Μοιραστείτε το:
Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ και κυβερνητική συνέργεια
Ο καθηγητής συνέδεσε ευθέως την κρατική λειτουργία με τις μεγάλες πρόσφατες υποθέσεις:
«Πώς παλεύει να εκσυγχρονίσει το κράτος; Με τη συγκάλυψη των στοιχείων στα Τέμπη; Με τη συμμορία του ΟΠΕΚΕΠΕ; Με τις απευθείας αναθέσεις;»
Και συνέχισε σε εξαιρετικά σκληρό τόνο:
«Αυτά είναι αλλεπάλληλες συστάσεις εγκληματικών συμμοριών για να διαπράξουν κάθε φορά ένα διαφορετικό έγκλημα. Και όλα αυτά έχουν κυβερνητική συνέργεια.»
Όπως υπογράμμισε:
«Υπουργοί, βουλευτές και προφανώς και ο ίδιος ο πρωθυπουργός τα ξέρει πολύ καλά – αν δεν τα έχει οργανώσει κιόλας.»
Έλεγχος ή “βιλαέτι”;
Στο ζήτημα του ελέγχου του κράτους από τις κυβερνήσεις, ο Πέτρος Πιζάνιας έκανε έναν σαφή διαχωρισμό:
«Άλλο είναι να ελέγχει μια κυβέρνηση το κράτος – που είναι εύλογο – και άλλο να το μετατρέπει σε δικό της βιλαέτιο.»
Και πρόσθεσε:
«Αυτό ακριβώς συμβαίνει από το ’47 μέχρι και τα μνημόνια.»
Μνημόνια: λεφτά, επιχειρήσεις και υποτέλεια
Ιδιαίτερα αιχμηρός υπήρξε για τον ρόλο των Ευρωπαίων δανειστών:
«Οι Ευρωπαίοι δεν ενδιαφέρθηκαν να μεταρρυθμίσουν το ελληνικό κράτος. Σκασίλα τους. Λεφτά θέλαν, επιχειρήσεις και υποτέλεια.»
Και εξήγησε:
«Δεν τους ενδιέφερε αν η Ελλάδα θα γίνει καλύτερη ή χειρότερη. Τους ενδιέφερε να την ελέγξουν και να την αδυνατίσουν.»
Η κοινωνία πλήρωσε το τίμημα
Ο Πιζάνιας αναφέρθηκε και στις κοινωνικές συνέπειες:
«Χάσαμε το 27% του ΑΕΠ. Οι συνταξιούχοι χάσαν το 50% των συντάξεών τους. Οι μισθωτοί ακόμη ψάχνουν για συλλογικές συμβάσεις.»
Και συνέχισε:
«Τα σχολεία δεν έγιναν καλύτερα – έγιναν χειρότερα. Το σύστημα υγείας έχει σχεδόν καταρακωθεί. Δεν βλέπω τι βελτιώθηκε με τα μνημόνια.»
«Στροφή προς το πάρα πολύ χειρότερο»
Κλείνοντας, ο καθηγητής υποστήριξε ότι επί σημερινής διακυβέρνησης το κράτος έκανε ποιοτικό άλμα προς τα κάτω.
«Με την κυβέρνηση Μητσοτάκη το κράτος έκανε μια στροφή προς το πολύ χειρότερο. Προς το πάρα πολύ χειρότερο.»
Και κατέληξε με δραματικούς χαρακτηρισμούς:
«Δεν μπορείς να κάνεις υποκλοπές στον αρχιστράτηγο, σε υπουργούς, σε πολίτες, για να ξέρεις τι λένε ακόμη και στην κρεβατοκάμαρά τους. Αυτό δεν είναι κράτος.»
«Δεν είναι ούτε αφρικανική δικτατορία του 1960.»
«Ούτε γίνεται, μετά από ένα μεγάλο σιδηροδρομικό δυστύχημα, να πηγαίνουν υπουργοί, αστυνομικοί, δικαστές και να καταστρέφουν τα τεκμήρια μέσα σε 48 ώρες.»
