Κριτική στις κυβερνητικές επιλογές και στο σχέδιο «Εύρυτος» από επιστήμονες, εργαζόμενους και αυτοδιοίκηση
Συνέντευξη Τύπου με αντικείμενο τη λειψυδρία και τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2025 στην ΕΣΗΕΑ, με διοργανωτή την Πρωτοβουλία για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισης του Νερού.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι κυβερνητικές εξαγγελίες για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και το σχέδιο «Εύρυτος», καθώς και οι επιπτώσεις τους στη διαχείριση των υδατικών πόρων, στον δημόσιο έλεγχο και στη σχέση κράτους – τοπικών κοινωνιών.
«Έκτακτη ανάγκη» χωρίς διάλογο
Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Τάσος Σαραντής, ο οποίος, στην εισαγωγική του τοποθέτηση, επισήμανε ότι το ζήτημα της λειψυδρίας προβάλλεται το τελευταίο διάστημα ως «έκτακτη ανάγκη», σε ένα περιβάλλον που ευνοεί γρήγορες αποφάσεις, περιορισμένη διαβούλευση και επιλογές υψηλού κόστους. Όπως σημείωσε, η πρακτική αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα διαφάνειας, κοινωνικού ελέγχου και δημοκρατικής νομιμοποίησης των αποφάσεων.
«Η λειψυδρία είναι πολιτικό αποτέλεσμα, όχι φυσικό φαινόμενο»
Τις τοποθετήσεις άνοιξε ο Γιάννης Κρεστενίτης, ομότιμος καθηγητής Παράκτιας Τεχνικής και Ωκεανογραφίας της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ και πρώην πρόεδρος της ΕΥΑΘ. Υπογράμμισε ότι η λειψυδρία δεν αποτελεί φυσικό φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών και διαχρονικών ελλείψεων στον σχεδιασμό και στις υποδομές.
Όπως ανέφερε, τα κυβερνητικά σχέδια εστιάζουν μονομερώς στην αύξηση της προσφοράς μέσω μεγάλων έργων μεταφοράς υδάτων, αφήνοντας στο περιθώριο τη μείωση των απωλειών στα δίκτυα και τη διαχείριση της ζήτησης, που θα μπορούσαν να δώσουν άμεσα και χαμηλού κόστους αποτελέσματα.
«Η Ευρυτανία δεν είναι δεξαμενή»
Στη συνέχεια, ο Γιώργος Τσιάντης, μέλος του Συλλόγου Χελιδόνας Ευρυτανίας και του κινήματος πολιτών ενάντια στην εκτροπή του Καρπενησιώτη και του Κρικελοπόταμου, τόνισε ότι οι σχεδιασμοί εκτροπής ποταμών αντιμετωπίζουν την Ευρυτανία ως «δεξαμενή» για την κάλυψη αναγκών που δημιουργήθηκαν αλλού.
Όπως επεσήμανε, πρόκειται για επιλογές με βαριές περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις, οι οποίες προωθούνται χωρίς ουσιαστικό διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες και χωρίς συνολική αποτίμηση των συνεπειών τους.
«Η λειψυδρία ως άλλοθι ιδιωτικοποίησης»
Ο Πέτρος Μπαστέας, συνδικαλιστής της ΕΥΔΑΠ και μέλος της Γραμματείας του ΣΕΚΕΣ(Συμμετοχικό – Ενωτικό Κίνημα Εργαζομένων και Συνταξιούχων για Δημόσια ΕΥΔΑΠ στην υπηρεσία της κοινωνίας), υποστήριξε ότι η λειψυδρία δεν αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα διαχείρισης, αλλά αξιοποιείται πολιτικά ως άλλοθι για την προώθηση σχεδίων ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης του νερού, παρά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Όπως ανέφερε, η κήρυξη καταστάσεων «έκτακτης ανάγκης» λειτουργεί ως θεσμικός επιταχυντής έργων μεγάλης κλίμακας και διαδικασιών περιορισμένου ελέγχου, ενώ δεν έχουν εξαντληθεί οι δυνατότητες εξοικονόμησης και ορθολογικής διαχείρισης. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η επέκταση του ρόλου της ΕΥΔΑΠ χωρίς μόνιμη ενίσχυση προσωπικού και επαρκή δημόσια χρηματοδότηση οδηγεί σε εργολαβοποίηση των υπηρεσιών και υπονόμευση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού.
Κίνδυνοι αυξήσεων και απομάκρυνσης από τις τοπικές κοινωνίες
Η Καλλιόπη Σηφακάκη, αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΟΕ ΔΕΥΑ, αναφέρθηκε στον κρίσιμο ρόλο των ΔΕΥΑ στην ύδρευση και αποχέτευση της ελληνικής περιφέρειας. Προειδοποίησε ότι το νέο ρυθμιστικό και τιμολογιακό πλαίσιο, σε συνδυασμό με το αυξημένο ενεργειακό κόστος και την υποστελέχωση, δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για αυξήσεις στην τιμή του νερού και για απομάκρυνση του ελέγχου από τις τοπικές κοινωνίες.
Οι πόλεις και το όριο του υδροβόρου μοντέλου
Παρέμβαση στην εκδήλωση έκανε ο Αντιδήμαρχος Αθηναίων Νίκος Χρυσόγελος, ο οποίος χαρακτήρισε τη λειψυδρία ζήτημα βιωσιμότητας των πόλεων και ποιότητας ζωής. Τόνισε ότι η Αθήνα δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με ένα υδροβόρο μοντέλο ανάπτυξης που μεταφέρει το περιβαλλοντικό κόστος στην περιφέρεια.
Υπογράμμισε τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην εξοικονόμηση νερού, την αξιοποίηση βρόχινων και ανακυκλωμένων υδάτων, την προστασία των φυσικών ρεμάτων και τη συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό των πολιτικών για το νερό.
Πολιτικό και κοινωνικό διακύβευμα
Όπως αναδείχθηκε από τις παρεμβάσεις, η λειψυδρία δεν αποτελεί απλώς τεχνικό ζήτημα, αλλά θέμα πολιτικών προτεραιοτήτων και αναπτυξιακού μοντέλου. Οι συμμετέχοντες τόνισαν την ανάγκη διαφάνειας, ουσιαστικού δημόσιου διαλόγου και ενίσχυσης του δημόσιου χαρακτήρα του νερού, ως προϋπόθεση για την καθολική και ισότιμη πρόσβαση σε ένα αγαθό ζωτικής σημασίας.