Ο επισκέπτης καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ανώτερος ερευνητής του κυπριακού Ινστιτούτου Μελετών Πολιτικής και Δημοκρατίας, Γαβριήλ Χαρίτος αναλύει το σκηνικό που διαμορφώθηκε στο Ιράν, τον απροσδόκητο μέτωπο μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στην Υεμένη και τους λόγους για τους οποίους ο Νετανιάχου αποφάσισε να προχωρήσει στην αναγνώριση της Σομαλιλάνδης«Εάν ο Λίβανος δεν απαλλαγεί από τον Κοινοτισμό, θα συνεχίσουν οι εξωτερικές εξαρτήσεις και όσες υπογραφές έχουν τεθεί σε οποιαδήποτε συμφωνία, θα συνεχίσουν να τελούν εν αμφιβόλω»
Υεμένη
Πάντως, τα τέλη του 2025 ανέδειξε και άλλα μέτωπα που εκπλήσσουν. Εντύπωση προκαλεί ο ανταγωνισμός μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στην Υεμένη.
Πράγματι πρόκειται για ένα «απροσδόκητο» μέτωπο ανάμεσα σε δύο χώρες που τηρούν αγαστές σχέσεις και μοιράζονταν μέχρι στιγμής κοινές θεωρήσεις σε όλα σχεδόν τα περιφερειακά ζητήματα. Όμως, η κατάσταση στην Υεμένη φαίνεται πως έχει τεθεί πλέον εκτός ελέγχου. Η Υεμένη σήμερα είναι χωρισμένη σε τρεις ζώνες επιρροής. Η βόρεια και δυτική Υεμένη ελέγχεται από τους αντάρτες Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν. Ωστόσο, η νόμιμη κυβέρνηση που αναγνωρίζεται από την διεθνή κοινότητα ελέγχει ένα μεγάλο τμήμα της ανατολικής Υεμένης και των νοτίων ακτών της χώρας. Από την άλλη όμως, τον έλεγχο της νότιας και ανατολικής Υεμένης επιδιώκουν να αποκτήσουν αντάρτες, που χρηματοδοτούνται και εξοπλίζονται από τα Εμιράτα. Μάλιστα μόλις προχθές (30/12) η Σαουδική Αραβία βομβάρδισε εμιρατινό οπλισμό και στρατιωτικά οχήματα που βρίσκονταν σε περιοχές των φιλο-εμιρατινών ανταρτών. Είναι μια εξέλιξη, που μας υπενθυμίζει πόσο ρευστές είναι οι ισορροπίες ανάμεσα σε αραβικές χώρες που μέχρι πρότινος δεν είχαν διαφορές. Αντιθέτως, από το 2023 και μέχρι σήμερα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον ότι ο θεσμός των Συμφωνιών του Αβραάμ, τελικά δεν υπέστη φθορά. Οι σχέσεις του Ισραήλ με τα Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Μαρόκο δεν διαταράχθηκαν. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τρεις αυτές χώρες απέφυγαν να καταδικάσουν την πρόσφατη ισραηλινή αναγνώριση της Σομαλιλάνδης, κρατώντας σαφείς αποστάσεις από τις θέσεις του Αραβικού Συνδέσμου και της Αφρικανικής Ένωσης. Τίποτα δεν είναι όπως παλιά.
Εκλογές στο Ισραήλ
Στο μεταξύ, το 2026 είναι χρονιά βουλευτικών εκλογών στο Ισραήλ. Ποια εκτιμάτε ότι θα είναι η πορεία του Νετανιάχου;
Κατ’ αρχήν, σε εσωκομματικό επίπεδο, ο Νετανιάχου δεν έχει αντίπαλο. Απόδειξη, στις εσωκομματικές εκλογές δεν είχε ανθυποψήφιο. Οι δημοσκοπήσεις όλων των ΜΜΕ, φιλοκυβερνητικών και μη, φέρνουν σταθερά πρώτο το κόμμα του, Λικούντ. Ο ισραηλινός κομματικός χάρτης, ειδικά αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στις 7/10/2023 θα μπορούσε να περιγραφεί ως «οι πολλές αποχρώσεις της Δεξιάς», στις οποίες ουσιαστικά θα μπορούσα να συμπεριλάβω ακόμα και την κεντροαριστερή σημερινή αξιωματική αντιπολίτευση του Γιαΐρ Λαπίντ. Οπότε, οι πιθανοί κομματικοί συνδυασμοί σε μία κυβέρνηση συνασπισμού είναι πολλοί και ποικίλοι. Το ερώτημα που τίθεται, σύμφωνα με τα τωρινά δεδομένα, δεν είναι ποιοι θέλουν να συνεργαστούν με τον Νετανιάχου, αλλά με ποιους θα θέλει ο Νετανιάχου να συνεργαστεί. Ειδικότερα, ο Νετανιάχου θα κληθεί να απαντήσει στον εαυτό του εάν θα θέλει να συνεχίσει να πορεύεται πολιτικά με τις εθνοθρησκευτικές φωνές της ακροδεξιάς του Μπεν Γκβιρ και του Σμότριτς ή, αντιθέτως, να βάλει νερό στο κρασί (το δικό του