Το σκηνικό μιας παρατεταμένης αβεβαιότητας, που πλέον δεν περιορίζεται στα χαρτιά αλλά διαχέεται με βίαιο τρόπο στην πραγματική οικονομία της Κρήτης, βιώνουν χιλιάδες πολίτες. Η αγορά ακινήτων βρίσκεται αντιμέτωπη με μια επίμονη διοικητική βραδύτητα που επιμένει εδώ και χρόνια, καθώς οι εκκρεμείς αντιρρήσεις επί των Δασικών Χαρτών κρατούν «παγωμένες» περιουσίες, εμποδίζοντας κάθε αναπτυξιακή προοπτική.
Ειδικά για τον νομό Λασιθίου, η κατάσταση έχει εξελιχθεί σε ένα απόλυτο φιάσκο, καθώς η περιοχή αναδεικνύεται στον θλιβερό ουραγό μιας χώρας που παλεύει με τις δικές της γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.
Η επιβεβαίωση μιας αποτυχίας
Τα επίσημα στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος με τον πλέον αμείλικτο τρόπο. Σε ολόκληρη τη χώρα έχουν υποβληθεί 463.950 αντιρρήσεις και αιτήματα διόρθωσης προδήλου σφάλματος. Από αυτές, έχει εξεταστεί μόλις το 41%, αφήνοντας πάνω από 270.000 υποθέσεις ανοιχτές. Ωστόσο, η ανισομέρεια είναι σοκαριστική όταν στρέφουμε το βλέμμα στην Κρήτη και ειδικότερα στο Λασίθι.
Ενώ περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπως η Καστοριά και τα Ιωάννινα, έχουν ολοκληρώσει το 100% της εξέτασης, και άλλοι νομοί όπως η Καβάλα και η Ηλεία αγγίζουν το 80%, το Λασίθι παραμένει βυθισμένο στην απόλυτη αδράνεια. Με το ποσοστό εξέτασης των αντιρρήσεων να καθηλώνεται στο πενιχρό 4%, ο νομός μας δεν είναι απλώς πίσω από τις εξελίξεις· είναι ο «αδύναμος κρίκος» όλης της επικράτειας, όπως προκύπτει μέσα από το ρεπορτάζ του Οικονομικού Ταχυδρόμου που αναδεικνύει πως μετά το 2% της Βοιωτίας, το Λασίθι κρατά ψηλά την σημαία της αποτυχίας!
Όπως αναφέρει μιλώντας στο «Βήμα» ο Γενικός Γραμματέας Δασών του ΥΠΕΝ, Στάθης Σταθόπουλος, «ο ρυθμός εξέτασης αντιρρήσεων στους Δασικούς Χάρτες έχει επιταχυνθεί σε μεγάλο βαθμό από το 2023, με τις ΕπΕΑ να πλησιάζουν το 50% από τις 463.000». Σύμφωνα με τον ίδιο, η «ομηρεία» χιλιάδων ιδιοκτητών ανά την Ελλάδα οι οποίοι δεν μπορούν να αξιοποιήσουν ή να μεταβιβάσουν την περιουσία τους καθώς στους Δασικούς Χάρτες εμφανίζεται ως δάσος, πλησιάζει στο τέλος της. «Θέτουμε σε εφαρμογή όλα τα αναγκαία μέτρα, ειδικά στην Κρήτη και στην Ανατολική Αττική, με σύσταση νέων Επιτροπών, αξιοποίηση προσωπικού από άλλες περιοχές της χώρας και εξ αποστάσεως λειτουργία των οργάνων, προκειμένου να τρέξουμε ακόμη πιο γρήγορα και να πετύχουμε τον στόχο του 80% στα τέλη του 2026» επισημαίνει ο κ. Σταθόπουλος.