Και ολοκλήρωσε με μία από τις πιο βαριές του αιχμές:
«Τα στηρίγματα του κυρίου Μητσοτάκη είναι λούμπεν. Πρόκειται για παρακράτος της δεκαετίας του ’50, τύπου Κοτζαμάνη. Ποιο κράτος διορθώνει; Ποιος τον πιστεύει;»
Κρίση αντιπολίτευσης και κοινωνία σε ήττα: «Οι Έλληνες σήμερα είναι ένας λαός ηττημένος»
Από το 2011–2015 στο πολιτικό κενό εκπροσώπησης και τη στάση των νέων
Στη συζήτηση στον Prisma 91,6, ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας Πέτρος Πιζάνιας τοποθετήθηκε για το φαινόμενο της απουσίας ισχυρού αντιπολιτευτικού ρεύματος, παρά τη φθορά της κυβέρνησης, και για τις βαθύτερες αιτίες της πολιτικής αδράνειας.
Γιατί δεν απειλείται δημοσκοπικά η κυβέρνηση
Ο Πιζάνιας συνέδεσε την παρούσα εικόνα με την περίοδο 2011–2015, όταν –όπως είπε– το πολιτικό σύστημα ανατράπηκε χωρίς όμως να σταθεροποιηθεί σε κάτι νέο:
«Οι Έλληνες, λίγο ασύντακτα και όχι καλά οργανωμένα, από το 2011 μέχρι το 2015 έφεραν τα πάνω-κάτω. Σας θυμίζω πόσα κόμματα διαλύθηκαν και ξαναφτιάχτηκαν και ξαναδιαλύθηκαν μέσα σε τρεις εκλογικές διαδικασίες.»
Παρέθεσε ενδεικτικά παραδείγματα:
«Το ΠΑΣΟΚ εξαφανίστηκε σχεδόν. Η ΔΗΜΑΡ του κυρίου Κουβέλη μπήκε στη Βουλή και μετά εξαφανίστηκε. Η Χρυσή Αυγή μπήκε. Ο ΣΥΡΙΖΑ από ένα μικρό, ασήμαντο κόμμα έγινε κυβέρνηση.»
Το δημοψήφισμα και η ήττα της κοινωνίας
Κεντρικό σημείο της ανάλυσής του υπήρξε το δημοψήφισμα του 2015:
«Στο δημοψήφισμα, το οποίο ακυρώθηκε με πρωτοβουλία του κυρίου Τσίπρα και των συντρόφων του, δεν ηττήθηκε μόνο η Ελλάδα επειδή προστέθηκε ένα τρίτο μνημόνιο.»
Και συνέχισε:
«Ηττήθηκαν και οι Έλληνες και οι Ελληνίδες που αγωνίστηκαν να μην περάσουν τα μνημόνια.»
Συμπεραίνοντας με σαφήνεια:
«Οι Έλληνες σήμερα είναι ένας λαός ηττημένος.»
Οι παρενέργειες της ήττας
Σύμφωνα με τον Πιζάνια, αυτή η ήττα παράγει βαριές κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες:
«Αυτό δημιουργεί πολύ σοβαρές παρενέργειες. Τους συντηρητικούς τους κάνει πιο συντηρητικούς και πιο αποβλακωμένους.»
Και περιέγραψε τη λογική ανοχής:
«Να λένε: “ναι, εγώ θα ψηφίσω Μητσοτάκη κι ας είναι κλέφτης, παρακρατικός και δεν ξέρω τι άλλο”.»
Την ίδια στιγμή, όπως είπε, η κοινωνία απορρίπτει συλλήβδην την αντιπολίτευση:
«Γιατί να θέλουν κάποιο κόμμα της αντιπολίτευσης; Γιατί να θέλουν το ΠΑΣΟΚ, αφού το ΠΑΣΟΚ έφερε το πρώτο μνημόνιο; Το ξέρουν και το καταψήφισαν – από 44% το πήγαν στο 4–5%.»
