Αιτωλίας και Ακαρνανίας Δαμασκηνός: «Ο αχός από το Μεσολόγγι δεν θα σιγήσει ποτέ»-Πανηγυρικός πολυαρχιερατικός Εσπερινός

Με την ακολουθία του πανηγυρικού πολυαρχιερατικού Εσπερινού στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος, στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, συνεχίστηκαν σήμερα το απόγευμα, Σάββατο του Λαζάρου, 4 Απριλίου 2026, οι λαμπρές επετειακές και λατρευτικές εκδηλώσεις για τον εορτασμό της 200ης επετείου της Εξόδου της ηρωικής Φρουράς των Ελευθέρων Πολιορκημένων.Χοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ. Χρυσόστομος, Μέλος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος και συγχοροστάτησαν οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος, Αντιπρόεδρος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, Πολυανής και Κιλκισίου κ. Βαρθολομαίος, Μέλος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος και Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός.«Σήμερα δεν εκφωνείται απλώς ένας λόγος· σήμερα η ψυχή μας καλείται να συνταξιδέψει με μια ιστορία που ξεπερνά τα όρια του χρόνου και του τόπου. Μια ιστορία που διακόσια χρόνια μετά, παραμένει ζωντανή, πλήρης και ακλόνητη, ως μια κορυφή που στέκεται όρθια μέσα στο αιώνιο κύμα της μνήμης.
Διακόσια χρόνια από την Έξοδο των Ελευθέρων Πολιορκημένων!
Τίποτε από αυτούς τους δύο αιώνες δεν κατάφερε να μειώσει το βάρος, την ένταση ή την αγριότητα της στιγμής, καθώς το Μεσολόγγι δεν έγινε ποτέ παρελθόν, αλλά παρέμεινε πάντα μέτρο, κορυφή, όριο που δεν υπερβαίνεται, διότι ήδη υπερβλήθηκε με τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής και της συλλογικής θελήσεως.
«Η μεγαλοσύνη στα έθνη δεν μετριέται με το στρέμμα· με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα», όπως τονίζει ο Κωστής Παλαμάς.
Και εδώ, στο Μεσολόγγι, η καρδιά έφτασε σε αυτό το απόλυτο πύρωμα.
Καθώς η πολιορκία έκλεινε τον ορίζοντα, η πείνα βάραινε τα σώματα και ο χρόνος φαινόταν να τελειώνει, μέσα ακριβώς σε αυτή τη στένωση, γεννήθηκε το ανείπωτο.
Η απόφαση, που δεν ήταν απλώς μια επιλογή, αλλά μια έκρηξη ύπαρξης που όριζε την ίδια τη μοίρα όσων στάθηκαν εκεί.
Το Μεσολόγγι δεν λύγισε, δεν σιώπησε και δεν υπολόγισε, αλλά συγκεντρώθηκε με μια ακέραια δύναμη που γνώριζε, ότι η ιστορία κορυφώνεται σε στιγμές, όπου η ένταση ξεπερνά κάθε περιγραφή και τότε η στιγμή αυτή, έγινε πράξη.
Έξοδος!
Όχι ως φυγή, αλλά ως κορύφωση ύπαρξης και τόλμης που σφράγισε το μέλλον και καθόρισε την έννοια του θριάμβου.
«Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή…» γράφει στον Ύμνο εις την Ελευθερία ο Διονύσιος Σολωμός.
Και η κόψη εκείνη, τη νύχτα της Εξόδου, δεν ήταν μόνο όπλο· ήταν η απόφαση, η ψυχή, η φωτιά που άναψε μέσα στα σώματα και μεταμόρφωσε τον φόβο σε υπέρβαση, οδηγώντας τους αγωνιστές μέσα στη νύχτα, όχι για να σωθούν, αλλά για να υψωθούν και να καταγραφούν στην αιωνιότητα. Κάθε τους βήμα αποτελεί κραυγή, κάθε τους κίνηση απόφαση, κάθε στιγμή, αιώνας.
Οι πύλες άνοιξαν και μαζί τους άνοιξε το αδύνατο, άνοιξε το όριο και το όριο καταργήθηκε.
Οι μορφές ξεχύθηκαν μέσα στο σκοτάδι με την αποφασιστικότητα να υπερβούν το φόβο και να υψώσουν το μέτρο της ανθρώπινης ψυχής, ενώ το Μεσολόγγι, μέσα από τη σιωπή και τον πόνο, αναδείχθηκε όχι μόνο ως πόλη αλλά ως σημείο αναφοράς, ως άξονας ακλόνητος, ως κορυφή που δεν χαμηλώνει και ως μέτρο που δεν μειώνεται.Το Μεσολόγγι δεν συνδέθηκε με την πτώση του.
Συνδέθηκε με την κορύφωσή του.
«Τ’ άρματα δεν τα σήκωσαν για να τα παραδώσουν».
Κι έτσι, τίποτε δεν παραδόθηκε· όλα ανυψώθηκαν, όλα μεταμορφώθηκαν, όλα έγιναν φλόγα.
Φλόγα ακέραιη, αδάμαστη και αιώνια, που δεν τελειώνει, δεν σιωπά, δεν γίνεται να σβήσει.
Ο αχός από το Μεσολόγγι δεν έχει σιγήσει ποτέ. Δεν πρόκειται να σιγήσει. Αν αφήσουμε τις καρδιές μας ανοιχτές και τις ψυχές μας αγνές, θα τον ακούσουμε σαν πένθιμη καμπάνα που βυθίζεται στα βάθη της ιστορίας ή σαν εγερτήριο σάλπισμα που ξυπνά την τόλμη μας.
