Καμάρι της Μητρόπολης Χαλδίας, Χερροιάνων και Κερασούντας ήταν τα πέντε μοναστήρια της! Αυτά ήταν ο Άγιος Γεώργιος Χουτουρά κοντά στην Αργυρούπολη, ο Άγιος Γεώργιος Χαλιναρά στη Χάρσερα Αργυρουπόλεως, ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος (γυναικεία μονή) στην Ίμερα, η Παναγία στην Πράσαρη της Κερασούντας και η Παναγία Γουμερά στην Τσίτη που ξεχώριζε ανάμεσα στα προαναφερθέντα μοναστήρια!Ο περίβολος με το καθολικό της Mονής του Αγίου Ιωάννου το έτος 1900 (φωτ.: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)Η εικόνα της Παναγίας Γουμερά αποθησαυρίζεται σήμερα στην ανιστορημένη ομώνυμη μονή της Μακρυνίτσας ΣερρώνΧάρτης των μνημείων και οικισμών της πόλης και του βιλαετιού της Τραπεζούντας, με αποτύπωση υψομετρικών ζωνών, οικιστικών περιοχών, μοναστηριών, μεταλλείων και κέντρων τοπικής εξουσίας, κατά τους 18ο-19ο αι. Στο A. A. Bryer, Jane Isaac, David Winfield, «Nineteenth-century monuments in the city and vilayet of Trebizond», Αρχείον Πόντου, τομ. 32 (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)H Mονή του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, σε έκδοση του 1906 (πηγή: Γεννάδειος Βιβλιοθήκη – Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα)Μερική άποψη της Μεγάλης Τσίτης. Η φωτογραφία που διασώζεται από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, σύμφωνα με τον Ιωάννη Αβραμάντη έχει ληφθεί από Ρώσο αξιωματικό το 1916 και απεικονίζει την κεντρική ενορία Γιαννικάντων. Από αριστερά διακρίνονται οι ενορίες Καρτασάντων και Μωυσάντων. Ενώ δεξιά ήταν οι Κουβερνάντων και Κυριαθάντων (δεν φαίνονται). Ανάμεσα στα σπίτια που φαίνονται είναι και του Θεοφύλακτου Θεοφυλάκτου, ενώ η γυναίκα που φωτογραφίζεται να αλωνίζει είναι η Ζωγράφα Νικ. Μασμανίδου, θεία του Θεοφυλάκτου από την πλευρά της μητέρας του (η αδελφή της)!
[1]Παναγία Γουμερά: Η αναβίωση της Σταυροπηγιακής Μονής του Πόντου στις ΣέρρεςΤο Λύκειο της Παναγίας Γουμερά στη Χαλδία του Πόντου