Για τον ΣΥΡΙΖΑ, ήταν εξίσου αιχμηρός:
«Τον ξέρουν, τον γνώρισαν. Η ήττα του ’15 έγινε στη συνέχεια ήττα του ΣΥΡΙΖΑ. Έχει υποστεί πέντε-έξι διασπάσεις.»
Κατακερματισμός και βαθιά κρίση αντιπροσώπευσης
Το αποτέλεσμα, κατά τον Πιζάνια, είναι ένα πολιτικό σύστημα σε αποσύνθεση:
«Μένει ένας μεγάλος κατακερματισμός στο κομματικό σύστημα. Αυτό δηλώνει μια κρίση αντιπροσώπευσης πάρα πολύ βαθιά.»
Αμφισβητώντας τη σημασία των ποσοστών, σημείωσε:
«Το γεγονός ότι η Νέα Δημοκρατία παίρνει 20% δεν σημαίνει τίποτε. Είναι αυτοί τους οποίους συντηρεί ο Μητσοτάκης με χρήματα, με ιδεολογία, με τηλεοράσεις και λοιπά.»
Και άσκησε κριτική και στα ΜΜΕ:
«Πολλοί συνάδελφοί σας κάνουν προπαγάνδα άμεση ή έμμεση υπέρ της κυβέρνησης, με τρόπους θνησιγενείς.»
Ρωγμές εντός της Νέας Δημοκρατίας
Παρά την εικόνα ισχύος, ο Πιζάνιας υποστήριξε ότι υπάρχει εσωτερική κρίση:
«Η απόδειξη είναι ότι υπάρχει κρίση μέσα στη Νέα Δημοκρατία. Το λέει ο Σαμαράς, το λέει ο Καραμανλής. Εμμέσως το λέει ο Δένδιας. Κάποιοι βουλευτές ψελλίζουν.»
Βουλή χωρίς δημοκρατία
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτησή του για τη λειτουργία της Βουλής:
«Οι βουλευτές δεν έχουν το ανάστημα που τους δίνει το Σύνταγμα, την απεριόριστη ελευθερία γνώμης. Συμπεριφέρονται σαν συνδικαλιστική παράταξη του χειρίστου είδους.»
Με σκωπτική αναφορά, πρόσθεσε:
«Ό,τι τους λέει ο αρχηγός, “πετάει ο Γάγαρος; Πετάει”. Και ψηφίζουν μέσα στη Βουλή.»
Και κατέληξε:
«Δεν υπάρχει δημοκρατία μέσα στη Βουλή. Δεν μπορεί όταν διαφωνεί ένας βουλευτής να διαγράφεται. Αυτό είναι αδιανόητο.»
Οι νέοι και ο “χαβαλές” ως άμυνα
Απαντώντας σε ερώτηση για το φαινόμενο νέων που παρακολουθούν τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες για «χαβαλέ», ο Πιζάνιας διαφώνησε ότι αυτό είναι ανησυχητικό.
«Δεν είναι ανησυχητικό. Τι άλλο θα μπορούσαν να κάνουν οι νέοι;»
Και τόνισε:
«Η γενιά κάτω από 30–35 είναι η πιο προσοντούχα γενιά στην ιστορία της ελληνικής κοινωνίας. Δεν είναι ούτε άσχετοι ούτε βλάκες.»
Αναγνώρισε, ωστόσο, τις αντιφάσεις:
«Υπάρχουν και αλλοτριωμένοι, υπάρχουν και κορίτσια με πέντε πόντους νύχια και αγόρια που θέλουν να είναι απλώς κομψευόμενοι. Αλλά αυτό δεν είναι ο κανόνας.»
Νεολαία χωρίς προοπτική
Ο καθηγητής περιέγραψε με ωμό ρεαλισμό την καθημερινότητα των νέων:
«Ο κανόνας είναι νέοι άνθρωποι που δεν μπορούν να φύγουν από τους γονείς τους. Στα 25 και στα 30 μένουν στο παιδικό τους δωμάτιο – αν έχουν παιδικό δωμάτιο.»