Αφήνουμε τον άνεμο να μας φέρει τη μυρωδιά της άρμης της λιμνοθάλασσας, τα μάτια μας να χαθούν στα ανοιχτά νερά, και νιώθουμε την ιστορία να μας περιβάλλει, να μας ανασαίνει, να μας καλεί να την κατανοήσουμε.
Ακούμε τα κανόνια να βροντοφωνάζουν την αντίσταση, τα ντουφέκια να σπάνε τη σιωπή της νύχτας, τις κραυγές των Εξοδιτών να αντηχούν σαν προσευχή. Δεν υπάρχει φόβος εδώ.
Μένουμε και κοιτάζουμε στα μάτια την Ελευθερία, νιώθουμε το βάρος και τη γλυκύτητα της θυσίας.
Συναντάμε ξανά και ξανά τις μορφές των μαρτύρων και των ηρώων, του Επισκόπου Ρωγών Ιωσήφ, του Μαρτυρικού και Ηρωικού Αρχιερέα, να προσκαλεί τους αγωνιστές στην τελευταία Θεία Μετάληψη και να σιγοψέλνει: «Του Δείπνου σου του Μυστικού».Και καθώς η άνοιξη λούζει τη λιμνοθάλασσα με φως, καθώς το νερό αντανακλά τον ήλιο σαν υγρή φλόγα, καταλαβαίνουμε ότι το Μεσολόγγι ζει.
Ζει στα τραγούδια που ψιθυρίζουν οι καλαμιές, στα βλέμματα που συναντούν τα δικά μας, στις καρδιές που δεν ξεχνούν ποτέ.
Ζει σαν υπόσχεση ότι η Ελευθερία δεν πεθαίνει· περπατά μαζί μας, συνοδεύει κάθε αναπνοή μας, κάθε βήμα στον δρόμο της ιστορίας.
Η κολυμβήθρα του Γένους η Ιερά, δεν βρίσκεται μέσα στον χρόνο· ο χρόνος συντρίβεται πάνω της, σαν κύμα σε βράχο, σαν φθορά σε αιωνιότητα, και η πληγή που άφησε δεν είναι πτώση αλλά φως. Φως που καίει, καθάρια Ρωμιοσύνη που φωτίζει και δεν σβήνει, γιατί εδώ δεν υπάρχει απλώς τόπος, χώμα και νερό αλλά ύψος. Εκεί όπου ο άνθρωπος ξεπερνά τον εαυτό του και δεν επιστρέφει ποτέ όπως πριν.
Η σημερινή ημέρα αναγνωρίζει και τιμά την Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου.
Στέκεται με σιωπή μπροστά στο μεγαλείο της, σεβόμενη τον πόνο, την αντοχή και την αυταπάρνηση των προγόνων της.Η κοινή αυτή παρουσία σας, αναδεικνύει με τον πλέον εύγλωττο τρόπο τη ζώσα ενότητα της Εκκλησίας μας και ενισχύει το πνεύμα ομοψυχίας και πίστεως του λαού. Ιδιαιτέρως δε, με αισθήματα χαράς και ευλαβείας αναμένουμε την αυριανή παρουσία της Αυτού Μακαριότητος, του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, η οποία θα προσδώσει ξεχωριστή λαμπρότητα και πνευματική πληρότητα στις λατρευτικές εκδηλώσεις επί τη επετείω των 200 ετών από την Έξοδο του Μεσολογγίου.
Με την παρουσία σας αναγνωρίζετε το Μεσολόγγι όχι μόνο ως τόπο, αλλά ως κορυφή του ιστορικού μας βίου, ως σημείο αναφοράς που δεν αλλοιώνεται, ως μέτρο που δεν μειώνεται, και ως φλόγα που στέκεται αμετάκλητα αδάμαστη και αιώνια. Διακόσια χρόνια μετά, το Μεσολόγγι δεν μιλά· βροντά. Δεν θυμίζει· επιβάλλεται. Δεν ανήκει· καθορίζει.
Ό,τι έγινε φλόγα , δεν γίνεται στάχτη.
Και αυτή η φλόγα είναι το Μεσολόγγι.
Ένα μέγεθος που δεν τελειώνει, που δεν σβήνει, που παραμένει ακλόνητο και αιώνιο.Ένας θρίαμβος.
Όχι θρίαμβος ισχύος, αλλά θρίαμβος ψυχής, όχι θρίαμβος έκβασης, αλλά θρίαμβος ύπαρξης που δεν αναπαύεται ποτέ, που δεν αφήνει τον χρόνο να τον αγγίξει και που μας καλεί, να σταθούμε όρθιοι και να νιώσουμε τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής σε όλο της το μεγαλείο.
Μεγαλόπρεπα και υπερήφανα ως Έλληνες!».Στον Κήπο των Ηρώων, ενώπιον του Τύμβου, όπου φυλάσσονται τα οστά των Πεσόντων της Εξόδου, τελέσθηκε επιμνημόσυνη δέηση και έγινε κατάθεση στεφάνων από τους εκπροσώπους: της Ελληνικής Κυβερνήσεως, της Βουλής των Ελλήνων, της Πρεσβείας της Γαλλίας στην Ελλάδα ως τιμώμενης χώρας, των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας, του Δικαστικού Σώματος, της Ακαδημίας Αθηνών, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, τον Δήμαρχο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων ως τιμώμενο αδελφοποιημένο Δήμο και τον Δήμαρχο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου.