έχεις δικαίωμα να το φτιάξεις μόνος σου με τον δικό σου μηχανικό και μια άδεια επισκευής στην Πολεοδομία Σάμου. Αν το κάνεις, δεν φεύγει ο χαρακτηρισμός του «κίτρινου» σεισμόπληκτου από το υπουργείο και δεν μπορείς ουσιαστικά να το εκμεταλλευτείς ή να το πουλήσεις σε τιμή αγοράς, τουλάχιστον, γιατί ποιος θα πάρει ακίνητο που είναι ταξινομημένο σαν σεισμόπληκτο.
Ακόμα και να το πάρει κάποιος κοψοχρονιά, δεν θα στο ασφαλίζει κανένας. Και όλα αυτά λόγω του υδροκέφαλου κράτους και των ανόητων και αστείων νόμων του. Έξι χρόνια μετά υπάρχουν περίπου χίλια ακίνητα με βαλτωμένες τις υποθέσεις τους στη ΓΔΑΕΦΚ, που πολλές φορές με γελοίες δικαιολογίες προσπαθούν να απεντάξουν τα ακίνητα του κόσμου από τη διαδικασία επιδότησης και αδειοδότησης σεισμόπληκτου, καθιστώντας τα ακίνητα και τους ιδιοκτήτες ομήρους της κρατικής αρωγής, που δεν είναι αρωγή αλλά μια ντε φάκτο ομηρία.
Η κοινωνική προέκταση του κρατικού παραλογισμού είναι ότι έξι χρόνια μετά, με τις κωλυσιεργίες και την εμφανή απροθυμία της ΓΔΑΕΦΚ – Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών – να ολοκληρώσει τις υποθέσεις βρίσκοντας γελοίες δικαιολογίες είτε για αρωγή είτε για αποκατάσταση, ο τόπος μας είναι γεμάτος με επικίνδυνα κτίρια που περνάμε απ’ έξω κάθε μέρα.
Τι σόι νόμος είναι αυτός άραγε. Να μην μπορείς μόνος να φτιάξεις το σπίτι σου και να είσαι απόλυτα εξαρτώμενος από μια υπηρεσία με σημαία τη γραφειοκρατία, να σε ταλαιπωρεί έξι χρόνια, να μην μπορείς να το φτιάξεις, να μην μπορείς να το πουλήσεις, να μην μπορεί να το φτιάξει κάποιος άλλος.
Έτσι η πόλη είναι γεμάτη ωρολογιακές βόμβες με τη μορφή επικίνδυνων κτιρίων, με άμεση ευθύνη του κράτους και της υπηρεσίας αποκατάστασης επιπτώσεων φυσικών καταστροφών. Το ποτήρι ξεχείλισε με την κατάρρευση κίτρινου κτιρίου, του οποίου η υποχρεωτική αδειοδότηση για επισκευή έχει κολλήσει, όπως και εκατοντάδων άλλων, εδώ και έξι χρόνια στη ΓΔΑΕΦΚ.
Και όμως, η κυβέρνηση είχε το θράσος να εκδώσει ανακοίνωση που ρίχνει ευθύνες για την κατάρρευση στον οικείο δήμο. Για μια διαδικασία που έχει βαλτώσει αποκλειστικά και μόνο από την ίδια την κυβέρνηση και τη ΓΔΑΕΦΚ. Υπάρχει και όριο στο θράσος.
Δεν βγάζουν τις υποχρεωτικές άδειες επισκευής, που δεν μπορείς εσύ ως ιδιοκτήτης να εκδώσεις, και ταυτόχρονα κατηγορούν τον δήμο για ελλιπή μέτρα σε κτίρια που έπρεπε να έχουν αδειοδοτηθεί εδώ και έξι χρόνια. Ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του.
Σε πιθανή φονική κατάρρευση με θύματα, ας δούμε τι θα πει η κυβέρνηση. Ζητούν από όλους μας να είμαστε νόμιμοι σε όλα, την ώρα που οι ίδιες οι λειτουργίες του κράτους είναι δυνητικά θανατηφόρες και χωρίς να ιδρώνει κανένα αυτί. Τουλάχιστον ας αλλάξει ο νόμος, να γίνει ρεαλιστικός, να ξεκολλήσουν όλα αυτά τα κτίρια και να πάψουν να είναι επικίνδυνα.
Όσοι έχουν μπλεχτεί με αυτή την υπηρεσία ξέρουν ακριβώς τι εννοώ. Χάος, γραφειοκρατία, παραλογισμός, αδιαφορία, έπαρση. Αίσχος.»