Αγροτική αγωνία στην Ελλάδα, αγροτική ευημερία στην Ευρώπη

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ανάκαμψη του
αγροτικού τομέα στην Ευρώπη. Η Ελλάδα, όμως, βλέπει την παραγωγικότητα να
υποχωρεί και το εισόδημα των αγροτών να πιέζεται. Ποιες είναι οι μεγαλύτερες
προκλήσεις για την ελληνική αγροτική παραγωγή;Η αγροτική παραγωγή στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφει ανοδική τάση, ενώ στην Ελλάδα μειώνεται, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat. Ειδικότερα, στην Ε.Ε. η παραγωγικότητα της αγροτικής εργασίας ανεβαίνει, το πραγματικό αγροτικό εισόδημα ενισχύεται, ενώ στην Ελλάδα τα οικονομικά περιθώρια στενεύουν και η ρευστότητα γίνεται καθημερινή αγωνία για τους αγρότες.Όπως επισημαίνει στο ΒΗΜΑ ο Ρίζος Μαρούδας, πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας, αυξάνεται διαρκώς το κόστος παραγωγής, με αποτέλεσμα οι Έλληνες αγρότες να μην μπορούν να είναι ανταγωνιστικοί σε σχέση με τους υπόλοιπους στην Ευρώπη.Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της Eurostat για τα οικονομικά δεδομένα γεωργίας, η παραγωγικότητα εργασίας στον αγροτικό τομέα της Ε.Ε. αυξήθηκε το 2025 κατά 9,2% σε σχέση με το 2024. Η αύξηση αυτή συνδέεται με άνοδο 8,1% στο πραγματικό εισόδημα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και με ταυτόχρονη μείωση 1,0% στον όγκο της αγροτικής εργασίας. Στο ίδιο πλαίσιο, η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της ευρωπαϊκής γεωργίας ανέβηκε κατά 10,3% το 2025, ενώ η αξία της γεωργικής παραγωγής αυξήθηκε 5,3%. Με άλλα λόγια, η «μηχανή» της ευρωπαϊκής γεωργίας παρήγαγε περισσότερη αξία, με σχετικά πιο ήπια αύξηση στο κόστος των εισροών.Ο αγροτικός τομέας στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια «φυτοζωεί». Η Eurostat εκτιμά ότι η αγροτική παραγωγικότητα στην Ελλάδα μειώθηκε το 2025 κατά 8,84%, την ώρα που ο μέσος όρος της Ε.Ε. κινήθηκε έντονα ανοδικά. Στην πράξη, συνδέεται με τον τρόπο που οργανώνεται η παραγωγή, με τη δυνατότητα των εκμεταλλεύσεων να επενδύσουν, να αντέξουν τιμολογιακά σοκ και να έχουν πρόσβαση σε σταθερή χρηματορροή.Τι αλλάζει για τα αγροτικά προϊόνταΤο 2025, οι πρώτες εκτιμήσεις της Eurostat δείχνουν ότι οι μέσες τιμές των αγροτικών προϊόντων στην Ε.Ε. αυξήθηκαν κατά 3% σε σχέση με το 2024, ενώ οι τιμές των αγαθών και υπηρεσιών που συνδέονται με τη γεωργία αυξήθηκαν λιγότερο από 1%. Οι τιμές για βοοειδή ανέβηκαν 26% και για αυγά 23%, ενώ φρούτα και γάλα κινήθηκαν περίπου στο +10%. Την ίδια ώρα, το ελαιόλαδο κατέγραψε μεγάλη πτώση (-37%) και οι πατάτες 22%, με μικρότερες μειώσεις για χοίρους (6%) και δημητριακά (1%). Από την πλευρά των εισροών, λιπάσματα/βελτιωτικά εδάφους αυξήθηκαν 5% και τα κτηνιατρικά έξοδα 3%, ενώ η ενέργεια και τα λιπαντικά υποχώρησαν 2%.Το μεγαλύτερο διακύβευμα για τον αγροτικό τομέα στην Ελλάδα είναι πως θα περάσει από ένα μοντέλο που βρίσκεται στο όριο της επιβίωσης σε ένα σύγχρονο μοντέλο ανθεκτικότητας. Ο μετασχηματισμός του μοντέλου παραγωγής θα μπορούσε να λειτουργήσει καταπραϋντικά για την αγροτική αγωνία. Ένα μοντέλο με καλύτερη οργάνωση της αγροτικής παραγωγής, υποδομές που μειώνουν το κόστος (ιδίως σε νερό και ενέργεια), ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης του παραγωγού στην αλυσίδα αξίας και, κυρίως, ένα σύστημα πληρωμών και ελέγχων που να μην παράγει αβεβαιότητα.