και το δικό τους) των εκκοσμικευμένων δεξιών Αβιγκτόρ Λίμπερμαν, Μπένι Γκαντς και άλλων ηγετών μικρότερων κομμάτων της εκκοσμικευμένης κεντροδεξιάς, μαζί με τις ήπιες φωνές των Υπερορθοδόξων κομμάτων «Shas» και «Εβραϊσμός της Τορά». Πάντως, υπολογίσιμος ιδεολογικός αντίπαλος, ικανός να αντικαταστήσει τον Νετανιάχου, στο σημερινό ισραηλινό πολιτικό σύστημα δεν διαφαίνεται και δεν είμαι σίγουρος εάν κάποιος άλλος ισραηλινός πολιτικός θα ήθελε να αναδεχθεί το βάρος ενός πολέμου που δεν έχει ακόμα τελειώσει. Όσον αφορά τις δικαστικές υποθέσεις που εκκρεμούν, θα ήθελα να σας επισημάνω ότι τον Μάιο του 2022 ψηφίσθηκε νόμος που ορίζει ότι σε περίπτωση κατά την οποία εν ενεργεία πρωθυπουργός καταδικαστεί πρωτόδικα για ποινική υπόθεση, δεν υποχρεούται να παραιτηθεί από το αξίωμά του. Υποχρέωση παραίτησης, σύμφωνα με τον νέο αυτό νόμο, θα ισχύει μόνο εάν καταδικαστεί σε τελευταίο βαθμό, από το Ανώτατο Δικαστήριο. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, ότι μόλις ψηφίστηκε ο συγκεκριμένος νόμος, ξαφνικά ο Νετανιάχου άρχισε να δηλώνει περισσότερο διαλλακτικός όσον αφορά άλλα νομοσχέδια που εντάσσονταν στην αμφιλεγόμενη νομοθετική μεταρρύθμιση.
Παλαιστινιακό κράτος
Οπότε, αν υποθέσουμε ότι η εκλογική νίκη του Νετανιάχου είναι πιθανή, δεν προβλέπεται ουσιαστική πρόοδος προς την κατεύθυνση ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους
Λαμβάνοντας υπόψη τα σημερινά δεδομένα δεν εκτιμώ ότι θα υπάρξει πρόοδος. Αντιθέτως, ενόψει βουλευτικών εκλογών στο Ισραήλ, οι εποικισμοί στην Δυτική Όχθη θα αυξηθούν από την παρούσα κυβέρνηση Νετανιάχου. Από την άλλη, η Παλαιστινιακή Αρχή, θέλοντας να αποδείξει ότι είναι σε θέση να αναλάβει στο μέλλον την διακυβέρνηση της Γάζας, πιστεύω ότι θα προβεί σε μεταρρυθμίσεις που θα της υποδειχθούν. Οι διοικητικές της όμως δομές έχουν ανάγκη να ξεφύγουν από μοντέλα του παρελθόντος. Πιστεύω ότι η κυβέρνηση της Ραμάλας αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη του μέσου Παλαιστινίου πολίτη της Δυτικής Όχθης.
Τα μέτωπα του 2026
Και όσον αφορά τον πόλεμο, όλα τα μέτωπα σύμφωνα με την ανάλυσή σας, το πιθανότερο είναι να παραμείνουν ενεργά για το 2026;
Μακάρι να ήμουν περισσότερο αισιόδοξος. Τίποτα δεν επιλύθηκε το 2025 και άρα τίποτα δεν τελείωσε. Στο Ισραήλ περιγράφουν τον πόλεμο που ξέσπασε στις 7 Οκτωβρίου 2023 ως τον «Πόλεμο με τα Επτά Μέτωπα», και εννοούν την Γάζα, τον Λίβανο, τη Συρία, το Ιράν, την Υεμένη των Χούθι, την Δυτική Όχθη και τις σιιτικές πολιτοφυλακές του Ιράκ. Θα προσθέσω ακόμα ένα, που ίσως ακουστεί περίεργο. Είναι το μέτωπο μεταξύ του Ισραήλ και του Λευκού Οίκου. Επί θητείας Τζο Μπάιντεν αναδείχθηκαν περισσότερο όσο ποτέ άλλοτε οι διαφορετικές θεωρήσεις μεταξύ Ισραήλ και ΗΠΑ. Ενδεικτικοί ήταν οι πανηγυρισμοί στο Ισραήλ όταν επανήλθε στην εξουσία ο Τραμπ. Και τώρα οι Ισραηλινοί βρίσκονται αντιμέτωποι με την χειρότερη τριγλωσσία που θα μπορούσαν να φανταστούν. Από τη μια, το γνωστό, προβλέψιμο, αμερικανικό βαθύ κράτος εκφράζεται από τον ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο. Από την άλλη, το δίδυμο Γουίτκοφ-Κούσνερ, παρότι δεν έχουν καμία θεσμική πολιτειακή θέση, εκφράζουν την θεώρηση μίας Υπερδύναμης-Επιχειρηματία, μίας ομάδας μεσιτών πολυτελείας. Και ενδιαμέσως, ακούγονται οι κατά καιρούς αμφίσημες δηλώσεις-πυροτεχνήματα του Προέδρου Τραμπ. Οι Ισραηλινοί έχουν κουραστεί και η Ιστορία του κράτους τους αποδεικνύει ότι η κούραση και η συνεχής ένταση επιφέρει σπασμωδικές αντιδράσεις, συχνά απρόβλεπτες σε εχθρούς και φίλους.
Πηγή: politis.com.cy