Στους 6.000 τόνους περίπου υπολογίζει η Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης την παραγωγή του ελαιολάδου της ελαιοκομικής περιόδου 2025-26. Είναι από τις χαμηλότερες των τελευταίων χρόνων, παρατήρηση που επιβεβαιώνει, όταν συγκριθεί με την αντίστοιχη παραγωγή της εν λόγω περιόδου, ότι η δραματική μείωση της παραγωγής ελαιολάδου είναι πια μια πραγματικότητα. Αλλά και ότι οφείλεται σε διάφορους παράγοντες και τείνει πλέον να παγιωθεί με ανυπολόγιστες ακόμη κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες για την Κρήτη.
Η ΑΝΑΤΟΛΗ απευθύνθηκε στην Διευθύντρια της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης και Κτηνιατρικής Νομού Λασιθίου Αγγελική Καραταράκη, η οποία ανέλαβε καθήκοντα από τον περασμένο μήνα, αντικαθιστώντας τη Μαρία Φουντή, η οποία συνταξιοδοτήθηκε.
Από τα στοιχεία που έχουν στείλει τα περισσότερα από τα ελαιουργεία του νομού, η φετινή παραγωγή εκτιμάται στους 6.000 τόνους ελαιόλαδο, είπε η κ. Καραταράκη, σημειώνοντας ότι δεν είναι η χαμηλότερη που έχει παραχθεί ποτέ στο Λασίθι, όταν το 2013 η παραγωγή ήταν μόλις 1.300 τόνους! Τη χρονιά εκείνη, το 2013, όπως εξήγησε, είχαν επικρατήσει πολύ άσχημες μετεωρολογικές συνθήκες, καθιστώντας την ως μια χρονιά εξαίρεση και δεν μπορεί να εκληφθεί ως περίπτωση για συγκρίσεις και συμπεράσματα, δεδομένου ότι η παραγωγή του 2012 είχε φτάσει τους 25.000 τόνους, αλλά και την επόμενη χρονιά η παραγωγή ήταν συγκριτικά πολύ μεγαλύτερη. Το πρόβλημα τα τελευταία χρόνια εστιάζεται στο γεγονός ότι έχουμε πολλές συνεχόμενες χρονιές με χαμηλή παραγωγή ελαιολάδου, η δε τελευταία ελαιοκομική χρονιά χαρακτηρίζεται από χαμηλή ποσότητα και σχετικά χαμηλή ποιότητα προϊόντος, τόνισε η κ. Καραταράκη.
Δυστυχώς, η πρόβλεψη που κάνει η Διευθύντρια Αγροτικής Ανάπτυξης είναι ότι και η επόμενη ελαιοκομική περίοδος δεν θα είναι καλή… Τα δεδομένα που οδηγούν σε αυτό είναι ότι οι βροχοπτώσεις μέχρι τώρα δεν ήταν οι αναγκαίες και προστίθεται και στις προηγούμενες ελλειμματικές.
Ο δάκος
Η ποιότητα του λαδιού της φετινής εσοδείας είναι υποβαθμισμένη διότι η οξύτητα είναι υψηλή, επειδή υπήρξε εκτεταμένη δακοπροσβολή του ελαιοκάρπου, λόγω του ζεστού καιρού. Οι παραγωγοί πέρυσι περίμεναν τις πρώτες βροχοπτώσεις, που καθυστέρησαν, για να ξεκινήσουν το μάζεμα των ελιών και αυτό συνέβαλε στην αύξηση της δακοπροσβολής.
Οι περσινοί ψεκασμοί του προγράμματος δακοκτονίας δεν ήταν πλήρεις γιατί δεν υπήρξε παντού καρποφορία οπότε δεν υπήρχε λόγος να ψεκαστούν εκτάσεις με «άδεια» ελαιόδεντρα… Υπήρξε όμως και πρόβλημα έγκαιρης προμήθειας φαρμάκων από την Περιφέρεια Κρήτης, εξ αιτίας ακύρωσης του διαγωνισμού από το Ελεγκτικό Συνέδριο και έτσι δεν υπήρχε πλήρης επάρκεια για να γίνουν ψεκασμοί την τελευταία, πριν την έναρξη της ελαιοσυλλογής, περίοδο, είπε η διευθύντρια.
Εν τω μεταξύ το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει αποστείλει στην Περιφέρεια Κρήτης ποσότητες φαρμάκων που θα φτάσουν για τους δύο πρώτους ψεκασμούς της ερχόμενης περιόδου. Παράλληλα, η Περιφέρεια θα επαναλάβει το διεθνή διαγωνισμό για την προμήθεια των αναγκαίων ποσοτήτων φαρμάκων για πλήρες πρόγραμμα δακοκτονίας, είπε η κ. Καραταράκη, αφού διαπιστωθεί και η εξέλιξη της καρπόδεσης και καρποφορίας.
