Από την Αλεξανδρούπολη έως τα μεγάλα αστικά κέντρα, η αύξηση των ενοικίων επιβαρύνει τις οικογένειες
Ουσιαστικά είναι εκείνοι που αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα κόστη και αυτό μπορούμε να φανταστούμε όλοι ότι είναι αντικίνητρο. Και φαίνεται αυτό και στο μέγεθος των νοικοκυριών. Το μέσο νοικοκυριό από το 2011 στο 2021 μεταξύ των δύο απογραφών έχει μειωθεί.
Η αγορά δεν μπορεί να προσαρμοστεί γρήγορα σε αυτήν την ζήτηση για πιο μικρές κατοικίες και έτσι οι μικρότερες κατοικίες πιέζονται πιο πολύ. Οπότε σίγουρα το κόστος ζωής είναι και ένας παράγοντας που και οι ίδιοι άνθρωποι αναφέρουν ως κάτι που τους αποτρέπει από το να μεγαλώσουν τις οικογένειές τους».
- Οι αιτίες της στεγαστικής κρίσης
Η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, η πτώση των εισοδημάτων και οι αλλαγές στην αγορά ακινήτων άφησαν έντονα τα σημάδια τους στη ζωή των νοικοκυριών, με αποτέλεσμα να έρθει αυτή η στεγαστική κρίση.
Όπως τονίζει ο Ηλίας Νικολαϊδης, τα τελευταία χρόνια, η ανάκαμψη της οικονομίας και η αύξηση του τουρισμού διαμόρφωσαν νέες συνθήκες, με υψηλότερες τιμές και αυξημένη ζήτηση κατοικιών.
«Από το 2009 μέχρι το 2014 τα νοικοκυριά έχασαν περίπου 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους, όμως αυτό οδήγησε και σε μια μείωση των τιμών των ακινήτων. Ουσιαστικά, τα ακίνητα μειώθηκαν και αυτά σε ένα συγκρίσιμο ποσοστό. Ωστόσο, μετά το 2017 είχαμε μια ανάκαμψη.
Η ανάκαμψη αυτή ουσιαστικά συνέπεσε και με μια αύξηση του τουρισμού. Οπότε είδαμε τα ακίνητα να αυξάνουν τις τιμές τους πολύ πιο γρήγορα από ό,τι αυξάνονταν τα εισοδήματα των νοικοκυριών.
Οπότε είδαμε και αύξηση της προσφοράς, είδαμε να χτίζονται περισσότερα σπίτια, αλλά αφενός είχαμε μια δεκαετία που η οικοδομή είχε καταρρεύσει, οπότε πολύ λιγότερα σπίτια έμπαιναν στην αγορά.
Επιπλέον, η προσφορά αυτή των τελευταίων ετών δεν φαίνεται να είναι αρκετή ή να αντιστοιχίζεται με σωστό τρόπο σε σχέση με τη ζήτηση των ομάδων του πληθυσμού που έχουν πρόβλημα, ώστε να είναι αρκετή για να συγκρατήσει τις τιμές. Οπότε κάπως έτσι φτάσαμε στην εικόνα που έχουμε σήμερα. Ο τουρισμός, καταρχήν, συνέπεσε και με νέους τρόπους αξιοποίησης των ακινήτων, όπως είναι οι πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Το πρόγραμμα Golden Visa δημιούργησε πρόβλημα. Και αυτό είναι ένας παράγοντας. Θα έβαζα όλα αυτά τα πράγματα κάτω από μία παράμετρο που λέγεται “ζήτηση από το εξωτερικό”. Δηλαδή, είτε μιλάμε για Airbnb, είτε μιλάμε για Golden Visa, είτε μιλάμε για πιο παραδοσιακές επενδύσεις σε ακίνητα. Όπως για παράδειγμα, ενοικίαση, επαγγελματικά ακίνητα, πράγματα που γίνονταν και προηγουμένως. Ουσιαστικά ήταν χαμηλές οι τιμές των ακινήτων».
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά έχει αρκετές κοινωνικές διαστάσεις. Η κρίση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές στέγασης, που θα αντιμετωπίσουν τόσο την οικονομική πίεση, όσο και τις κοινωνικές και δημογραφικές συνέπειες.
Aλέξανδρος Κεσανλής