Στο Επιστημονικό Συνέδριο της Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ με τίτλο «Τοπική Αυτοδιοίκση- Η επόμενη μέρα» που πραγματοποιήθηκε το τριήμερο 26-28 Μαρτίου στις εγκαταστάσεις της ΔΕΘ-HELEXPO στη Θεσσαλονίκη, συμμετείχε ως ομιλητής με την ιδιότητα του προέδρου της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ ο Βλάσσης Σιώμος, πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ, αντιπρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ και δημοτικός σύμβουλος Πεντέλης.– Φυσικές Καταστροφές και Πολιτική Προστασία
– Ανθεκτικότητα Πόλεων και Νήσων και Ψηφιακός Μετασχηματισμός Ο.Τ.Α. ».«Η αποτελεσματική Πολιτική Προστασία προϋποθέτει σταθερό θεσμικό πλαίσιο»Η ΚΕΔΕ για μια ακόμα χρονιά αγκαλιάζει και στηρίζει το συνέδριο των Γενικών Γραμματέων των Δήμων. Το επιστημονικό συνέδριο σας με τίτλο ‘’Τοπική Αυτοδιοίκηση η Επόμενη Μέρα’’ δεν το αντιμετωπίζει ως μια τυπική συνεργασία και ως μια εθιμική συμμετοχή. Συμμετέχει ουσιαστικά και μοιράζεται μαζί σας τους προβληματισμούς και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών που από κοινού αιρετοί και υπηρεσιακά στελέχη καλούμαστε καθημερινά ν’ αντιμετωπίσουμε και να δώσουμε άμεσες, ουσιαστικές και βιώσιμες λύσεις.– τους αιρετούς, οι οποίοι καλούνται να λαμβάνουν αποφάσεις υπό συνθήκες πίεσης και αβεβαιότητας,
– τα υπηρεσιακά στελέχη, που διαχειρίζονται επιχειρησιακά σχέδια και συντονίζουν πολλαπλούς φορείς,
– το τεχνικό προσωπικό και τους εργαζομένους πρώτης γραμμής,
– καθώς και τις πιστοποιημένες εθελοντικές ομάδες.– γεωχωρικά συστήματα πληροφοριών (GIS) για τη χαρτογράφηση κινδύνων και την ιεράρχηση παρεμβάσεων,
– συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ανάλυσης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο,
– ψηφιακές πλατφόρμες διαχείρισης συμβάντων και συντονισμού φορέων,
– εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για πρόβλεψη κινδύνων και βελτιστοποίηση πόρων,
– καθώς και εφαρμογές ενημέρωσης και ειδοποίησης πολιτών.Οι εθελοντικές οργανώσεις αποτελούν ουσιώδη επιχειρησιακό πυλώνα. Θεωρούμε αναγκαία:
– Τη θέσπιση ειδικού τύπου πινακίδας κυκλοφορίας για τα οχήματα και μηχανήματα που ανήκουν σε εθελοντικές ομάδες, προκειμένου να διασφαλίζεται η διακριτότητά τους.
– Τη πλήρη και ενιαία εφαρμογή της απαλλαγής από τα τέλη κυκλοφορίας για οχήματα που ανήκουν ή παραχωρούνται σε εγγεγραμμένες οργανώσεις του Μητρώου Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας, σύμφωνα με την ισχύουσα κανονιστική ρύθμιση.
Ήδη με την πρόσφατη ΚΥΑ (Αριθ. ΦΕΚ: Β΄7066/29-12-2025) προβλέπεται η απαλλαγή οχημάτων εγγεγραμμένων στο Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας. Η πρόβλεψη αυτή πρέπει να εφαρμόζεται ενιαία και χωρίς ερμηνευτικές αποκλίσεις.Για τις συμβάσεις αυτές προτείνουμε:
– Τη δυνατότητα σύναψης συμβάσεων διάρκειας έως έξι (6) μηνών, ώστε να καλύπτεται πλήρως η επίσημη αντιπυρική περίοδος.
– Την εξαίρεση της συγκεκριμένης κατηγορίας προσωπικού από την υποχρεωτική μεσολάβηση δωδεκάμηνου διαστήματος πριν από νέα σύμβαση, προκειμένου να διασφαλίζεται η διατήρηση έμπειρου ανθρώπινου δυναμικού.Η πρόβλεψη για σύσταση Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας σε κάθε Δήμο αξιολογείται θετικά. Ωστόσο απαιτούνται:
– Η επικαιροποίηση των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ) βάσει τεκμηριωμένης εκτίμησης κινδύνων.
– Ο καθορισμός ελάχιστων απαιτούμενων οργανικών θέσεων ανά Δήμο.
– Η στελέχωση μέσω ειδικών προκηρύξεων του ΑΣΕΠ αποκλειστικά για τη σταθερή στελέχωση των εν λόγω Τμημάτων με πρόβλεψη και του αμετάθετου για 5 τουλάχιστον έτη.