Δεν έχει μέλλον…
Απαισιόδοξη, δήλωσε η διευθύντρια Αγροτικής Ανάπτυξης Λασιθίου και για την έκβαση και της φετινής ελαιοκομικής περιόδου. Οι βροχές που έχουν πέσει δεν είναι ικανοποιητικές και τα ελαιόδεντρα είναι πολύ στρεσαρισμένα από τις προηγούμενες χρονιές. Επιπλέον, στην περιοχή του Δήμου Αγίου Νικολάου, αλλά και γενικότερα στο νομό μας, υπάρχουν πολλές εκτάσεις με εγκαταλειμμένα ελαιόδεντρα -φαινόμενο που μεγεθύνεται χρόνο με το χρόνο.
«Είναι ένα τεράστιο πρόβλημα! Οι άνθρωποι δεν ασχολούνται πια και δικαιολογημένα ίσως γιατί το κόστος καλλιέργειας σε σχέση με το εισόδημα που θα αποκομίσουν, καθιστά την φροντίδα και ελαιοσυλλογή μη βιώσιμη εκμετάλλευση. Επιπλέον υπάρχει πολυτεμαχισμός του αγροτικού κλήρου, ενώ οι περισσότεροι απ’ αυτούς που τον κατέχουν, δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες… Ο κόσμος αυτός ασχολείται κατά κύριο λόγο με τον τουρισμό, αλλά και να ήθελαν να μαζέψουν τις ελιές τους, τα μεροκάματα των εργατών είναι απαγορευτικά… Με τη μορφή που γίνεται η ελαιοκαλλιέργεια, τον πολυτεμαχισμό των καλλιεργειών, το ανώμαλο του εδάφους που απαγορεύει τη χρήση μηχανικών μέσων ελαιοσυλλογής, δεν νομίζω ότι έχει μέλλον η ελαιοκαλλιέργεια, στην Κρήτη και ειδικά στην ανατολική Κρήτη. Γιατί, στο Ηράκλειο και στα Χανιά υπάρχουν πιο πολλοί επαγγελματίες αγρότες, στη δυτική δε Κρήτη οι βροχοπτώσεις είναι πολύ περισσότερες», δήλωσε η κ. Καραταράκη.
Τη ρωτήσαμε γιατί, ενώ δεν υπάρχει παραγωγή ελαιολάδου, η τιμή παραμένει τόσο χαμηλή. Η κ. Καραταράκη εξήγησε ότι σε αυτό δε μπορεί να δώσει απάντηση ούτε η Υπηρεσία αλλά ούτε και οι παραγωγοί. Αυτό ρυθμίζεται από την διεθνή αγορά, με βάση την προσφορά και τη ζήτηση και από την άλλη, τα «παιχνίδια» των μεγάλων εμπορικών εταιρειών.
Περί ασθενειών
Ευτυχώς, μέχρι σήμερα, στην Κρήτη δεν έχει εμφανιστεί η ξυλέλλα (Xylella fastidiosa) – η πολύ επικίνδυνη ασθένεια που ξηραίνει τους ελαιώνες, δήλωσε η κ. Καραταράκη.
«Με νομοθεσία της Ε. Ένωσης έχουν καθοριστεί διάφορα παθογόνα και επιβλαβείς οργανισμοί που θεωρούνται καραντίνας για την ελιά κλπ. Υπάρχουν κανονισμοί αντιμετώπισης για όλα αυτά τα παθογόνα έντομα και οργανισμούς, που ορίζουν και το τι πρέπει να κάνει κάθε χώρα να τα αντιμετωπίσει. Γίνονται συνεχείς έλεγχοι με το λεγόμενο πρόγραμμα επισκοπήσεων, με δίκτυα παγίδων, μακροσκοπικοί έλεγχοι όλο το χρόνο κλπ.- που είναι μια πολύ κοπιώδης δουλειά. Τα ευρήματα των παγίδων αποστέλλονται σε εργαστήρια, τον ΕΛΓΟ, το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, και ερευνάται αν εντοπίζονται και στον τόπο μας αυτά τα παθογόνα.
Ειδικά για την Ξυλέλλα, που μας ανησυχεί πάρα πολύ, δόξα τω Θεώ δεν έχουμε ακόμη βρει κάτι. Γίνονται έλεγχοι σε όλο το Νομό Λασιθίου και μακροσκοπικοί και για έντομα που είναι φορείς της», κατέληξε η κ. Καραταράκη.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