Και συνέχισε:
«Δεν μπορούν να πάνε με την κοπέλα ή το αγόρι τους. Δεν μπορούν να βρουν δουλειά με πτυχία, με μία ή δύο γλώσσες. Σερβίρουν καφέδες ή ανοίγουν γωνίτσες με καφεδάκια και τυρόπιτες.»
Καταλήγοντας:
«Έχει γεμίσει η Ελλάδα τέτοια.»
«Ή να πηγαίνουν να δουλεύουν στα στοιχηματζίδικα, που τα απελευθέρωσε ο ΣΥΡΙΖΑ, και η Ελλάδα έχει γεμίσει μικρά καζίνα σε κάθε γωνιά, σε κάθε πόλη και χωριό.»
Όπως τόνισε, όσοι έχουν έστω και μια στοιχειώδη δυνατότητα, ανεξαρτήτως μορφωτικών προσόντων, φεύγουν από τη χώρα.
Μετανάστευση “αόρατων” επαγγελμάτων
Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι το μεταναστευτικό ρεύμα δεν αφορά μόνο επιστήμονες υψηλής εξειδίκευσης, αλλά και εργαζόμενους της καθημερινότητας:
«Μεταναστεύουν γαρσόνια. Μεταναστεύουν νοσοκόμες, νοσοκόμοι.»
Αναφέρθηκε ακόμη και σε καλλιτέχνες χωρίς αναγνωρισιμότητα:
«Μεταναστεύουν μουσικοί, μικροί μουσικοί που δεν είναι διάσημοι. Αυτή τη στιγμή στην Ιταλία υπάρχουν δύο-τρία ελληνικά συγκροτήματα, στη Ρώμη, στη Φλωρεντία, που παίζουν σε μαγαζιά.»
Και συμπλήρωσε:
«Αυτό αδυνατίζει τη γενιά αυτή και γενικά αδυνατίζει τα μορφωμένα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας και αδυνατίζει και τη χώρα.»
Ο εξευτελισμός της πολιτικής ζωής
Σε ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της τοποθέτησής του, ο Πιζάνιας αναρωτήθηκε τι μήνυμα λαμβάνουν οι νέοι από τη σημερινή κοινοβουλευτική εικόνα:
«Τι άλλο να κάνουν οι νέοι όταν βλέπουν έναν αλήτη λούμπεν που χλευάζει τους βουλευτές και οι βουλευτές του κυρίου Μητσοτάκη τον στηρίζουν;»
Και συνέχισε, αναφερόμενος στη θεσμική αδράνεια:
«Τι να πουν όταν βλέπουν ότι γίνεται μήνυση και ούτε η αστυνομία της Βουλής, ούτε ο αρμόδιος εισαγγελέας, ούτε ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ασκούν τα προβλεπόμενα από τον νόμο;»
«Εγώ είμαι 78 χρονών και δεν ξέρω τι να κάνω»
Ο ίδιος μίλησε και προσωπικά, εντάσσοντας τον εαυτό του μέσα σε αυτό το αδιέξοδο:
«Εγώ τι να κάνω; Είμαι 78 χρονών, έχω πάρει μέρος στην αντίσταση επί χούντας, έχω μεγαλώσει αριστερός, είμαι καθηγητής πανεπιστημίου και τρελαίνομαι, δεν ξέρω τι να κάνω.»
Και έθεσε το καίριο ερώτημα:
«Τι να κάνει ένας εικοσάρης, ένας εικοσιπεντάρης, πόσο μάλλον ένας δεκαπεντάρης;»
Η απάντηση, όπως είπε, είναι συχνά η ειρωνεία:
«Το ρίχνουν στο αστείο και κοροϊδεύουν αυτό που κατά βάθος συχαίνονται.»
Η αηδία μετατρέπεται σε χλευασμό
Ο Πιζάνιας επέμεινε ότι ο “χαβαλές” των νέων δεν είναι αδιαφορία, αλλά τρόπος έκφρασης αποστροφής:
«Δεν είναι μόνο πλάκα. Είναι μια αηδία που πρέπει να εκφραστεί με κάποιο τρόπο. Και οι νέοι το εκφράζουν έτσι.»