– Η πρόβλεψη ειδικών κριτηρίων μοριοδότησης για προσωπικό με συναφή εμπειρία.
– Η διαρκής εξειδικευμένη εκπαίδευση και πιστοποίηση γνώσεων.Η ΚΕΔΕ επαναλαμβάνει το αίτημα μετατροπής της ΣΑΤΑ πυροπροστασίας σε ΣΑΤΑ Πολιτικής Προστασίας, με:
– Κατανομή της χρηματοδότησης σε δύο δόσεις.
– Δυνατότητα σύνδεσης της δεύτερης δόσης με σύναψη εξάμηνων συμβάσεων για δράσεις πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.Προτείνεται ο άμεσος σχεδιασμός ειδικού προγράμματος κοινωφελούς εργασίας με αποκλειστική στόχευση στην Πολιτική Προστασία, για την ενίσχυση δράσεων πρόληψης, καθαρισμού και επιχειρησιακής υποστήριξης, έως την πλήρη στελέχωση των μόνιμων δομών.Λαμβάνοντας υπόψη τις αυξημένες υποχρεώσεις που προβλέπει ο νέος νόμος (τοπικά σχέδια, κέντρα επιχειρήσεων, έλεγχοι συμμόρφωσης, συμμετοχή σε στρατηγικά σχέδια), κρίνεται αναγκαία:
– Η θέσπιση ειδικού προγράμματος υποστήριξης εφαρμογής με κοστολογημένες δράσεις.
– Η διασφάλιση χρηματοδότησης από τα αρμόδια Υπουργεία.
– Η δυνατότητα συνδρομής του Πράσινου Ταμείου.
– Η σύναψη προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Υπουργείου Εσωτερικών, Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ΚΕΔΕ και ΙΤΑ, με αντικείμενο την ανάπτυξη πρότυπων σχεδίων, μεθοδολογικών εργαλείων και ψηφιακών εφαρμογών.Ζούμε σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η ένταση γύρω από το Ιράν υπενθυμίζουν ότι οι σύγχρονες κρίσεις δεν είναι μόνο φυσικές.
Έχουν και γεωπολιτική διάσταση, η οποία, ακόμη και όταν δεν εκδηλώνεται άμεσα, μπορεί να δημιουργεί ένα ευρύτερο πλαίσιο αστάθειας και αλληλεξαρτήσεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι τοπικές κοινωνίες ενδέχεται να επηρεάζονται έμμεσα μέσα από πιέσεις στο ενεργειακό κόστος και τη διαθεσιμότητα πόρων, μέσα από ενδεχόμενες μετακινήσεις πληθυσμών ή ανθρωπιστικές ροές αλλά και μέσα από την ανάγκη αυξημένης επιχειρησιακής ετοιμότητας και συντονισμού.
Δεν πρόκειται για δραματοποίηση της κατάστασης. Πρόκειται για μια ρεαλιστική παραδοχή ότι το περιβάλλον κινδύνων έχει γίνει πιο σύνθετο και διασυνδεδεμένο. Για τον λόγο αυτό, η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται μόνο στη διαχείριση φυσικών καταστροφών.
Οφείλει να ενσωματώνει έναν πιο ολιστικό και πολυεπίπεδο σχεδιασμό, ο οποίος λαμβάνει υπόψη ένα ευρύτερο φάσμα πιθανών επιπτώσεων, χωρίς υπερβολές αλλά με επάρκεια και προνοητικότητα.
Και σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμος, καθώς οι Δήμοι αποτελούν το πρώτο επίπεδο προσαρμογής και ανθεκτικότητας απέναντι σε κάθε μορφή κρίσης.
Θεωρούμε ότι στα ανοικτά αυτά ζητήματα και κυρίως στο πεδίο της εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου καθώς και των δευτερογενών ρυθμίσεων του Ν. 5281/2026 ο ρόλος των Γενικών Γραμματέων στους Δήμους μας είναι καίριος νευραλγικός και επιδραστικός στο σύνολο των υπηρεσιακού μηχανισμού των Δήμων.
Η ΚΕΔΕ θα συνεχίσει να διεκδικεί σαφές θεσμικό πλαίσιο, επαρκή χρηματοδότηση, μόνιμες δομές, κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό, καινοτόμες τεχνολογίες και ουσιαστική εκπαίδευση.
Οι αιρετοί, ο υπηρεσιακός μηχανισμός των Δήμων, οι εθελοντές και οι τοπικές κοινωνίες οφείλουμε να είμαστε συντεταγμένα σε μια διαρκή ετοιμότητα για την αντιμετώπιση των κινδύνων από φυσικές ή άλλες καταστροφές που μπορούν να απειλήσουν την ασφάλεια των πολιτών».