Της ΦΕΦΗΣ ΒΑΛΑΡΗ*
Την περασμένη Κυριακή στο Λύκειο των Ελληνίδων ζήσαμε μία εμπειρία θαυμάσια όσο κι εποικοδομητική. Η κ. Θεανώ Κοκκινάκη, καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης μας ανέλυσε τις ευαισθησίες, τα προβλήματα αλλά και τα πλεονεκτήματα μιάς σημαντικής περιόδου στην πορεία της γυναικείας ύπαρξης. Το θέμα; «Εμμηνόπαυση: Η Αρχή του Τέλους ή μια Νέα Αρχή στη Ζωή της Γυναίκας;».
Η εμμηνόπαυση είναι ζήτημα που μπορεί μεν σπάνια να συζητείται δημόσια αλλά που κουβεντιάζεται συχνά ανάμεσα στις γυναίκες, με έντονο προβληματισμό και αντιφατικά πολλές φορές συναισθήματα, εμπειρίες και σχόλια. Η γνώση, σχετικά με το θέμα, καθότι είναι περιορισμένη στα προσωπικά βιώματα ή στοιχεία της κάθε μιας, έχει δημιουργήσει τόσα ερωτηματικά σχετικά με το θέμα αυτό ώστε, κυρίως οι νέες γυναίκες να βρίσκονται αιωρούμενες ανάμεσα σε φόβο, άγχος αλλά και προσμονή εκάστοτε, γι’ αυτήν τη φάση της ζωής τους.
Η κ. Κοκκινάκη παρουσίασε όλες τις πλευρές του νομίσματος με περίσκεψη, ευαισθησία και κυρίως πλούσια και πολύπλευρη γνώση με μια αμεσότητα και ευθύτητα που ικανοποίησε και ευχαρίστησε το ακροατήριο το οποίο αποτελείτο από όλες τις ηλικίες. Οι μεγαλύτερες κυρίες σχολίασαν την εμπειρία τους ενώ οι νεώτερες εξέφρασαν το ενδιαφέρον και την αγωνία τους, θα έλεγε κανείς, για μια κατάσταση που είναι αναπόφευκτη αλλά που ίσως θα μπορούσε να αποβεί πολύ οδυνηρή από σωματική αλλά και από ψυχολογική άποψη και ενδεχομένως και με απρόβλεπτα αποτελέσματα για έναν δεσμό ή την ίδια την οικογένεια.
Η ομιλήτρια παρουσίασε επίσης τους τρόπους αντιμετώπισης της εμμηνόπαυσης σε άλλα μέρη του κόσμου και μας εντυπωσίασε εκθέτοντας την νοοτροπία χωρών της Ασίας όπου παρατηρείται άγνοια για το θέμα έως ευχαρίστηση για την συγκεκριμένη εμπειρία που δεν επηρεάζει αρνητικά την ζωή των γυναικών. Μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις μια γυναίκα που έχει φτάσει στην εμμηνόπαυση, θεωρείται πλέον σοφή και απελευθερώνεται από τις περιοριστικές κοινωνικά δεσμεύσεις του φύλου της. Στην Ιαπωνία δε που είναι μια χώρα ιδιαίτερα ανεπτυγμένη πολιτισμικά δεν υπάρχει καν λέξη για την «έξαψη», μία βασανιστική κατάσταση που χαρακτηρίζει το μεγαλύτερο ποσοστό των γυναικών που βιώνουν την εμμηνόπαυση στον τόπο μας.
Στην Δύση και την Ελλάδα βεβαίως, είναι γεγονός ότι ένα 15% περίπου του γυναικείου πληθυσμού δεν έχει κανένα αρνητικό σύμπτωμα, αλλά στο υπόλοιπο 85% τα συμπτώματα σε σοβαρότητα κυμαίνονται από απλές αλλά ενοχλητικές εξάψεις έως σοβαρούς μυοσκελετικούς πόνους, οστεοπενία ή οστεοπόρωση και από υπερένταση έως κατάθλιψη ενώ η λίμπιντο επηρεάζεται αρνητικά τουλάχιστον για ένα διάστημα και η συναισθηματική φόρτιση είναι εμφανής.
Συστηματική γυμναστική, περπάτημα, χορός, δημιουργική απασχόληση, ευχάριστες παρέες και κοινωνικές συνευρέσεις είναι αποτελεσματικές διέξοδοι στους προβληματισμούς. Ενδείκνυται όμως όλα αυτά να συμπληρώνονται με μια σοβαρή συζήτηση που να αφορά την ευαίσθητη αυτή ορμονική γυναικεία φάση με τους συντρόφους και την οικογένεια, ώστε να αναπτυχθεί η κατανόηση και να αποφεύγονται ακραίες καταστάσεις και λανθασμένες αποφάσεις. Η επίσκεψη στον γιατρό είναι απαραίτητη ενώ η συμβουλή του πρέπει να στηρίζει κάθε φαρμακευτική αγωγή και να καθορίζει το διάστημα που αυτή θα διαρκέσει. Κυρίως και πρωτίστως πάντως, πρέπει να αποφεύγεται ο πανικός, ο φόβος και το άγχος!!!!
Έχει και τα καλά της η εμμηνόπαυση. Απελευθερώνει την γυναίκα από την μηνιαία έμμηνο ρήση που για πολλές είναι οδυνηρή και όχι μόνον και ταυτόχρονα απαλλάσσει τη λίμπιντο από τον φόβο μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Από την άλλη, υπάρχουν γυναίκες που αισθάνονται ότι χάνοντας την αναπαραγωγική τους ικανότητα μειώνονται σαν άτομα και χάνουν τη θηλυκότητά τους. Όλα αυτά αποτελούν μια πραγματικότητα που όμως δεν πρέπει να μας τρομάζει. Τρόποι αντιμετώπισης είναι πολλοί και προσιτοί. Η ψυχραιμία, η θετική νοοτροπία, η φιλοσοφική διάθεση, είναι επίσης παράμετροι πολύτιμες και αποτελεσματικές. Είναι και αυτή μία «παύση» που χαρακτηρίζει την γυναικεία φύση και που ούτως ή άλλως είναι αδύνατον να αποφευχθεί. Σηματοδοτεί όμως, θα έλεγε κανείς, ένα τέλος και ταυτόχρονα μία νέα αρχή στη ζωή που συνεχίζει την συναρπαστική της πορεία ακαταπόνητη και προκλητική. Μπορεί έτσι η αρχή αυτή, μέσα από την διαφορετικότητά της, να αποτελέσει μια νέα ευκαιρία για να γνωρίσει η ώριμη πια γυναίκα, καλύτερα τον εαυτό της, να τον φροντίσει όπως του αξίζει μια και οι οικογενειακές ευθύνες συνήθως έχουν πλέον περιορισθεί και να δρομολογήσει δραστηριότητες για την ψυχική, πνευματική και σωματική της «Υγεία!».
Την τόσο παραστατική όσο και ουσιαστική ομιλία ακολούθησαν ερωτήσεις, διάλογος αλλά και οι «εξομολογήσεις» που ήταν τρομερά ενδιαφέρουσες αλλά και συγκινητικές… μια επιτυχία που οφείλεται στην ανθρώπινα ζεστή και γεμάτη με κατανόηση εμπλουτισμένη με ευρύτατη γνώση, προσωπικότητα της κ. Κοκκινάκη που κατάφερε να δημιουργήσει ένα κλίμα «οικειότητας» και ενέπνευσε «εμπιστοσύνη»!
Μακάρι περισσότεροι άνδρες να παρακολουθούσαν την διάλεξη αυτή. Θα μάθαιναν πολλά για την σύντροφο, την κόρη τους ή και την συνάδελφό τους και θα έπαιρναν απαντήσεις σε πιθανά ερωτηματικά της προσωπικής αλλά και κοινωνικής τους ζωής.
Ευχαριστούμε θερμά την κ. Κοκκινάκη για μία εξαιρετική παρουσίαση και για την πολύπλευρη ενημέρωση, καθοδήγηση και στήριξη που τόσο απλόχερα και ανιδιοτελώς μας προσέφερε.
*Η Φέφη Βαλαρή είναι πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Ρεθύμνου