Ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια ταλανίζει χιλιάδες εκπαιδευτικούς επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, προκαλώντας πολιτικές αντιδράσεις και έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια. Ο λεγόμενος «κόφτης» στα επιδόματα ενοικίου και θέρμανσης αφήνει, για ακόμη μία χρονιά, εκτός στήριξης τους αναπληρωτές και πολλούς νεοδιόριστους δασκάλους και καθηγητές, την ώρα που το κόστος ζωής εκτοξεύεται. Το θέμα έφτασε στη Βουλή με πρωτοβουλία του προέδρου της Ελληνική Λύση, Κυριάκος Βελόπουλος, ο οποίος ζητά άμεσες διορθωτικές παρεμβάσεις.
Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται ένα βασικό κριτήριο: η απαίτηση σταθερής κατοικίας, όπως αυτή αποτυπώνεται στην περσινή φορολογική δήλωση. Ένα κριτήριο που, στην πράξη, λειτουργεί ως αυτόματος αποκλεισμός για όσους εκπαιδευτικούς δεν έχουν τη «πολυτέλεια» να ζουν στο ίδιο σπίτι πάνω από έναν χρόνο. Για τους αναπληρωτές, οι οποίοι κάθε σχολική χρονιά καλούνται να μετακινηθούν σε διαφορετικό νομό ή ακόμη και σε διαφορετικό άκρο της χώρας, η προϋπόθεση αυτή μοιάζει σχεδόν τιμωρητική.
Οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί περιγράφουν μια καθημερινότητα μόνιμης αβεβαιότητας. Με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, περιορισμένη διάρκεια εργασίας και συχνές μετακινήσεις, καλούνται να βρουν στέγη σε αγορές ενοικίων που βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ταυτόχρονα, η ακρίβεια στην ενέργεια και στα βασικά αγαθά εξανεμίζει μισθούς που, σύμφωνα με τις καταγγελίες, κινούνται γύρω στα 900 ευρώ για τους αναπληρωτές και ακόμη χαμηλότερα για τους νεοδιόριστους.
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση του κ. Βελόπουλου ήρθε να αναδείξει ένα πρόβλημα που, όπως επισημαίνεται, δεν είναι ούτε νέο ούτε άγνωστο στην πολιτεία. Αντιθέτως, έχει ήδη τεθεί δημόσια από συνδικαλιστικούς φορείς των εκπαιδευτικών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ανακοίνωση της ΕΛΜΕ Νότιας Αθήνας. Σύμφωνα με την ΕΛΜΕ, η διαδικασία χορήγησης των επιδομάτων βασίζεται σε δεδομένα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα του επαγγέλματος, αποκλείοντας σχεδόν το σύνολο των αναπληρωτών.
Το αποτέλεσμα είναι χιλιάδες εκπαιδευτικοί να μένουν χωρίς καμία ουσιαστική οικονομική ελάφρυνση, τη στιγμή που καλούνται να καλύψουν ενοίκιο, θέρμανση και μετακινήσεις με εισοδήματα που μετά βίας επαρκούν. Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τις αλλαγές στα κριτήρια για το επίδομα ανεργίας, καθώς η αύξηση των απαιτούμενων ενσήμων αφήνει πολλούς αναπληρωτές χωρίς στήριξη τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η σύγκριση που κάνουν οι εκπαιδευτικοί με άλλες κρατικές δαπάνες. Την ώρα που, όπως τονίζουν, τα επιδόματα και οι μισθολογικές αυξήσεις χαρακτηρίζονται «δημοσιονομικά δύσκολες», τεράστια ποσά κατευθύνονται σε εξοπλιστικά προγράμματα, ενώ μειώνονται οι πόροι για κρίσιμους τομείς όπως η Ειδική Αγωγή. Για τους ίδιους, αυτή η αντίφαση αποτυπώνει μια σαφή ιεράρχηση προτεραιοτήτων που δεν ευνοεί τη δημόσια εκπαίδευση.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης ζητά από την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε τροποποίηση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης. Στόχος, όπως αναφέρει, είναι η καθολική ένταξη όλων των εκπαιδευτικών στα επιδόματα ενοικίου και θέρμανσης, χωρίς όρους που δεν συμβαδίζουν με το εργασιακό τους καθεστώς. Η πρόταση αυτή βρίσκει σύμφωνους τους συνδικαλιστικούς φορείς, οι οποίοι κάνουν λόγο για στοιχειώδη δικαιοσύνη.
Οι διεκδικήσεις, ωστόσο, δεν σταματούν εκεί. Οι εκπαιδευτικοί απαιτούν ουσιαστικές αυξήσεις μισθών, επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού και άμεση κάλυψη εξόδων στέγασης και μετακίνησης για όσους μετατίθενται αιφνιδιαστικά στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Παράλληλα, θέτουν ως κεντρικό αίτημα τους μόνιμους διορισμούς, ώστε να μπει τέλος στο καθεστώς «ομηρίας» και συνεχούς περιπλάνησης.
Το ζήτημα του «κόφτη» στα επιδόματα αναδεικνύεται έτσι σε σύμπτωμα ενός ευρύτερου προβλήματος: της χρόνιας υποτίμησης της εργασίας χιλιάδων ανθρώπων που κρατούν όρθια τη δημόσια εκπαίδευση. Το αν η πολιτεία θα ανταποκριθεί αυτή τη φορά, μένει να φανεί. Για τους αναπληρωτές, όμως, ο χρόνος πιέζει και ο χειμώνας –κυριολεκτικά και μεταφορικά– προμηνύεται δύσκολος.