Κύριε Γαλιατσάτε, με την ανακοίνωση που δώσατε στη δημοσιότητα, πολλοί λένε ότι το 2026 δεν ξεκινά με καλούς οιωνούς για τα Ιόνια Νησιά. Υπερβάλλετε ή η κατάσταση είναι πράγματι τόσο σοβαρή;
Δεν υπάρχει καμία υπερβολή. Αυτά που συμβαίνουν στο ΕΣΠΑ 2021–2027 είναι πρωτοφανή. Για πρώτη φορά βλέπουμε μια τόσο ακραία και άδικη κατανομή πόρων, όπου σχεδόν το 70% κατευθύνεται στην Κέρκυρα, ενώ τα υπόλοιπα νησιά – Κεφαλονιά, Ιθάκη, Λευκάδα, Ζάκυνθος – μοιράζονται μόλις το 30%.
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι αυτό δικαιολογείται πληθυσμιακά, καθώς η Κέρκυρα έχει τον μεγαλύτερο πληθυσμό.
Ακόμη κι έτσι, ο πληθυσμός της Κέρκυρας αντιστοιχεί περίπου στο 50% της Περιφέρειας, όχι στο 70%. Άρα κάτι δεν πάει καλά. Αυτή η απόκλιση δεν εξηγείται ούτε τεχνικά ούτε αντικειμενικά. Πρόκειται για πολιτική επιλογή.
Ποιος έχει την ευθύνη αυτής της κατανομής; Το Περιφερειακό Συμβούλιο ή ο Περιφερειάρχης;
Στην περίπτωση του ΕΣΠΑ, την ευθύνη την έχει αποκλειστικά ο Περιφερειάρχης. Οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς να περνούν από το Περιφερειακό Συμβούλιο, γιατί αφορούν έργα και δράσεις δήμων και φορέων. Ο Περιφερειάρχης είναι επικεφαλής της Διαχειριστικής Αρχής και αυτός υπογράφει.
Η απάντηση της Περιφερειακής Αρχής πάντως λέει ότι «φταίνε οι κανονισμοί» και ότι άλλες περιοχές δεν είχαν ώριμους φακέλους.
Αυτό είναι ένα προσχηματικό επιχείρημα. Ο Περιφερειάρχης έχει θεσμική υποχρέωση να βοηθά τους Δήμους να ωριμάζουν τα έργα τους. Όταν ήμουν Περιφερειάρχης, καθόμασταν από την αρχή με τους Δημάρχους, βλέπαμε τις ανάγκες και δουλεύαμε μαζί τους για να ετοιμαστούν οι φάκελοι. Δεν περιμέναμε στο τέλος για να πούμε «δεν ήσασταν έτοιμοι».
Άρα θεωρείτε ότι μεταφέρονται ευθύνες στους Δημάρχους;
Έμμεσα ναι. Όταν λες ότι «δεν υπήρχαν ώριμα έργα», ουσιαστικά ρίχνεις την ευθύνη αλλού. Όμως η ευθύνη για ισόρροπη ανάπτυξη της Περιφέρειας ανήκει πρώτα και κύρια στον Περιφερειάρχη και στους Αντιπεριφερειάρχες.
Τι σημαίνει αυτή η πολιτική για το μέλλον της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων;
Είναι επικίνδυνη. Δημιουργεί μια Περιφέρεια δύο ταχυτήτων και στην πράξη υπονομεύει τη συνοχή της. Με αυτή τη συμπεριφορά, δικαιώνονται όσοι λένε ότι η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων δεν μπορεί να λειτουργήσει ενιαία και πρέπει να διαλυθεί. Και αυτό δεν συμφέρει κανέναν – ούτε την Κέρκυρα.
Υπάρχει ακόμη χρόνος να διορθωθεί η κατάσταση ή «χάθηκε το τρένο»;
Πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, αλλά ο χρόνος πιέζει. Το ΕΣΠΑ ολοκληρώνεται το 2027 και μετά μπαίνουμε μόνο σε απορροφήσεις. Αν χαθούν τώρα αυτές οι ευκαιρίες, δεν θα αναπληρωθούν εύκολα.
Πόσο κρίσιμο είναι αυτό, δεδομένων των ευρωπαϊκών εξελίξεων;
Είναι ακόμη πιο κρίσιμο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατευθύνεται σε τεράστιες δαπάνες εξοπλισμών. Το επόμενο χρηματοδοτικό πρόγραμμα θα είναι πολύ πιο περιορισμένο. Άρα το σημερινό ΕΣΠΑ είναι ίσως η τελευταία μεγάλη ευκαιρία για τα νησιά μας.
Θα τεθούν όλα αυτά στο Περιφερειακό Συμβούλιο;
Οφείλουν να τεθούν. Όχι με ανακοινώσεις στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά θεσμικά, στο Περιφερειακό Συμβούλιο Λογοδοσίας. Εκεί πρέπει να δοθούν απαντήσεις και να αναλάβει ο καθένας τις ευθύνες του.
Η παρέμβαση του Θεόδωρου Γαλιατσάτου ανοίγει ευθέως το ζήτημα της ισονομίας και της δικαιοσύνης στη χρηματοδότηση των Ιονίων Νήσων, σε μια περίοδο που οι ευκαιρίες στενεύουν και τα περιθώρια λαθών μειώνονται δραματικά.
