Το όνομα του Ιωάννη Καποδίστρια ξανακούγεται έντονα το τελευταίο διάστημα με αφορμή την ταινία του Γιάννη Σμαραγδή. Μαζί του ας έλθουν στην επιφάνεια οι άνθρωποι που τον πλαισίωσαν, τον συμβούλεψαν ή συγκρούστηκαν μαζί του, συμβάλλοντας στη γέννηση του ελληνικού κράτους.
Πριν από όλα αυτά όμως, ήταν θεατρικός συγγραφέας. Η κωμωδία Κορακίστικα (1813) προκάλεσε σεισμό στην εποχή της ως σάτιρα των οπαδών του Κοραή – όπως αναφέρει στη σελ. 3, η κωμωδία είναι «το μέσον το δραστηριώτερον προς σφαλμάτων διόρθωσιν», εξού και αποφασίζει να συγγράψει το πόνημά του, για να καταπολεμήσει τον Κοραϊσμόν, «ως επιδημικώτερον εις τους προκομμένους μας».
Οι τραγωδίες Ασπασία (1813) και Πολυξένη (1814) άνοιξαν το δρόμο για τη νεοελληνική δραματουργία, ενώ η έμμετρη Κούρκας αρπαγή: Ποίημα ηρωικοκωμικόν εις τρία άσματα (1816) έδειξε πόσο ευέλικτα μπορούσε να περνά από είδος σε είδος.
Τελευταία χρόνια και θάνατος
Στο τέλος της πορείας του διορίστηκε πρέσβης της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη – μια από τις πιο λεπτές διπλωματικές αποστολές της εποχής. Εκεί πέθανε τον Δεκέμβριο του 1849. Εκείνη τη χρονιά είχε γεννηθεί ο μετέπειτα ζωγράφος, ο συνονόματος εγγονός του Ιάκωβος Ρίζος, ή Jacques Rizo όπως ήταν γνωστός στο εξωτερικό.
Ο Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός δεν ήταν ο «ήρωας με το σπαθί». Ήταν ο άνθρωπος των θεσμών, των ιδεών και της διοίκησης – ένας ικανός εκπρόσωπος της φαναριώτικής αριστοκρατίας.
Και ίσως σήμερα, που συζητάμε ξανά τον Καποδίστρια, αξίζει να κοιτάμε και αυτούς που περπάτησαν δίπλα του.