Για μια ακόμα φορά θα αναφερθούμε στον εγκαταλειμμένο ιστορικό φάρο στον Αφορεσμένο (ακρωτήριο Αγίου Ιωάννη) του Πάνω Μεραμπέλλου. Αφορμή στάθηκε μια εντυπωσιακή νυχτερινή λήψη από τον Loukas Hapsis.
Τα τελευταία 25 (!) χρόνια έχουμε ακούσει πολλά, ότι θα γίνει παρέμβαση αναστήλωσης του φάρου, αλλά μόνο λόγια! Μέχρι και… αχρείαστος χωματόδρομος φτιάχτηκε… για να πάνε, λένε, τα υλικά αναστήλωσης, λες και το 1864 που τον έφτιαξαν είχαν καλύτερα μέσα. Μέχρι σήμερα παρακολουθούμε μια ακόμα κλασική περίπτωση αδυναμίας του κράτους να αξιοποιήσει τους θησαυρούς του.
Ο φάρος κατασκευάστηκε το 1864 από την Γαλλική Εταιρεία Φάρων και εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο το 1912-13 μετά την λήξη των Βαλκανικών Πολέμων. Το ύψος του πύργου του είναι 9 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 49 μέτρα. Θεωρείται από τα σημαντικά, νεότερα μνημεία της περιοχής, παρότι είναι παραδομένος στην εγκατάλειψη. Πριν από μερικά χρόνια το σκέπαστρο της οροφής παρασύρθηκε από τους ισχυρούς ανέμους που φυσούν συνήθως στην περιοχή και έτσι ο φάρος είναι τώρα περισσότερο εκτεθειμένος στις καιρικές συνθήκες. Όταν καταρρεύσει πλήρως, από ποιον θα αναζητήσουμε ευθύνες;
Στον Αφορεσμένο υπήρχε πύργος και σκοπιά που αποτυπώνονται σε βενετικούς χάρτες. Συμμετείχε στο παγκρήτιο δίκτυο των 95 παράκτιων σκοπιών και ανήκε στο δίκτυο φρούρησης του έτους 1590 και του έτους 1633. Το 1663 προβλεπόταν για αυτήν κανόνι για την αποστολή σημάτων και εικοσιτετράωρη φύλαξη από έξι κατοίκους της Φουρνής στο χώρο του πύργου και επιπλέον τριών ανδρών τη νύχτα.
Το μονοπάτι που ξεκινά από την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη και οδηγούσε κάποτε το φαροφύλακα στο φάρο σώζεται όλο και αποτελεί μια πρώτης τάξεως πρόταση εναλλακτικού τουρισμού για τους πεζοπόρους. Το μονοπάτι περνά δίπλα από θαλάσσια απολιθώματα (σε υψόμετρο 200 μέτρων), η επίσκεψη των οποίων θα αποτελεί μια ξεχωριστή εμπειρία για τους επισκέπτες.
Ο φάρος του Αφορεσμένου αποτελεί ιστορικό μνημείο και προστατεύεται από τον νόμο 3028/02 περί «Προστασίας Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» καθώς και από τον Νόμο 2039/92 περί «Κύρωσης της Σύμβασης για την Προστασία της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ευρώπης».
ΛΕΩΝ.Κ.