Και κατέληξε με σαφή διάκριση:
«Δεν φοβάμαι τους νέους. Εγώ φοβάμαι αυτούς που στηρίζουν και στηρίζονται στον Μητσοτάκη και την κυβέρνησή του.»
Ευρώπη σε αποσύνθεση και ηγέτες “χαμηλού επιπέδου”
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, με τον καθηγητή να μιλά για κρίση ηγεσίας και συνολική αποδόμηση της ευρωπαϊκής δομής.
«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι πολύ χαμηλού επιπέδου. Αυτό είναι γεγονός.»
Όπως είπε, πρόκειται για ηγεσίες:
«Πανικόβλητες από το γεγονός ότι χάνουν και από τον πληθυσμό τους και από την εξωτερική πολιτική τους.»
Και πρόσθεσε:
«Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών συμπεριφέρεται σαν να είναι σκουπίδια και το δέχονται, το ανέχονται.»
Πόλεμος, εξοπλισμοί και φόβος
Ο Πιζάνιας χαρακτήρισε την ευρωπαϊκή στάση απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία ως πολιτική χωρίς προοπτική:
«Σπρώχνουν την Ουκρανία σε πόλεμο για να νικήσουν τη Ρωσία, ενώ δεν υπάρχει καμία πιθανότητα, ούτε μία στις χίλιες.»
Και εξήγησε τα κίνητρα:
«Για να τρομοκρατήσουν τους λαούς τους, να στραφούν προς τους εξοπλισμούς, να αναπαράγουν το κεφάλαιο που βρίσκεται σε κρίση.»
Κλείνοντας με αιχμή:
«Γίνονται πάρα πολλές βρομιές και στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και στο επίπεδο της προεδρίας της.»
Παρακμή και ιστορική εμπειρία: «Οι λαοί έχουν πάντα τον τελευταίο λόγο»
Τοποθετώντας το παρόν σε ιστορικό πλαίσιο, ο Πιζάνιας τόνισε:
«Σε περιόδους παρακμής δύο πράγματα γίνονται: ή οι λαοί διεκδικούν τα δίκια τους και βγαίνουν στους δρόμους και δεν ξαναμπαίνουν στο σπίτι τους αν δεν διορθωθούν τα πράγματα… ή ηττώνται.»
Έφερε παραδείγματα:
«Οι Βούλγαροι το κάνουν συχνά, οι Γάλλοι κατά περιόδους, νέοι Γερμανοί αντέδρασαν όταν τους μίλησαν για στράτευση.»
Και κατέληξε:
«Οι λαοί έχουν πάντοτε τον τελευταίο λόγο.»
Η “αυταπάτη του καλού ηγέτη”
Ο καθηγητής προειδοποίησε για μια κυρίαρχη αυταπάτη στην Ελλάδα:
«Αν περιμένουν να βρουν τον καλό ηγέτη που θα λύσει τα προβλήματα, τότε οι λαοί θα είναι χαμένοι.»
«Βολεμένοι και φοβισμένοι»
Στο κλείσιμο της συζήτησης, ο Πιζάνιας απάντησε στο ερώτημα αν η κοινωνία είναι «βολεμένη»:
«Εξαρτάται σε ποια κοινωνική τάξη βρίσκεται κανείς.»
Περιέγραψε τη μεγάλη κοινωνική πίεση:
«Αν είσαι απ’ αυτούς που στο τέλος του μήνα δεν του φτάνει ο μισθός ή η σύνταξη… είσαι φοβισμένος, θυμωμένος, οργισμένος και μαζί φοβισμένος.»
Και πρόσθεσε:
«Αν αυτοί δεν βγουν στους δρόμους, θα ζουν έτσι.»
Αντίθετα, σημείωσε:
«Ένα 20% ευημερεί και ψηφίζει Μητσοτάκη, γιατί μοιράζει λεφτά ακόμη και στους αλήτες.»