Η Ελλάδα απέσπασε το πρώτο βραβείο Palmyra 2025 στο πλαίσιο της Borsa Mediterranea del Turismo Archeologico (BMTA) στην πόλη Παεστούμ της Ιταλίας. Η διάκριση αφορά τη σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη ενός μυστηριώδους κυκλικού μινωικού συγκροτήματος στον λόφο της Παπούρας, στην περιοχή Καστελλίου Κρήτης.
Η ανασκαφή, που πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, αποκάλυψε μια εντυπωσιακή δομή ηλικίας άνω των 4.000 ετών. Το μνημείο, με διάμετρο περίπου 48 μέτρων, αποτελείται από ομόκεντρους λίθινους δακτυλίους και πολυάριθμα δωμάτια, γεγονός που έχει προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα, καθώς τα κτίσματα της περιοχής χαρακτηρίζονται από τις γωνίες και τις τετράγωνες δομές τους.
Οι αρχαιολόγοι το χαρακτηρίζουν ως ένα από τα πιο ιδιαίτερα δείγματα της μινωικής αρχιτεκτονικής, καθώς δεν μοιάζει με κανένα άλλο γνωστό συγκρότημα της εποχής.
Η ανακάλυψη εντυπωσίασε τόσο το κοινό όσο και την επιτροπή του διεθνούς θεσμού, χαρίζοντας στην Ελλάδα δύο διακρίσεις: το κύριο βραβείο Palmyra Prize αλλά και το Special Award του κοινού, επιβεβαιώνοντας την παγκόσμια απήχηση του ευρήματος.
Το “μυστηριώδες κυκλικό συγκρότημα” της Κρήτης
Το εύρημα της Παπούρας δεν είναι ένα ακόμη αρχαιολογικό μνημείο. Πρόκειται για ένα κυκλικό σύμπλεγμα που θυμίζει λαβύρινθο, με διαδοχικούς λίθινους τοίχους, κεντρικό πυρήνα και πλήθος θαλάμων. Το οικοδόμημα, που βρίσκεται σε λόφο με θέα την πεδιάδα του Καστελλίου, θεωρείται ότι είχε τελετουργικό ή λατρευτικό χαρακτήρα, ενδεχομένως συνδεδεμένο με την έννοια του κύκλου, της ζωής και της αναγέννησης, έννοιες βαθιά ριζωμένες στη μινωική θρησκεία.
Η ανασκαφική ομάδα επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα μνημεία με παρόμοια γεωμετρία ή μέγεθος στον ελλαδικό χώρο, κάτι που καθιστά την ανακάλυψη μοναδική. Η δομή της Παπούρας ενδεχομένως ανατρέπει αντιλήψεις για την οργάνωση των τελετουργικών κέντρων της μινωικής εποχής και ανοίγει νέους δρόμους στην κατανόηση της κοινωνικής και θρησκευτικής ζωής των Μινωιτών.
Η σημασία της ανακάλυψης ξεπερνά τα όρια της Κρήτης, καθώς αποκαλύπτει νέες πτυχές ενός πολιτισμού που υπήρξε πρωτοποριακός στην Ευρώπη, τόσο σε επίπεδο αρχιτεκτονικής όσο και τελετουργικής παράδοσης. Παράλληλα, η θέση του μνημείου, πολύ κοντά σε περιοχή όπου σχεδιάζεται η εγκατάσταση ραδιοναυτιλιακού εξοπλισμού, έχει ήδη ανοίξει διάλογο για την ανάγκη προστασίας και ανάδειξής του.
Τι είναι το Βραβείο Palmyra και γιατί έχει σημασία
Το Βραβείο Palmyra (Palmyra Prize) απονέμεται κάθε χρόνο από τη Borsa Mediterranea del Turismo Archeologico (BMTA), έναν διεθνή θεσμό που ιδρύθηκε το 1998 στην Ιταλία και συνδυάζει την αρχαιολογία με τον τουρισμό και την πολιτιστική καινοτομία. Η BMTA πραγματοποιείται στην ιστορική πόλη Paestum της Καμπανίας και υποστηρίζεται από την UNESCO, τον UNWTO, το ιταλικό Υπουργείο Πολιτισμού και διεθνή επιστημονικά περιοδικά.
Το βραβείο θεσπίστηκε αρχικά ως “International Archaeological Discovery Award – Khaled al-Asaad”, προς τιμήν του Σύριου αρχαιολόγου Khaled al-Asaad, ο οποίος υπήρξε ο φύλακας και μελετητής της αρχαίας Παμύρας. Ο al-Asaad δολοφονήθηκε το 2015 από εξτρεμιστές, αφού αρνήθηκε να αποκαλύψει την τοποθεσία κρυμμένων αρχαιολογικών θησαυρών της πόλης, υπερασπιζόμενος μέχρι τέλους την πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας.
Για τη φετινή, 11η διοργάνωση (2025), το βραβείο μετονομάστηκε σε “Palmyra Prize”, ώστε να αποτίσει φόρο τιμής τόσο στον ίδιο τον αρχαιολόγο όσο και στην πόλη Παλμύρα, που αποτελεί σύμβολο της αντοχής του πολιτισμού απέναντι στη βαρβαρότητα. Η ονομασία αυτή έχει έντονο συμβολικό χαρακτήρα, συνδέοντας τη μνήμη του al-Asaad με τη διαχρονική αξία της προστασίας των αρχαιολογικών θησαυρών.
Η βράβευση της Ελλάδας έχει επομένως διπλή σημασία: αναδεικνύει τη σύγχρονη ελληνική αρχαιολογική έρευνα και τιμά ταυτόχρονα τις αξίες της επιστημονικής αφοσίωσης, της πολιτιστικής συνέχειας και του σεβασμού στην ιστορία.
Ένα μήνυμα ελπίδας από την Κρήτη στην Παλμύρα
Η φετινή διάκριση έρχεται σε μια εποχή όπου η πολιτιστική κληρονομιά δοκιμάζεται παγκοσμίως από πολέμους, φυσικές καταστροφές και αδιαφορία.
Η αναγνώριση μιας ελληνικής ανακάλυψης με το Βραβείο Palmyra, που φέρει το όνομα ενός ανθρώπου που θυσιάστηκε για την προστασία των μνημείων, αποτελεί ένα μήνυμα ελπίδας και ενότητας.
Η Ελλάδα, γενέτειρα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, αποδεικνύει πως συνεχίζει να βρίσκεται στην πρωτοπορία της αρχαιολογικής έρευνας, συνδυάζοντας επιστήμη, ευαισθησία και διεθνή συνεργασία. Η επιτυχία της στην BMTA δεν είναι απλώς μια βράβευση αλλά και υπενθύμιση ότι ο πολιτισμός είναι το κοινό έδαφος που ενώνει λαούς και εποχές.
πηγή:Thehappynews.gr