Το κρίσιμο ερώτημα: Τι δεν πήγε καλά στο Λασίθι;
Το ερώτημα πλέον τίθεται επιτακτικά από κάθε Λασιθιώτη ιδιοκτήτη και απαιτεί καθαρές απαντήσεις: Ήταν ένα θέμα κακής διοικητικής λειτουργίας; Ήταν θέμα παρεμβάσεων; Ήταν θέμα συμφερόντων που παρακώλυσαν το έργο; Ή μήπως κάτι άλλο;
Η επίσημη πλευρά κάνει λόγο για υποστελέχωση και έλλειψη δασολόγων. Οι καθυστερήσεις στις προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ και η άρνηση πολλών επιτυχόντων να αναλάβουν υπηρεσία έχουν αφήσει τις Δασικές Υπηρεσίες γυμνές. Χωρίς επαρκές προσωπικό, οι απαραίτητες εισηγήσεις για κάθε υπόθεση καθυστερούν, μεταφέροντας το πρόβλημα από τη μία βαθμίδα της διοίκησης στην άλλη. Επιπλέον, οι αρχικά χαμηλές αμοιβές των μελών των Επιτροπών (ΕπΕΑ) και οι μετέπειτα καθυστερήσεις στις πληρωμές τους δημιούργησαν ένα κλίμα απροθυμίας από το επιστημονικό δυναμικό.
Ωστόσο, η χαώδης διαφορά του Λασιθίου από άλλες περιοχές της Ελλάδας που ξεκίνησαν από την ίδια αφετηρία, γεννά εύλογες υποψίες. Μήπως η τοπική ιδιομορφία των «δασωμένων αγρών», που προέρχονται από χρησικτησία χωρίς σαφείς τίτλους, έγινε το «όπλο» στα χέρια μιας δυσκίνητης γραφειοκρατίας; Μήπως υπήρξαν τοπικά συμφέροντα ή παρεμβάσεις που προτίμησαν τη διατήρηση της εκκρεμότητας αντί της καθαρής λύσης; Όταν το Δημόσιο διεκδικεί εκτάσεις ως δικές του, η καθυστέρηση στην εξέταση των αντιρρήσεων λειτουργεί de facto υπέρ του κράτους και κατά του ιδιώτη.
Οικονομικό έμφραγμα και ανάγκη για ευθύνες
Για τον πολίτη του Λασιθίου, αυτή η «ομηρεία» μεταφράζεται σε πλήρη αδυναμία διαχείρισης της γης του. Οικοδομικές άδειες δεν εκδίδονται, μεταβιβάσεις «παγώνουν» και επενδυτικά σχέδια αξιοποίησης στον τουρισμό ή την ενέργεια αναστέλλονται επ’ αόριστον. Ακίνητα που θα μπορούσαν να είναι μοχλός ανάπτυξης παραμένουν αδρανή, εγκλωβισμένα σε έναν διοικητικό χρόνο που αγνοεί την πραγματική οικονομία.
Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος υπόσχεται τώρα επιτάχυνση, σύσταση νέων επιτροπών και εξ αποστάσεως λειτουργία, θέτοντας ως στόχο το 80% στα τέλη του 2026. Όμως, ποιος θα δώσει απαντήσεις για το μέχρι τώρα φιάσκο; Ποιος θα απολογηθεί στους χιλιάδες ιδιοκτήτες που βλέπουν την περιουσία τους να απαξιώνεται επειδή ο μηχανισμός στον νομό μας κατέρρευσε;
Προφανώς, κανείς στο Λασίθι δεν ζητά χάρες ή μεσολαβητές, ζητά το αυτονόητο δικαίωμα στην ιδιοκτησία και την ισονομία. Αν η κυβέρνηση θέλει πραγματικά να «τρέξει» τις διαδικασίες, πρέπει πρώτα να εξηγήσει γιατί αφέθηκε ο νομός μας να γίνει ο ουραγός της χώρας. Οι απαντήσεις πρέπει να δοθούν τώρα, πριν η «μαύρη τρύπα» των δασικών χαρτών καταπιεί οριστικά κάθε ελπίδα για τοπική ανάπτυξη.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