Με υπομονή, λεπτές κινήσεις και περίσσια μαεστρία, ο έμπειρος κατασκευαστής ποντιακών λυρών και μέλος της Ένωσης Ποντίων Γλυφάδας «Η Ρωμανία» Κώστας Νικολαΐδης μαζεύει κάθε Τετάρτη απόγευμα τους μαθητές του και τους μυεί στα μυστικά κατασκευής του μουσικού οργάνου που «κουβαλάει στις πλάτες του» ένα πολύ μεγάλο μέρος της πολιτιστικής παράδοσης του Πόντου, και σίγουρα το σύνολο της μουσικής παράδοσης της αλησμόνητης πατρίδας.
Όπως εξηγεί, ένας πολύ έμπειρος κατασκευαστής κεμετζέ θα χρειαστεί 20-25 ώρες εργασίας για να την ολοκληρώσει. Ωστόσο κατά μέσο όρο απαιτούνται περίπου 40 ώρες, ώστε να είναι έτοιμο το όργανο με σωστή την κάθε του λεπτομέρεια.
«Δεν μπορούμε να πούμε ότι σήμερα είναι λίγοι οι κατασκευαστές ποντιακής λύρας, όμως δυστυχώς σχεδόν όλοι είναι μεγάλοι σε ηλικία. Είναι κρίμα που οι νέοι δεν κάθονται να μάθουν και να ασχοληθούν με την κατασκευή της. Οι νέοι παίρνουν και πιο εύκολα τη διδασκαλία. Μετά από δέκα μαθήματα θα μπορούν να κατασκευάσουν από μόνοι τους μία λύρα. Η εμπειρία έδειξε ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία χρειάζονται περισσότερο χρόνο.
»Η μεγάλη αγωνία μου είναι να μάθουν πολλά νέα παιδιά, πώς να κατασκευάζουν μία ποντιακή λύρα. Δεν θέλω ούτε να το σκέφτομαι ότι μπορεί να χαθεί αυτή η τέχνη. Επίσης, στους μαθητές του τμήματός μου –πέρα από την κατασκευή– τους δείχνω και πώς να παίζουν, αφού στην Ένωση Ποντίων Γλυφάδας από το 2011 παραδίδω και μαθήματα λύρας», αναφέρει ο Κωνσταντίνος Νικολαΐδης.
«Θέλω οι μαθητές μου να γίνουν καλύτεροι από εμένα»
Ο ίδιος σημειώνει στο pontosnews.gr ότι είναι δεδομένο ότι ο χώρος της ποντιακής μουσικής δεν θα ξεμείνει από λυράρηδες. Το ζήτημα είναι ότι δεν πρέπει να ξεμείνει ούτε από κατασκευαστές.
«Οι περισσότεροι από τους μαθητές μου στην κατασκευή λύρας είναι μεσήλικες. Στο παρελθόν είχα και αρκετά πολύ νέα παιδιά, όμως τα παράτησαν εύκολα. Προσωπικά δεν πρόκειται να τα παρατήσω. Θέλω να έρθουν νέα παιδιά και να δουν την προσπάθειά μας. Να μάθουν την κατασκευή της λύρας, ώστε να βγάζει το όργανο καλύτερο και –κυρίως– πιο σωστό ήχο.
»Να αναφέρω εδώ ως παράδειγμα τον Ματθαίο Τσαχουρίδη, ο οποίος έχει πει ότι “Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε καλούς κατασκευαστές λύρας, διότι εμείς οι μουσικοί βασιζόμαστε στα καλά όργανα”. Θα είναι πολύ μεγάλη η χαρά μου να καμαρώσω κάποια μέρα τους μαθητές μου καλύτερους από εμένα», καταλήγει ο Κωνσταντίνος Νικολαΐδης.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης