Όταν ένας εκδότης δέχεται απειλές εν ώρα εργασίας και η αστυνομική αρχή εξισώνει τον θύτη με το θύμα, το ζήτημα παύει να είναι προσωπικό και καθίσταται βαθιά δημοκρατικό.
Σε μια περίοδο που η ελευθεροτυπία δοκιμάζεται διεθνώς, περιστατικά όπως αυτό που καταγγέλλει ο Νίκος Αγγελάκης, εκδότης της εφημερίδας «Αγώνας της Κρήτης» και διευθυντής του ραδιοφωνικού σταθμού ΚΡΗΤΗ FM, οφείλουν να μας προβληματίσουν βαθύτατα. Η καταγγελία του πολύπειρου δημοσιογράφου για την απρόκλητη επίθεση που δέχθηκε έξω από τα γραφεία του σταθμού , δεν αποτελεί απλώς ένα αστυνομικό συμβάν.
Αναδεικνύει μια ανησυχητική νοοτροπία εκφοβισμού απέναντι στους λειτουργούς της ενημέρωσης, αλλά και μια στάση των αρχών που, αν μη τι άλλο, γεννά ερωτήματα για την προστασία του δημοσιογραφικού επαγγέλματος.
Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος εκφοβισμού
Το πρωινό της Τρίτης, στις 9 το πρωί την ώρα που ο Νίκος Αγγελάκης βρισκόταν «στον αέρα» της καθημερινής του εκπομπής “ΧΘΕΣ – ΣΗΜΕΡΑ – ΑΥΡΙΟ”, ο δημόσιος χώρος έξω από τις εγκαταστάσεις της οδού Αποκορώνου μετατράπηκε σε πεδίο βολής ύβρεων και απειλών. Ένας άγνωστος άνδρας, με φρασεολογία που παραπέμπει σε άλλες εποχές, εξαπέλυσε επίθεση κατά της εφημερίδας και των μέσων ενημέρωσης του ομίλου, απειλώντας με διαπόμπευση και φωνάζοντας συνθήματα όπως «αυτά που ξέρατε, να τα ξεχάσετε».
Η ένταση του περιστατικού ήταν τέτοια που ανάγκασε τον δημοσιογράφο να διακόψει τη ζωντανή ροή της εκπομπής του. Η διακοπή αυτή δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια· είναι η στιγμή που η βία –λεκτική και ψυχολογική– επιτυγχάνει τον πρώτο της στόχο: τη σίγαση της φωνής. Όταν ο εκδότης επιχείρησε να διαλεχθεί με τον άγνωστο, αντί αποκλιμάκωσης, εισέπραξε κλιμάκωση της επιθετικότητας και την απειλητική προειδοποίηση ότι «ήρθε η ώρα να πληρώσετε».
Η αστυνομική διαχείριση και η εξίσωση ευθυνών
Το πλέον ανησυχητικό σημείο της καταγγελίας, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τη συμπεριφορά του δράστη, αλλά την αντίδραση της πολιτείας. Η άφιξη της αστυνομίας, η οποία κλήθηκε από τον ίδιο τον φερόμενο ως θύτη, αντί να λειτουργήσει πυροσβεστικά και προστατευτικά, κατέληξε σε μια γραφειοκρατική διαδικασία που, σύμφωνα με τον κ. Αγγελάκη, εξίσωσε τον θύτη με το θύμα.
Η απαίτηση των αστυνομικών οργάνων να λάβουν τα στοιχεία της συζύγου του δημοσιογράφου, την ίδια στιγμή που αρνήθηκαν να παραδώσουν τα στοιχεία του ατόμου που εξαπέλυε τις απειλές, παραπέμποντας τον παθόντα σε αίτηση, συνιστά μια πρακτική που ξενίζει.
Σε έναν 78χρονο δημοσιογράφο με δεκαετίες παρουσίας στον δημόσιο βίο, η αντιμετώπιση αυτή φαντάζει τουλάχιστον ατυχής, αν όχι επικίνδυνη. Η αίσθηση ότι ο απειλούμενος αφήνεται εκτεθειμένος, ενώ ο απειλών αντιμετωπίζεται με θεσμική «ουδετερότητα», υπονομεύει το αίσθημα ασφάλειας που οφείλει να παρέχει το κράτος δικαίου.
Οι πολιτικές προεκτάσεις και η «σκιά» των Τεμπών
Ο Νίκος Αγγελάκης δεν διστάζει να συνδέσει το περιστατικό με την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα και τις θέσεις που λαμβάνει. Η χρονική συγκυρία της επίθεσης, κατά τη διάρκεια ανάλυσης θεμάτων που αφορούν το μέλλον της χώρας, αλλά και η αναφορά του σε «περίεργους κύκλους που βρήκαν στέγη στην κινηματική των Τεμπών», προσδίδουν στο συμβάν σαφείς πολιτικές προεκτάσεις.
Η υποψία ότι η επίθεση μπορεί να σχετίζεται με πρόσφατη ανάρτηση για τον Σήφη Βαλυράκη, ξυπνά μνήμες από σκοτεινές περιόδους της πολιτικής μας ιστορίας, όπου ο τραμπουκισμός υποκαθιστούσε τον διάλογο. Το ερώτημα που θέτει ο εκδότης είναι αμείλικτο:
Τι θα συμβεί αν αύριο επαναληφθεί μια παρόμοια ή χειρότερη επίθεση; Η αδυναμία της αστυνομίας να παράσχει άμεσα τα στοιχεία του δράστη, παρά τις εκκλήσεις του δημοσιογράφου, αφήνει αναπάντητα ερωτηματικά για την ετοιμότητα των αρχών να προστατεύσουν την ελευθερία του λόγου.
Η ανάγκη για θεσμική θωράκιση
Το περιστατικό στον ΚΡΗΤΗ FM δεν είναι μια μεμονωμένη υπόθεση «τρομοκρατικού bullying», όπως το χαρακτηρίζει ο καταγγέλλων. Είναι ένα σήμα κινδύνου. Όταν τα γραφεία ενός μέσου ενημέρωσης πολιορκούνται και οι δημοσιογράφοι αναγκάζονται να κλειδώνονται μέσα για να προστατευθούν, η δημοκρατία νοσεί.
Η προσφυγή στη Δικαιοσύνη είναι το επόμενο αναγκαίο βήμα, αλλά δεν αρκεί. Απαιτείται η ξεκάθαρη στάση της Πολιτείας και της ΕΛ.ΑΣ. απέναντι σε φαινόμενα εκφοβισμού του Τύπου. Η δημοσιογραφία, ειδικά στην περιφέρεια, αποτελεί πυλώνα του δημόσιου διαλόγου. Η προστασία της δεν είναι προνόμιο των δημοσιογράφων, αλλά δικαίωμα των πολιτών στην αλήθεια. Και αυτό το δικαίωμα δεν μπορεί να αφήνεται έρμαιο στις διαθέσεις κανενός αυτόκλητου τιμωρού.